Ký sự về trưởng lão Nandaka
Trưởng lão Nandaka kể: nghe đức Phật Padumuttara tán dương vị Thinh Văn đứng đầu về việc giáo giới các Tỷ-kheo-ni, ông thỉnh Phật và Tăng chúng thọ thực rồi phát nguyện vị thế ấy và được thọ ký. Kiếp cuối, sanh vào nhà triệu phú ở Sāvatthī, ông xuất gia khi đức Phật nhận tu viện Jeta, sớm chứng A-la-hán; theo thỉnh cầu, ông giảng Pháp cho năm trăm Tỷ-kheo-ni và tất cả đều thành bậc không còn lậu hoặc, nên được tuyên bố đứng đầu trong số các vị giáo giới Tỷ-kheo-ni.
Điểm thực hànhDạy lại điều mình đã hiểu cho người khác nghe, với tâm hoan hỷ và kiên nhẫn, cũng là một cách làm sâu thêm sự hiểu biết của chính mình.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Bhaddiya Nandaka
bậc Hữu Nhãn về tất cả các pháp
Trước đây một trăm ngàn kiếp,
đã hiện khởi.
vì sự lợi ích,
vì sự an lạc của tất cả chúng sanh.
Đấng Siêu Nhân, bậc cao quý trong số các vị đang thuyết giảng
đã ngự đến (thế gian) có cả chư Thiên
Đấng Chiến Thắng đạt được danh vọng cao cả,
có sự vinh quang, được mang lại sự ca ngợi về tiếng thơm,
được cúng dường,
được nổi tiếng ở khắp mọi phương của toàn thể thế gian.
Ngài đã vượt lên trên sự nghi hoặc,
đã vượt qua hẳn sự lưỡng lự,
đã được tròn đủ về tâm ý và sự suy tư,
đã đạt đến quả vị Toàn Giác tối thượng.
Bậc Vĩ Nhân là người đã làm sanh lên con đường chưa được hiện khởi,
Bậc Vĩ Nhân
đã công bố điều chưa được công bố,
và đã biết điều chưa được biết.
Là người biết về Đạo Lộ, hiểu rõ về Đạo Lộ,
bậc Nhân Ngưu ấy đã nói về Đạo Lộ.
Được thiện xảo về Đạo Lộ,
bậc Đạo Sư là đấng cao quý tối thượng trong số những người điều khiển xe.
Khi ấy, đấng Đại Bi, bậc Lãnh Đạo
thuyết giảng Giáo Pháp.
bị chìm đắm trong vũng lầy mê muội.
Ngài tiếp độ những sanh mạng
Trong lúc tán dương vị Thinh Văn được công nhận là đứng đầu trong việc giáo giới các tỳ khưu ni,
được công nhận là đứng đầu
bậc Đại Hiền Trí đã tuyên bố về vị thế tối thắng.
bậc Đại Hiền Trí đã tuyên bố
Nghe được điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ.
Tôi đã thỉnh mời đức Như Lai cùng với Hội Chúng,
và sau khi đã chăm lo bữa ăn
tôi đã phát nguyện vị thế tối thượng ấy.
Khi ấy, được hoan hỷ đấng Bảo Hộ, bậc Đại Ẩn Sĩ
đã nói với tôi rằng:
“Mong rằng ngươi được an lạc và trường thọ,
ngươi sẽ đạt được điều ước nguyện ấy.
Vào một trăm ngàn kiếp về sau này,
xuất thân gia tộc Okkāka
bậc Đạo Sư tên Gotama,
sẽ xuất hiện ở thế gian.
là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy,
là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp,
có tên là Nandaka.”
(Người này) sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Và trong kiếp sống cuối cùng hiện nay,
tôi đã được sanh vào gia đình triệu phú
ở trong kinh thành Sāvatthī.
sung túc, thịnh vượng, có tài sản lớn lao
Sau khi nhìn thấy đấng Thiện Thệ ở lối đi vào thành phố,
tôi đã có tâm ý sửng sốt.
Vào lúc tiếp nhận tu viện Jeta,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
Trong thời gian không bao lâu
tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán.
Sau đó, có sự luân hồi đã được vượt qua,
tôi đã được chỉ dạy bởi đấng Toàn Tri.
tôi đã thực hiện việc thuyết giảng Giáo Pháp cho các tỳ khưu ni.
Theo sự yêu cầu,
Được chỉ dạy bởi tôi, tất cả năm trăm vị ni ấy
đã trở thành các bậc Vô Lậu.
năm trăm vị ni ấy không thiếu người nào
được hoan hỷ bậc có sự lợi ích lớn lao
trong số các vị giáo giới các tỳ khưu ni.
đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng
Việc làm đã được thực hiện ở một trăm ngàn kiếp
đã cho tôi nhìn thấy quả báu tại đây.
Như là tốc độ của mũi tên khéo được bắn ra,
tôi đã thiêu đốt các phiền não (của tôi).
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Đức Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc có mắt thấy rõ mọi pháp; một trăm ngàn kiếp trước đây, vị Lãnh Đạo đã xuất hiện. Vì lợi ích của tất cả chúng sanh, vì an lạc của tất cả chúng sanh, đấng Siêu Nhân, bậc cao quý nhất trong các vị thuyết giảng, đã đến thế gian cùng chư Thiên, Đạt danh vọng cao cả, có vinh quang, được ca ngợi, có tiếng thơm, được cúng dường, nổi tiếng khắp mọi phương trong toàn thế gian. Đã vượt khỏi nghi hoặc, đã qua hẳn sự lưỡng lự, tâm ý và suy tư đã tròn đủ, đạt đến quả vị Toàn Giác cao nhất. Là người làm sanh khởi con đường chưa từng có, Bậc Vĩ Nhân ấy, công bố điều chưa từng được công bố, và biết điều chưa từng được biết. Là người biết Đạo Lộ, hiểu rõ Đạo Lộ, bậc Nhân Ngưu ấy đã nói về Đạo Lộ; khéo léo về Đạo Lộ, bậc Đạo Sư là vị cao quý nhất trong những người điều khiển xe. Khi ấy, đấng Đại Bi, bậc Lãnh Đạo, thuyết giảng Pháp; những sanh mạng chìm đắm trong vũng lầy mê muội, Ngài tiếp độ những sanh mạng ấy. Trong lúc tán dương vị Thinh Văn đứng đầu về giáo giới các Tỷ-kheo-ni, vị được công nhận là đứng đầu ấy, bậc Đại Hiền Trí đã tuyên bố vào vị thế tối thắng bậc Đại Hiền Trí đã tuyên bố như vậy. Nghe điều ấy, tôi trở nên hoan hỷ; tôi thỉnh mời đức Như Lai cùng Hội Chúng, sau khi chăm lo bữa ăn cho Ngài cùng Tăng chúng, tôi phát nguyện vị thế cao nhất ấy. Khi ấy, đấng Bảo Hộ, bậc Đại Ẩn Sĩ, hoan hỷ, đã nói với tôi rằng: “Mong ngươi được an lạc và trường thọ, ngươi sẽ đạt được điều ước nguyện ấy. Một trăm ngàn kiếp nữa, xuất thân gia tộc Okkāka, bậc Đạo Sư tên Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian. là người thừa tự Pháp của vị Phật ấy, là con chánh thống, được Pháp sinh ra, tên là Nandaka, sẽ là Thinh Văn của bậc Đạo Sư ấy.” Nhờ nghiệp ấy đã làm tốt đẹp và nhờ các nguyện lực của tác ý, sau khi bỏ thân người, tôi đã đến cõi trời Đạo Lợi. Kiếp cuối cùng hiện nay, tôi sanh vào gia đình triệu phú, ở kinh thành Sāvatthī, sung túc, thịnh vượng, tài sản lớn lao. Thấy đấng Thiện Thệ ở lối vào thành phố, tôi có tâm ý sửng sốt; vào lúc tiếp nhận tu viện Jeta, tôi xuất gia, sống không gia đình. Không bao lâu sau, tôi thành tựu phẩm vị A-la-hán; sau đó, luân hồi đã được vượt qua, tôi được đấng Toàn Tri chỉ dạy. Tôi đã giảng Pháp cho các Tỷ-kheo-ni; theo sự yêu cầu, được tôi chỉ dạy, tất cả các vị ni ấy, đã thành bậc không còn lậu hoặc. Năm trăm vị ni ấy, không thiếu một ai, khi ấy, bậc có lợi ích lớn lao, hoan hỷ, trong số các vị giáo giới Tỷ-kheo-ni, đã đặt tôi vào vị thế tối thắng. Việc làm từ một trăm ngàn kiếp trước đã cho tôi thấy quả báu tại đây; như tốc độ mũi tên khéo bắn ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi. Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Quả thật, tôi đã thành công tốt đẹp, trước mặt đức Phật cao nhất, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Nandaka đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Nandaka, bài thứ 5.