Ký sự về trưởng lão Kaṅkhārevata
Trưởng lão Kaṅkhārevata kể: một trăm ngàn kiếp trước, nghe đức Phật Padumuttara tán dương vị Tỷ-kheo đứng đầu về thiền, ông phát nguyện vị thế ấy và được thọ ký sẽ thành đệ tử của đức Phật Gotama tên Revata. Kiếp cuối, sanh ở Koliya, ông xuất gia nhưng còn nhiều hoài nghi về điều được phép và không được phép; được đức Phật giảng Pháp tối thượng giải tỏa hết, ông an trú trong thiền và được tuyên bố đứng đầu trong số các Tỷ-kheo có thiền chứng.
Điểm thực hànhKhi còn hoài nghi về điều nên làm và không nên làm trong tu tập, hãy đem thẳng điều nghi ấy ra hỏi và nghe Pháp cho tỏ, thay vì để nghi ngờ âm ỉ kéo dài.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Bhaddiya Kaṅkhārevata
bậc Hữu Nhãn về tất cả các pháp
Trước đây một trăm ngàn kiếp,
đã hiện khởi.
Ngài có hàm sư tử, có giọng nói của Phạm Thiên,
có âm điệu của loài chim thiên nga và tiếng trống,
có sự bước đi hùng dũng của loài rồng,
có ánh sáng vượt trội mặt trăng và mặt trời.
Bậc Đại Trí, đấng Đại Hùng
có thiền chứng lớn lao, có sức mạnh lớn lao.
Bậc Đại Bi, đấng Bảo Hộ
có sự xua đi màn tăm tối lớn lao.
Có lần nọ, đấng Cao Cả của tam giới ấy,
trong lúc đang huấn luyện cho nhiều người đáng được huấn luyện,
Ngài đã thuyết giảng Giáo Pháp.
bậc Toàn Giác, đấng Hiền Trí, vị hiểu biết về thiên hướng của chúng sanh,
vị anh hùng có thiền chứng, thỏa thích về thiền,
an tịnh, không bị chộn rộn,
Trong lúc tán dương ở hội chúng
đấng Chiến Thắng đã làm cho dân chúng được hoan hỷ.
ở thành Haṁsavatī.
tôi đã là vị Bà-la-môn thông suốt các bộ Vệ Đà
Sau khi lắng nghe Giáo Pháp, được hoan hỷ
tôi đã phát nguyện vị thế ấy.
Lúc bấy giờ, đấng Chiến Thắng,
bậc Hướng Đạo đã chú nguyện ở giữa hội chúng rằng:
“Này Bà-la-môn, ngươi hãy hoan hỷ,
ngươi sẽ đạt được điều ước nguyện ấy.
Vào một trăm ngàn kiếp về sau này,
xuất thân gia tộc Okkāka
bậc Đạo Sư tên là Gotama,
sẽ xuất hiện ở thế gian.
là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy,
là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp,
có tên là Revata.”
(Người này) sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Và trong kiếp sống cuối cùng hiện nay,
tôi đã được sanh ra ở thành Koliya,
được thành tựu gia tộc Sát-đế-lỵ
sung túc, thịnh vượng, có tài sản lớn lao.
ở Kapilavatthu,
đức Phật đã thuyết giảng Giáo Pháp
khi ấy được tịnh tín ở đấng Thiện Thệ,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
Tôi đã có nhiều sự hoài nghi về điều được phép và không được phép,
ở việc này việc nọ.
đức Phật đã hướng dẫn tất cả các điều ấy.
Sau khi thuyết giảng về Giáo Pháp tối thượng,
Do đó, tôi đã vượt qua luân hồi
và tôi sống luôn luôn được thỏa thích trong sự an lạc của thiền.
Khi ấy, đức Phật, sau khi nhìn thấy tôi,
Ngài đã nói điều này:
“Bất cứ điều hoài nghi nào ở nơi đây hoặc ở cõi khác,
do sự hiểu biết của chính mình hoặc do sự hiểu biết của người khác,
những vị nào có thiền chứng, có sự tinh cần, đang thực hành Phạm hạnh,
dứt bỏ tất cả những hoài nghi ấy.”
