Ký sự về trưởng lão Vaṅgīsa

Trưởng lão Vaṅgīsa kể: thời đức Phật Padumuttara, ông là vị Bà-la-môn giỏi tranh luận, cúng dường bảy ngày, xưng tán đức Phật bằng những lời kính lễ và phát nguyện vị thế đứng đầu về tài biện giải, được thọ ký. Kiếp cuối, bảy tuổi đã thông suốt Vệ-đà và đánh bại các nhà tranh luận; gặp tôn giả Sāriputta, ông xin xuất gia, được đưa đến đức Phật, trổ tài xem sọ người chết đoán nơi tái sanh nhưng thất bại trước sọ của vị Phật Độc Giác, liền cầu xin xuất gia. Thơ kệ của ông nảy sanh ngay theo sự việc chứ không soạn trước; đức Phật tuyên bố ông đứng đầu trong các vị có tài biện giải, và ông chứng A-la-hán.

Điểm thực hành

Tài năng ứng khẩu hay tranh luận chỉ thật sự có giá trị khi được đặt vào việc tán thán và làm sáng tỏ Pháp; biết nhận ra giới hạn của tài mình trước điều chưa hiểu là bước đầu của trí tuệ.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Bhaddiya Vaṅgīsa

Đức Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc có mắt thấy rõ mọi pháp; một trăm ngàn kiếp trước đây, vị Lãnh Đạo đã xuất hiện.

Như sóng ở biển cả, như các vì sao ở bầu trời, tương tợ như thế, lời giảng dạy của Ngài được tô điểm bằng các vị A-la-hán.

Ngài đứng đầu chư Thiên, A-tu-la, các loài rồng và nhân loại; và nhân loại đi đầu theo Ngài; giữa dân chúng đông đảo Sa-môn và Bà-la-môn, Ngài là đấng Chiến Thắng tối thượng ở giữa dân chúng.

Đang làm rạng thế gian bằng các tia sáng, đấng Chiến Thắng, vị đã đến tận cùng thế gian, Ngài đánh thức bằng lời nói những đóa sen là người đáng được dẫn dắt ấy.

Đầy đủ bốn pháp tự tín, bốn pháp ấy, bậc Tối Thượng Nhân, đã dứt bỏ sợ hãi và quyến luyến, đạt đến sự bình an, có lòng tự tín.

Chứng tỏ vị thế hùng tráng quý cao, và toàn bộ nền tảng của bậc đã giác ngộ, đấng Cao Cả của thế gian tuyên bố; không có ai trách cứ ở bất cứ đâu.

Đang rống tiếng rống sư tử không chút hãi sợ, của bậc như thế ấy đang rống lên, không Thiên nhân, loài người hay Phạm Thiên nào phản bác lại được. không có người phản bác nào được tìm thấy.

Đang thuyết giảng Pháp quý cao, đang giúp thế gian cùng chư Thiên vượt qua, bậc tự tín giữa các hội chúng đã chuyển vận bánh xe Chánh Pháp. bậc tự tín ở nơi các hội chúng ấy.

Tán dương vị Thinh Văn đứng đầu về tài biện giải, vị Thinh Văn đứng đầu ấy, được công nhận là tốt lành về nhiều đức hạnh, Ngài đã đặt vị ấy vào vị thế tối thắng.

Khi ấy, tôi sanh ra ở thành Haṁsavatī, là Bà-la-môn được công nhận là tốt lành, hiểu biết tất cả các bộ Vệ-đà, là chúa tể tranh cãi, bậc tiêu diệt người đối đáp.

Tôi đến gặp đấng Đại Hùng ấy, và nghe về sự thuyết giảng Pháp ấy; thỏa thích với đức hạnh của vị Thinh Văn, tôi đạt niềm phỉ lạc cao quý. tôi đã đạt được niềm vui cao quý ấy.

