Ký sự về Kisāgotamī

Trưởng lão ni Kisāgotamī kể hành trình nhiều kiếp: thời đức Phật Padumuttara bà phát nguyện vị thế của vị ni mặc y thô; thời đức Phật Kassapa bà là công chúa Dhammā sống Phạm hạnh tại gia hai mươi ngàn năm cùng sáu chị em. Kiếp cuối, sau khi con trai chết, bà bồng xác con đi xin thuốc cho đến khi đức Phật dạy đi tìm hạt cải từ nhà chưa từng có người chết, khiến bà tỉnh ngộ về vô thường, xuất gia và chứng quả A-la-hán.

Điểm thực hành

Khi mất mát ập đến, hãy nhìn thẳng vào sự thật: cái chết là quy luật của mọi nhà, mọi người — thấy được vô thường là bước đầu của giải thoát.

Trưởng Lão Ni Ký Sự Phẩm Kuṇḍalakesī Ký sự về trưởng lão ni Kisāgotamī

Nghĩa là

đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc thông suốt mọi pháp Một trăm ngàn kiếp trước, đã xuất hiện. trong thành Haṁsavatī. Khi ấy, tôi sinh ra trong một gia đình nọ nơi bậc cao quý ấy. Tôi đã đến và quay về nương tựa Và tôi đã nghe Giáo Pháp ngọt ngào của vị ấy gồm cả bốn Sự Thật, có hương vị cao nhất, đưa đến an lạc, làm lắng yên vòng luân hồi. Và khi ấy, vị Tỷ-kheo-ni mặc y thô vào vị thế cao nhất, đấng Anh Hùng, bậc cao cả nhất, đã khen ngợi. Sau khi sinh khởi niềm hoan hỷ không nhỏ, sau khi nghe về đức hạnh của vị Tỷ-kheo-ni ấy, tôi đã làm việc phục vụ đức Phật tùy theo khả năng, tùy theo sức lực. Tôi quỳ xuống trước bậc Hiền Trí Anh Hùng ấy và ước nguyện vị thế ấy. Khi ấy, bậc Toàn Giác, đấng Lãnh Đạo, đã nói lời tùy hỷ về sự thành tựu của vị thế ấy rằng: Một trăm ngàn kiếp sau, xuất thân gia tộc Okkāka, bậc Đạo Sư tên Gotama theo dòng dõi, sẽ xuất hiện ở thế gian. là người thừa tự Giáo Pháp của vị Phật ấy, là con chánh truyền, được sinh ra từ Giáo Pháp, mang tên là Gotamī.” Người nữ này sẽ là nữ đệ tử của bậc Đạo Sư, Nghe điều ấy, tôi hoan hỷ. cho đến hết cuộc đời. với tâm từ, tôi chăm sóc đấng Chiến Thắng, bậc Hướng Đạo, bằng các vật dụng Nhờ việc làm tốt đẹp ấy và nhờ sức nguyện trong tâm, sau khi bỏ thân người, tôi sinh lên cõi trời Đạo Lợi. Trong kiếp Bhadda này, có danh tiếng lớn, là thân quyến của đấng Phạm Thiên. tên Kassapa theo dòng dõi, đã xuất hiện bậc cao quý, đệ nhất trong những vị thuyết giảng, là người hộ độ của bậc Đại Ẩn Sĩ. Khi ấy, có vị vua là đức vua xứ Kāsi tên Kikī ở kinh thành Bārāṇasī, Tôi là người con gái thứ năm của vị vua ấy, nổi danh với tên là Dhammā. Sau khi nghe Pháp của đấng Chiến Thắng cao cả, tôi đã muốn xuất gia. Cha đã không cho phép chúng tôi. ngay tại nhà, trong hai mươi ngàn năm, không hề buông lung. chúng tôi sống đời trong sạch của người thiếu nữ, là những công chúa được nuôi dưỡng chu đáo, vui thích trong việc hộ độ đức Phật. Bảy người con gái, đầy hoan hỷ, Samaṇī, Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāsikā, Dhammā và cả Sudhammā, và Saṅghadāsikā là người thứ bảy. Khemā, Uppalavaṇṇā, Paṭācārā, Kuṇḍalā, tôi và cả Dhammadinnā, và Visākhā là người thứ bảy (ở thời hiện tại). Nhờ các việc làm tốt đẹp ấy và nhờ sức nguyện trong tâm, sau khi bỏ thân người, tôi sinh lên cõi trời Đạo Lợi. Và trong kiếp cuối cùng này, tôi sinh ra trong