Việc làm đã được thực hiện ở một trăm ngàn kiếp
đã cho tôi nhìn thấy quả báu tại đây.
Như là tốc độ của mũi tên khéo được bắn ra,
tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi.
sau khi nhìn thấy tôi được thỏa thích trong thiền,
đức Phật, vị đã đi đến tận cùng của thế giới, bậc Hiền Trí,
đứng đầu trong số các vị tỳ khưu có thiền chứng.
đấng Đại Trí đã tuyên bố tôi là
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Đức Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc có mắt thấy rõ mọi pháp; một trăm ngàn kiếp trước đây, vị Lãnh Đạo đã xuất hiện. Ngài có hàm sư tử, giọng nói như Phạm Thiên, âm thanh như chim thiên nga và tiếng trống; bước đi hùng dũng như loài rồng, ánh sáng hơn cả mặt trăng và mặt trời. Bậc trí lớn, đấng anh hùng lớn, có thiền sâu, có sức mạnh lớn; bậc bi lớn, đấng bảo hộ, xua tan màn tối lớn lao. Có lần, bậc cao cả của ba cõi ấy, đang huấn luyện nhiều người đáng được huấn luyện, Ngài đã thuyết giảng Pháp, bậc Toàn Giác, vị hiền trí biết rõ thiên hướng của chúng sanh. vị anh hùng có thiền, ưa thích thiền, an tịnh, không xao động; trong lúc tán dương giữa hội chúng, đấng Chiến Thắng làm cho dân chúng hoan hỷ. Khi ấy, ở thành Haṁsavatī, tôi là vị Bà-la-môn thông suốt các bộ Vệ-đà; nghe Pháp rồi, được hoan hỷ, tôi phát nguyện vị thế ấy. Khi ấy, đấng Chiến Thắng, bậc Hướng Đạo, giữa hội chúng, đã thọ ký rằng: “Này Bà-la-môn, ngươi hãy hoan hỷ, ngươi sẽ đạt được điều ước nguyện ấy. Một trăm ngàn kiếp nữa, xuất thân gia tộc Okkāka, bậc Đạo Sư tên Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian. là người thừa tự Pháp của vị Phật ấy, là con chánh thống, được Pháp sinh ra, tên là Revata, sẽ là Thinh Văn của bậc Đạo Sư ấy. Nhờ nghiệp ấy đã làm tốt đẹp và nhờ các nguyện lực của tác ý, sau khi bỏ thân người, tôi đã đến cõi trời Đạo Lợi. Kiếp cuối cùng hiện nay, tôi sanh ra ở thành Koliya, vào gia tộc Sát-đế-lỵ thành tựu, sung túc, thịnh vượng, tài sản lớn lao. Khi ở Kapilavatthu, đức Phật thuyết giảng Pháp; khi ấy, tịnh tín nơi đấng Thiện Thệ, tôi xuất gia, sống không gia đình. Tôi có nhiều hoài nghi về điều được phép và không được phép, ở việc này việc nọ; đức Phật đã chỉ dạy tất cả những điều ấy, sau khi thuyết giảng Pháp cao nhất. Do đó, tôi đã vượt qua luân hồi, luôn thỏa thích trong niềm vui của thiền; khi ấy, đức Phật nhìn thấy tôi, Ngài nói điều này: “Bất cứ hoài nghi nào ở đây hay ở cõi khác, do tự mình biết hay do người khác biết, các vị có thiền dứt bỏ tất cả những hoài nghi ấy, những vị tinh cần, sống Phạm hạnh.” Việc làm từ một trăm ngàn kiếp trước đã cho tôi thấy quả báu tại đây; như tốc độ mũi tên khéo bắn ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi. Thấy tôi thỏa thích trong thiền, đức Phật, bậc đã đến tận cùng thế giới, vị hiền trí, là đứng đầu trong số các Tỷ-kheo có thiền chứng, bậc đại trí đã tuyên bố tôi. Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Quả thật, tôi đã thành công tốt đẹp, trước mặt đức Phật cao nhất, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Kaṅkhārevata đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Kaṅkhārevata, bài thứ 2.