Tôi thỉnh mời đấng Thiện Thệ, niềm vui của thế gian, cùng Hội Chúng; đấng Thiện Thệ cùng với Hội Chúng ấy. sau khi cung cấp vật thực trong bảy ngày, khi ấy tôi khoác lên các vị những tấm vải.

Tôi quỳ đê đầu ở bàn chân Ngài; được cho phép, tôi chắp tay lại, đứng ở một bên, mừng rỡ, tôi ngợi ca đấng Chiến Thắng tối thượng rằng:

“Bạch đấng khuất phục người tranh luận, con kính lễ Ngài! Bạch đấng Ẩn Sĩ tối thượng, con kính lễ Ngài! Bạch đấng Cao Cả của tất cả thế gian, con kính lễ Ngài! Bạch đấng làm cho không còn hãi sợ, con kính lễ Ngài!

“Bạch đấng khuấy động Ma Vương, con kính lễ Ngài! Bạch đấng tiêu diệt tà kiến, con kính lễ Ngài! Bạch đấng ban thanh tịnh và an lạc, con kính lễ Ngài! Bạch đấng tạo sự nương nhờ, con kính lễ Ngài!

Ngài là đấng Bảo Hộ cho những ai không người bảo hộ, là người ban sự không sợ hãi cho những ai bị hãi sợ, là vùng đất nghỉ ngơi của chúng sanh, là nơi nương nhờ cho những ai tìm sự nương tựa.”

Sau khi ngợi ca đấng Toàn Giác bằng những lời như thế, bậc có đức hạnh lớn lao ấy, tôi đã nói rằng: “Con sẽ đạt đến phần số của vị Tỷ-kheo tranh luận dũng cảm.”

Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói rằng: bậc có tài biện giải không giới hạn ấy; “Người này đã chăm lo bữa ăn đến đức Phật cùng các Thinh Văn trong bảy ngày cùng với các Thinh Văn trong bảy ngày ấy.

và đã ngợi ca đức hạnh của Ta; với tâm tịnh tín, bằng chính tay mình, người này ước nguyện vị thế của vị Tỷ-kheo là người tranh luận dũng cảm.

Trong thời vị lai xa xăm, người này sẽ đạt được điều ước nguyện ấy, sau khi thọ hưởng sự thành tựu ở cõi Trời và cõi người không phải là ít.

Một trăm ngàn kiếp nữa, xuất thân gia tộc Okkāka, bậc Đạo Sư tên Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian.

là người thừa tự Pháp của vị Phật ấy, là con chánh thống, được Pháp sinh ra, tên là Vaṅgīsa, sẽ là Thinh Văn của bậc Đạo Sư ấy.”

Nghe điều ấy, tôi trở nên hoan hỷ; cho đến hết cuộc đời, với tâm từ ái, tôi chăm sóc đấng Chiến Thắng, đức Như Lai, bằng các vật dụng.

Nhờ nghiệp ấy đã làm tốt đẹp và nhờ các nguyện lực của tác ý, sau khi bỏ thân người, tôi đã đến cõi trời Đẩu Suất.

Kiếp cuối cùng hiện nay, tôi tái sanh vào gia đình Bà-la-môn. Và khi tôi vừa được sanh ra trở lại, tôi được bảy tuổi tính từ lúc sanh.

Tôi hiểu biết tất cả các bộ Vệ-đà, tự tin trong nghệ thuật tranh luận, là chúa tể của các nhà tranh luận, thuyết giảng hay, đánh bại các nhà tranh luận khác.

“Được sanh ra ở xứ Vaṅga,” hoặc “Vị chúa tể về lời nói;” tên của tôi đã là Vaṅgīsa, được thế gian đồng tình. tên của tôi đã là Vaṅgīsa ấy.

Khi tôi đạt đến sự hiểu biết, tôi đứng đầu trong lớp trẻ; Khi ấy, ở thành Rājagaha đáng yêu, tôi đã nhìn thấy vị Sāriputta ấy.

Hết phần tụng thứ hai mươi lăm.