gia đình triệu phú đã lâm cảnh khốn cùng, không tài sản, khánh tận, và tôi được gả vào gia đình có tài sản. Ngoại trừ người chồng, những người còn lại cười nhạo tôi là “người đàn bà không tài sản.” Đến khi tôi sinh con trai, khi ấy mọi người đều quý mến tôi. Khi đứa con trai hiền hậu ấy, thân thể mềm mại, được nuôi trong sung sướng, được tôi yêu quý như chính mạng sống, đã qua đời. Bị sầu muộn dày vò, vẻ mặt thê lương, mắt đẫm lệ, miệng khóc than, tôi bồng ẵm thi thể đã chết. Vừa than khóc, tôi vừa đi lang thang. Khi ấy, một mình tự suy xét, tôi đến gặp vị Lương Y đệ nhất và nói rằng: “Thưa ông, xin cho tôi thuốc để cứu sống con tôi.” “Ngôi nhà nào không có người chết, hãy mang hạt cải từ ngôi nhà ấy về.” đã nói rằng: bậc rành rẽ cách huấn luyện người, Khi ấy, tôi đi khắp thành Sāvatthī, và không tìm được ngôi nhà như thế. “Hạt cải ở đâu, lấy từ đâu?” Từ đó, tôi bừng tỉnh mà nhớ rằng: Sau khi bỏ lại thi thể, tôi đến gặp đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Thấy tôi từ rất xa, vị có giọng nói ngọt ngào đã nói rằng: “Người nào sống trăm năm mà không thấy sự sinh diệt, thì sống một ngày còn tốt hơn cho người thấy được sự sinh diệt. Đó không phải là quy luật riêng của ngôi làng, không phải của phố chợ, cũng không phải của một gia đình, mà là quy luật của tất cả thế gian, kể cả chư Thiên; quy luật ấy chính là tính vô thường.” Nghe bài kệ này xong, tôi đã làm cho mắt Pháp được thanh tịnh. Sau đó, hiểu rõ Chánh Pháp, tôi xuất gia, sống đời không nhà. Xuất gia như thế rồi, gắn bó với Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng, chẳng bao lâu, tôi chứng quả A-la-hán. tôi làm chủ các thần thông, tai trời thanh tịnh, tôi biết được tâm của người khác. Là người làm theo lời dạy của bậc Đạo Sư, Tôi nhớ được các đời sống trước, thiên nhãn đã thanh tịnh. Sau khi diệt sạch mọi ô nhiễm trong tâm, tôi đã thanh tịnh, hoàn toàn không còn ô nhiễm. Bậc Đạo Sư đã được tôi phục vụ, lời dạy của đức Phật đã được tôi thực hành, gánh nặng đã được đặt xuống, mạch dẫn đi tái sinh đã bị xóa sạch. Vì mục đích nào tôi đã rời nhà xuất gia, vào đời sống không nhà, mục đích ấy tức là sự đoạn tận mọi trói buộc, đã được tôi đạt đến. Trí của tôi về ý nghĩa, về Pháp, về ngôn từ, và cũng như thế về phép biện giải trong sạch, không vết nhơ, nhờ đức Phật cao cả nhất. Sau khi nhặt về từ đống rác, từ mộ địa, và cả từ đường lộ, từ đó tôi may thành y hai lớp và mặc y thô ấy. Hoan hỷ về đức hạnh ấy, đấng Chiến Thắng, trong việc mặc y thô. đã đặt tôi vào vị thế cao nhất bậc Hướng Đạo, ở giữa các hội chúng, Mọi phiền não trong tôi đã bị thiêu sạch, mọi kiếp sống đã xóa sạch; như voi cái tự cắt đứt dây trói, tôi sống không còn ô nhiễm trong tâm. Thật tốt đẹp cho tôi, tôi đã đạt ba minh ngay trước đức Phật cao cả nhất, tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám mức giải thoát và sáu thắng trí tôi đã chứng được; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Tỷ-kheo-ni Kisāgotamī đã nói những bài kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão ni Kisāgotamī — phần thứ hai.