Kệ của trưởng lão Cūḷapanthaka
Trưởng lão Cūḷapanthaka kể lại chuyện mình: trí óc chậm chạp, học không thuộc, bị chính anh trai đuổi về nhà và đứng buồn bã ở cổng tu viện. Đức Phật đi đến, xoa đầu, nắm tay dẫn vào và trao cho một miếng giẻ lau chân, dạy chú tâm vào vật trong sạch ấy; nhờ định tâm trên đề mục nhỏ đó, vị ấy chứng ba minh, hóa ra một ngàn thân mình, bay qua không trung đến đảnh lễ và Đức Phật thọ nhận lễ cúng.
Điểm thực hànhKhông ai là không thể tiến bộ: chỉ một đề mục nhỏ, chú tâm cho vững chắc và làm đều — người chậm nhất cũng đến được nơi cần đến.
Trưởng Lão Tăng Kệ 10.4 Phẩm Mười Kệ Phẩm thứ nhất Cūḷapanthaka
trước đây tôi đã bị xem thường.
Và người anh trai đã đuổi tôi đi:
‘Giờ đây, ngươi hãy đi về nhà.’
Bị đuổi đi bởi người anh trai
tại cánh cổng của tu viện thuộc về hội chúng,
với tâm trí buồn bã, tôi đây đã đứng ở nơi ấy,
trông mong lời giáo huấn.
Đức Thế Tôn đã đi đến nơi ấy,
đã sờ vào đầu của tôi,
sau khi nắm tôi bằng cánh tay,
rồi đã dẫn tôi vào tu viện thuộc về hội chúng.
Vì lòng thương tưởng đến tôi, bậc Đạo Sư
đã trao cho miếng giẻ chùi chân (nói rằng):
‘Hãy (ngồi xuống) ở một bên rồi chú tâm vào vật trong sạch này
cho đến khi đã được chú tâm vững chắc.’
Sau khi lắng nghe lời nói của Ngài,
được thích thú ở lời giáo huấn, tôi đã an trú.
Tôi đã thực hành về định
nhằm đạt đến mục đích tối thượng.
tôi biết được đời sống trong thời quá khứ.
Có Thiên nhãn đã được trong sạch,
Ba Minh đã được thành tựu,
lời dạy của đức Phật đã được thực hành.
Nghĩa là
Bước tiến của tôi chậm chạp, trước đây tôi bị người ta xem thường. Chính anh trai tôi cũng đuổi tôi đi, nói: "Giờ ngươi hãy về nhà." Bị đuổi đi như vậy, ngay tại cổng tu viện của Tăng đoàn, tôi đứng đó buồn bã, lòng vẫn trông mong giáo pháp. Đức Thế Tôn đi đến nơi ấy, đưa tay xoa đầu tôi; nắm lấy cánh tay tôi, Ngài dẫn tôi vào tu viện của Tăng đoàn. Bậc Đạo Sư, vì thương tôi, trao cho tôi một miếng giẻ lau chân, và dạy: "Hãy chú tâm vào vật trong sạch này, ngồi qua một bên, chú tâm cho vững chắc." Nghe lời Ngài dạy xong, tôi vui thích sống theo giáo pháp. Tôi thực hành định, để đạt đến mục đích cao nhất. Tôi biết được các đời sống quá khứ của mình; thiên nhãn đã được thanh tịnh; ba minh đã đạt được, lời dạy của Đức Phật đã làm xong.
Một ngàn lần, tôi hóa ra chính mình — tôi, Panthaka, tạo ra một ngàn hình bóng ấy, rồi ngồi trong khu vườn xoài đáng yêu, chờ cho đến lúc người ta báo giờ thọ trai.
thông báo về thời gian cho tôi.
Khi thời gian đã được thông báo,
tôi đã đi đến bằng đường không trung.
Sau khi đảnh lễ hai bàn chân của bậc Đạo Sư,
tôi đã ngồi xuống ở một bên.
Sau khi biết tôi đã ngồi xuống,
khi ấy bậc Đạo Sư đã thọ nhận.
Là nơi dâng cúng của tất cả thế gian,
là vị thọ nhận các vật hiến cúng,
là thửa ruộng phước báu của loài người,
Ngài đã thọ nhận vật cúng dường.”
Nghĩa là
Sau đó, bậc Đạo Sư sai đến tôi một sứ giả báo giờ. Khi giờ đã được báo, tôi bay qua không trung đến chỗ Ngài. Đảnh lễ dưới chân bậc Đạo Sư xong, tôi ngồi xuống một bên. Khi biết tôi đã ngồi, bậc Đạo Sư thọ nhận lễ cúng. Ngài là nơi đáng dâng cúng của cả thế gian, là vị thọ nhận các lễ vật, là thửa ruộng phước cho loài người — Ngài đã thọ nhận vật cúng dường.
Trưởng lão Cūḷapanthaka đã nói bài kệ như thế.