Đang đi đó đây để khất thực, vị ấy tay ôm bình bát, khéo thu thúc, mắt không láo liên, lời nói cân nhắc, tầm nhìn xuống một cán cày.

Thấy vị ấy, tôi trở nên sửng sốt, và tức thời nói lên câu kệ, văn vẻ, thuận theo tâm ý, được sáng tác ngay tại chỗ.

Vị ấy nói với tôi về đấng Đạo Sư, bậc Toàn Giác, đấng Lãnh Đạo của thế gian; khi ấy, bậc anh hùng ấy, đã nói cho tôi câu trả lời.

Vị ấy nói lời giảng dạy có sự xa lìa tham ái, khó hiểu thấu, cao thượng; với các sự hiểu biết rõ ràng, tôi trở nên hoan hỷ với vị như thế ấy.

Tôi quỳ đê đầu ở bàn chân vị Sāriputta, và nói: “Xin ngài hãy cho tôi xuất gia.” Do đó, bậc đại trí tuệ ấy đưa tôi đến gặp đức Phật tối thượng; đã đưa tôi đến gặp đức Phật tối thượng ấy.

Tôi quỳ đê đầu ở bàn chân Ngài, rồi ngồi xuống gần bên bậc Đạo Sư; bậc Tối Thượng trong những người tranh luận đã nói với tôi: “Này Vaṅgīsa, ngươi biết được điều gì, có tài nghệ gì?”

Tôi đã nói với Ngài rằng: “Con có biết.” “Hãy cho biết về cái sọ người chết bị quăng bỏ trong rừng đã mười hai năm, cũng đã mười hai năm rồi; với tài nghệ đặc biệt của ngươi, nếu ngươi có khả năng, hãy cho biết.”

“Xin vâng.” Khi tôi đồng ý, Ngài chỉ cho thấy ba cái sọ người; tôi cho biết đã đạt đến địa ngục, loài người và cõi trời. đã đạt đến địa ngục, loài người và cõi trời ấy.

Cái sọ của bậc đã sạch lậu hoặc, đấng Lãnh Đạo đã chỉ cho thấy; do đó, tôi bị thất bại, và tôi cầu xin sự xuất gia.

Sau khi xuất gia, tôi ngợi ca đức Thiện Thệ ở nơi này nơi khác; do đó, các Tỷ-kheo than phiền về tôi là “Nhà sáng tác thơ ca.” các vị Tỷ-kheo ở đây than phiền về tôi.

Do đó, nhằm tìm hiểu, đức Phật, bậc Hướng Đạo, đã nói với tôi: “Những câu kệ này đã được suy nghĩ trước đây hay vừa mới nảy sanh theo sự việc?”

“Bạch đấng Đại Hùng, con không phải nhà sáng tác thơ ca, chúng vừa mới nảy sanh theo sự việc.” “Này Vaṅgīsa, như thế thì ngươi hãy ngợi ca Ta theo sự việc.”

Khi ấy, tôi ngợi ca đấng Anh Hùng, bậc Ẩn Sĩ tối thượng, bằng những câu kệ theo sự việc; khi ấy, hoan hỷ về tôi, đấng Chiến Thắng đã đặt tôi vào vị thế đứng đầu.

Do tâm sáng láng, tôi vượt trội các vị tốt lành khác; do điều ấy, tôi bị tác động, tôi thành tựu phẩm vị A-la-hán.

“Không tìm thấy vị nào khác đứng đầu về tài biện giải không tìm thấy bất cứ vị nào khác, như vị Tỷ-kheo Vaṅgīsa này; này các Tỷ-kheo, các ngươi hãy ghi nhận như thế.”

Việc làm từ một trăm ngàn kiếp trước đã cho tôi thấy quả báu tại đây; như tốc độ mũi tên khéo bắn ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi.

Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc.

Quả thật, tôi đã thành công tốt đẹp, trước mặt đức Phật cao nhất, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Vaṅgīsa đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Vaṅgīsa, bài thứ 4.