Kệ của trưởng lão Kāḷudāyi
Trưởng lão Kāḷudāyi nói kệ mời Đức Phật về thăm quê nhà: cây cối đỏ thẫm, hoa nở tỏa hương khắp nơi, thời tiết mát mẻ hợp cho chuyến đi xa qua sông Rohiṇī để dân hai xứ Sākiya và Koḷiya được gặp Ngài. Xen giữa là những câu về niềm hy vọng của người gieo trồng, thương buôn và người bố thí, lời nhắc về cha mẹ của Đức Phật, và lời tự xưng mình là con của Ngài.
Điểm thực hànhMọi việc lành đều cần niềm hy vọng đi kèm việc làm đều đặn: gieo đúng hạt, chăm đều tay, rồi chờ đúng thời quả chín.
Trưởng Lão Tăng Kệ 10.1 Phẩm Mười Kệ Phẩm thứ nhất Kāḷudāyi
sẽ có sự kết trái sau khi rũ bỏ lớp lá (úa).
Chúng tỏa sáng tựa như có ngọn lửa.
Bạch đấng Đại Hùng, là lúc cho các sự thọ hưởng và vui thú.
Các cây cối, nở rộ hoa, làm thích ý,
tỏa hương tất cả các hướng ở xung quanh.
Sau khi dứt bỏ lá, chúng đang mong được kết trái.
Bạch đấng Anh Hùng, là thời điểm ra đi khỏi nơi đây.
Bạch đấng Đạo Sư, thời tiết là dễ chịu, không quá lạnh, lại không quá nóng,
thích hợp cho việc đi đường xa.
Hãy để cho những người dân xứ sở Sākiya và Koḷiya nhìn thấy Ngài,
với mặt nhìn hướng tây, đang băng qua dòng sông Rohiṇī.
Thửa ruộng được cày với niềm hy vọng,
hạt giống được gieo với niềm hy vọng,
những người thương buôn đi biển với niềm hy vọng
là những người mang về của cải.
Với niềm hy vọng nào mà tôi đứng (ở đây),
mong rằng niềm hy vọng ấy của tôi được thành tựu.
Họ vẫn còn tiếp tục gieo giống,
vị Thiên vương còn tiếp tục mưa,
các nông dân còn tiếp tục cày xới thửa ruộng,
thóc lúa còn tiếp tục đi đến với vương quốc.
Những người ăn mày còn tiếp tục đi xin,
các thí chủ còn tiếp tục bố thí,
sau khi còn tiếp tục bố thí,
các thí chủ còn tiếp tục đi đến vị thế cõi trời.
Thật vậy, đấng Anh Hùng, bậc có trí tuệ quảng đại, làm trong sạch bảy đời (tổ phụ)
ở tại gia tộc nào mà vị ấy sanh ra.
Tôi nghĩ rằng bệ hạ có khả năng là vị Trời của chư Thiên,
bởi vì nhờ ngài mà bậc hiền trí có tên là Sự Thật đã được sanh ra.
Người cha của vị Đại Ấn Sĩ tên là Suddhodana,
còn người mẹ của đức Phật tên là Māyā,
bà đã mang nặng đức Bồ Tát trong bào thai,
do sự tan rã của thân, bà vui hưởng ở cõi Trời.
Bà Gotamī ấy, đã mệnh chung, từ nơi ấy đã chết đi,
được thọ hưởng các dục ở cõi trời.
Bà ấy vui hưởng năm loại dục,
được các nhóm chư Thiên ấy tùy tùng.
Tôi là người con trai của đức Phật, vị Aṅgīrasa, bậc có sự chịu đựng việc không thể chịu đựng,
bậc không người đối xứng như thế ấy.
Bạch Ngài Sakka, Ngài là người cha của cha con.
Bạch Ngài Gotama, theo nguyên tắc Ngài là ông nội của Con.”
Nghĩa là
Thưa Ngài, giờ đây cây cối đã nhuộm màu đỏ thẫm, rụng hết lá úa, đang sắp kết trái. Chúng sáng rực như có lửa; thưa đấng Đại Hùng, đây là mùa đầy hương vị để thọ hưởng. Cây cối nở hoa, trông thật vui mắt, tỏa hương thơm đi khắp mọi hướng xung quanh. Chúng rụng lá rồi mong được kết trái; thưa đấng Anh Hùng, đã đến lúc rời khỏi nơi đây. Trời không quá lạnh, cũng không quá nóng, thưa Ngài, thời tiết dễ chịu, hợp cho chuyến đi xa. Xin hãy để người dân hai xứ Sākiya và Koḷiya được thấy Ngài, đang hướng mặt về phía tây, băng qua sông Rohiṇī. Người ta cày ruộng với niềm hy vọng; gieo hạt cũng với niềm hy vọng; thương buôn ra khơi cũng với niềm hy vọng, mang của cải trở về. Niềm hy vọng mà con đang đứng đây chờ đợi: mong niềm hy vọng ấy của con thành tựu. Hết lần này đến lần khác, họ lại gieo hạt; hết lần này đến lần khác, vua trời lại cho mưa; hết lần này đến lần khác, nông dân lại cày ruộng; hết lần này đến lần khác, thóc lúa lại về với đất nước. Hết lần này đến lần khác, người ăn xin lại đi khất thực; hết lần này đến lần khác, người thí chủ lại bố thí; hết lần này đến lần khác, sau khi bố thí, người thí chủ lại lên cõi trời. Bậc anh hùng có trí tuệ rộng lớn làm thanh tịnh bảy đời của gia tộc nơi vị ấy sinh ra. Con tin Ngài là chúa của chư thiên, này đấng Sakya, vì nhờ Ngài mà bậc hiền trí mang tên Sự Thật đã ra đời. Cha của bậc đại ẩn sĩ tên là Suddhodana; mẹ của Đức Phật tên là Māyā; bà đã cưu mang đức Bồ Tát trong bụng, sau khi thân này tan rã, bà vui hưởng ở cõi trời. Bà Gotamī ấy, sau khi qua đời, rời khỏi nơi này, được hưởng đầy đủ các dục lạc cõi trời; bà vui hưởng năm loại dục lạc, có các đoàn chư thiên vây quanh. Con là con của Đức Phật — đấng Aṅgīrasa mang lấy điều không ai mang nổi, không ai sánh bằng, vững vàng như thế. Thưa đấng Sakya, Ngài là cha của cha con; thưa đấng Gotama, theo Pháp, Ngài là ông nội của con.
Trưởng lão Kāḷudāyi đã nói bài kệ như thế.