Kệ của trưởng lão Upasena Vaṅgantaputta
Trưởng lão Upasena, con của bà Vaṅgantā, dạy cách sống của vị Tỷ-kheo khát khao sự thanh tịnh: tìm chỗ trú ngụ vắng vẻ nơi thú dữ lui tới, mặc y may từ vải nhặt ở đống rác và bãi tha ma, hạ thấp tâm mình đi khất thực từ nhà này sang nhà khác, biết đủ với thức ăn thô, ít ham muốn, không giao du lẫn lộn, ít nói giữa Tăng đoàn, thu thúc trong giới bổn, gắn bó với chỉ tịnh và minh sát đúng thời. Cứ sống như vậy với tinh tấn liên tục, mọi lậu hoặc sẽ cạn kiệt và vị ấy chứng đắc sự tịch tịnh.
Điểm thực hànhThanh tịnh bắt đầu từ những việc nhỏ mỗi ngày: ăn biết đủ, ở chỗ vắng, nói ít lại, giữ tâm hạ thấp — làm đều như vậy, lậu hoặc tự cạn dần.
Trưởng Lão Tăng Kệ 10.6 Phẩm Mười Kệ Phẩm thứ nhất Upasena, con của Vaṅgantā
được lai vãng bởi các thú dữ.
nên tới lui chỗ trú ngụ
vì nguyên nhân thiền tịnh,
Sau khi mang lại từ đống rác,
từ bãi tha ma, và từ những đường lộ,
từ đó sau khi thực hiện y hai lớp,
nên mặc y thô xấu.
Sau khi làm cho tâm hạ thấp xuống,
vị tỳ khưu nên đi khất thực theo tuần tự từ nhà này đến nhà khác,
có cánh cửa (của các giác quan) được canh phòng,
khéo được thu thúc.
Nên hoan hỷ với vật dầu tồi tàn,
không nên mong mỏi nhiều vị nếm khác.
Đối với vị bị tham đắm ở các vị nếm,
tâm của vị ấy không thích thú trong việc tham thiền.
Vị hiền trí nên sống, có ít ham muốn, và tự hoan hỷ (tri túc),
được tách biệt,
và không giao tiếp với cả hai hạng tại gia
và xuất gia.
Người ngu hoặc người câm như thế nào,
nên phô bày bản thân như thế ấy,
bậc sáng trí không nên giảng giải
ở giữa hội chúng quá dài thời gian.
Vị ấy không nên khiển trách bất cứ người nào,
nên tránh xa việc hãm hại,
được thu thúc trong giới bổn Pātimokkha,
và nên biết chừng mực về vật thực.
đối với hiện tướng đã được nắm lấy,
Được rành rẽ về việc làm sanh khởi đối với tâm,
nên gắn bó với chỉ tịnh
và minh sát đúng theo thời điểm.
Được đầy đủ sự liên tục về tinh tấn,
nên luôn luôn có sự tu luyện được gắn bó,
và khi chưa đạt đến sự chấm dứt của khổ,
vị sáng trí không nên đi đến sự quả quyết.
trong khi sống như vậy,
Đối với vị tỳ khưu có ước muốn về sự thanh tịnh,
tất cả các lậu hoặc của vị ấy được cạn kiệt,
và (vị ấy) chứng đắc sự Tịch Tịnh.”
Nghĩa là
Chỗ ở vắng vẻ, ít tiếng ồn, nơi thú dữ thường lui tới; vị Tỷ-kheo nên tìm đến trú ngụ để được yên tĩnh tu tập một mình. Nhặt nhạnh từ đống rác, từ bãi tha ma, từ đường phố, rồi may thành tấm y ngoài, mặc tấm y thô xấu ấy. Hạ tâm mình xuống thật thấp, đi từ nhà này sang nhà khác theo thứ tự, không phân biệt; vị Tỷ-kheo nên đi khất thực như vậy, cửa giác quan được canh phòng, khéo thu thúc. Dù thức ăn tồi tàn cũng nên biết đủ, đừng mong mỏi nhiều mùi vị khác. Tâm tham đắm các mùi vị thì không vui thích được trong thiền. Ít ham muốn, biết đủ, bậc hiền trí nên sống tách biệt, không giao du lẫn lộn với người tại gia, cũng không với người xuất gia, cả hai hạng. Như người ngờ nghệch hay người câm thế nào, hãy tỏ ra mình như thế ấy; bậc sáng suốt không nên nói quá lâu ở giữa Tăng đoàn. Không nên mắng nhiếc bất cứ ai, và tránh gây tổn hại; thu thúc trong giới bổn Pātimokkha, và biết chừng mực trong việc ăn uống. Nắm vững đề mục của tâm, thông thạo sự sanh khởi của tâm; nên gắn bó tu tập chỉ tịnh và minh sát đúng thời điểm. Đầy đủ tinh tấn liên tục, luôn gắn bó với việc tu tập; khi chưa đạt đến chỗ chấm dứt khổ, bậc trí không nên vội tự tin, quả quyết. Sống được như vậy, vị Tỷ-kheo khát khao sự thanh tịnh ấy: mọi lậu hoặc đều cạn kiệt, và chứng đắc sự tịch tịnh — Niết-bàn.
Trưởng lão Upasena Vaṅgantaputta đã nói bài kệ như thế.