Ký sự về trưởng lão Ambadāyaka

Trưởng lão Ambadāyaka kể: khi là con khỉ trên Hy-mã-lạp sơn, ông thấy đức Phật Anomadassī đang ngồi giữa núi, lan tỏa tâm từ vô lượng khắp thế gian; tâm ông tịnh tín, liền hái trái xoài chín gần đó dâng lên cùng với mật ong. Đức Phật thọ ký: nhờ hai việc dâng mật ong và xoài này, con khỉ sẽ vui hưởng cõi trời năm mươi bảy kiếp, luân hồi xen kẽ các kiếp còn lại, trừ sạch nghiệp ác nhờ trí tuệ chín muồi, đốt sạch phiền não và đạt vị thế bất động sau khi từ bỏ hơn thua. Ông từng làm Chuyển Luân Vương, và nay chứng đắc tuệ phân tích cùng thắng trí.

Điểm thực hành

Con khỉ dâng trái chín hái ngay trên cây: của dâng không cần tìm xa, chỉ cần là thứ tốt nhất trong tầm tay và một tâm trong sạch.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Sakacintaniya Ambadāyaka

Nghĩa là

Đức Thế Tôn Anomadassī, ngồi giữa vùng đồi núi, lan tỏa tâm từ khắp thế gian, vô lượng, không còn mầm mống trói buộc. Khi ấy tôi là con khỉ, ở Hy-mã-lạp sơn, ngọn núi cao nhất; thấy đức Anomadassī ấy, tôi làm tâm tịnh tín nơi đức Phật. Không xa Hy-mã-lạp sơn, khi ấy có những cây xoài đang kết trái; từ đó tôi hái lấy trái chín, rồi dâng trái xoài kèm mật ong. Đức Phật đã thọ ký điều ấy cho tôi, bậc Đại Hiền Trí Anomadassī: “Nhờ việc dâng mật ong này, và việc dâng trái xoài, cả hai việc ấy, năm mươi bảy kiếp ở cõi trời, người ấy sẽ vui hưởng; sẽ vui hưởng ở cõi trời, trong những kiếp còn lại, sẽ luân hồi xen kẽ. Người ấy sẽ tiêu trừ nghiệp ác, nhờ trí tuệ đã chín muồi; không đi đến đọa xứ, và sẽ đốt sạch các phiền não.” Tôi đã được bậc Đại Ẩn Sĩ tôi luyện bằng sự tôi luyện tối thượng; đã được bậc Đại Ẩn Sĩ tôi luyện; tôi đạt được vị thế bất động, sau khi từ bỏ thắng và bại. Bảy ngàn bảy trăm kiếp trước, cùng tên Ambaṭṭhaja, mười bốn vị vua ấy, là các Chuyển Luân Vương có oai lực lớn. Bốn tuệ phân tích,

tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc;

Nghĩa là

tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Ambadāyaka đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Ambadāyaka là phần thứ tám.