Trang chủ › Tiểu Bộ › Kệ của trưởng lão Bhūta

Kệ của trưởng lão Bhūta

Bhūtattheragāthā · THAG9.1 · 47 đoạn

Trưởng lão Bhūta, vị trưởng lão duy nhất của Phẩm Chín Kệ, lặp lại một điệp khúc qua chín bài kệ: khi bậc trí biết thấu khổ là già và chết, dứt trừ tham ái và chướng ngại, thấy Đạo tối thượng tám chi phần, tu tập cảnh giới không sầu, không nhiễm, bất tác — hay khi Tỷ-kheo vào hang núi tham thiền giữa sấm mưa, bên bờ sông đầy hoa rừng, giữa đêm vắng thú dữ gầm, tâm đã dừng tầm tư, an lạc, hết lậu hoặc — thì không còn tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn thế.

Điểm thực hành

Niềm vui lớn nhất không nằm ở bên ngoài: tham thiền với chánh niệm trong hang núi, giữa thiên nhiên, sau khi đã biết thấu khổ và dứt trừ tham ái.

Trưởng Lão Tăng Kệ 9.1 Phẩm Chín Kệ Phẩm thứ nhất Bhūta

Khi nào bậc sáng trí (nhận thức rằng) ‘già và chết là khổ,’
là điều mà những kẻ phàm nhân ngu si bị vướng mắc,
sau khi biết toàn diện về khổ, rồi tham thiền, thật sự có niệm,
thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
Khi nào (vị ấy) đã trừ tuyệt sự đem lại khổ đau, sự quyến luyến,
sự đem lại khổ đau do sự tích lũy các điều chướng ngại,
tham ái, rồi tham thiền, thật sự có niệm,
thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
Khi nào nhìn thấy bằng tuệ lối đi gồm tám chi phần, tốt đẹp,
Đạo Lộ tối thượng, có sự rửa sạch tất cả phiền não,
rồi tham thiền, thật sự có niệm,
thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
Khi nào (vị ấy) phát triển vị thế không sầu muộn, xa lìa luyến ái, không bị tạo tác,
an tịnh, có sự rửa sạch tất cả phiền não,
có sự cắt đứt việc trói buộc của những điều ràng buộc,
thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
Khi nào tiếng sấm của đám mây đen gào thét ở bầu trời,
những dòng nước dầy đặc khắp mọi nơi ở đường bay của những con chim,
và vị tỳ khưu đi đến hang núi, rồi tham thiền,
thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
Khi nào chính vị Sa-môn ngồi xuống ở bãi đất dọc những dòng sông,
được chen chúc bông hoa, với những chùm hoa rừng nhiều màu sắc,
rồi tham thiền,
thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
Khi nào vào lúc nửa đêm, ở cánh rừng thanh vắng,
khi trời đang đổ mưa, những con thú có răng nanh gầm rống,
và vị tỳ khưu vẫn đi đến hang núi, rồi tham thiền,
thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.

Nghĩa là

Khi bậc trí nhận biết “già và chết là khổ” — điều mà phàm phu ngu si bị vướng mắc vào — biết thấu khổ rồi, có chánh niệm mà tham thiền, thì không tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy. Khi đã trừ tuyệt thứ đem lại khổ đau, sự bám víu, thứ đem lại khổ đau do chất chồng chướng ngại, và tham ái, rồi có chánh niệm mà tham thiền, thì không tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy. Khi thấy bằng tuệ con đường tám chi phần an lành, Đạo lộ tối thượng rửa sạch mọi phiền não, rồi có chánh niệm mà tham thiền, thì không tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy. Khi tu tập cảnh giới không sầu, không nhiễm, không bị tạo tác, an tịnh, rửa sạch mọi phiền não, cắt đứt sự trói buộc của các kiết sử, thì không tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy. Khi sấm mây đen gào thét trên bầu trời, mưa dày đặc khắp đường chim bay, và vị Tỷ-kheo vào hang núi tham thiền, thì không tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy. Khi bên những dòng sông đầy hoa chen chúc, với những chùm hoa rừng đủ màu sắc, ngồi bên bờ, lòng hoan hỷ, vị ấy tham thiền, thì không tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy. Khi vào nửa đêm, trong cánh rừng thanh vắng, trời đang mưa, thú có nanh gầm rống, và vị Tỷ-kheo vẫn vào hang núi tham thiền, thì không tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy.

Khi nào, đã ngăn chặn các tầm tư của mình, nương náu vào hang núi giữa rặng núi, không còn lo sợ, không còn cứng cỏi, vị ấy tham thiền, thì không còn tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy.

Khi nào có sự an lạc, có sự tiêu tan của sự nhiễm ô cứng cỏi và sầu muộn,
không còn bị cản trở, không còn tham ái, hết bị mũi tên,
đã thật sự thủ tiêu tất cả các lậu hoặc, rồi tham thiền,
thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.

Nghĩa là

Khi an lạc, sự nhiễm ô cứng cỏi và sầu muộn đã tiêu tan, không còn cản trở, không còn tham ái, không còn mũi tên, đã tận diệt mọi lậu hoặc, rồi tham thiền, thì không tìm thấy niềm vui nào tối thắng hơn điều ấy.

Trưởng lão Bhūta đã nói bài kệ như thế. Phẩm Chín Kệ đến đây là chấm dứt.

Tóm lược nhóm này

Vị trưởng lão Bhūta đã được thấy như vậy,
một mình, như sừng của loài tê giác;
ở nhóm chín
cũng chỉ có chín câu kệ này.

Nghĩa là

Trưởng lão Bhūta, bậc đã thấy như vậy, một mình như sừng của loài tê giác; trong phẩm chín này cũng chỉ có chín câu kệ này.