Ký sự về trưởng lão Sataraṁsika
Trưởng lão Sataraṁsika kể: khi là Bà-la-môn thông thạo chú thuật ở gần núi, ông thấy đức Phật Padumuttara ngồi trên tảng đá cao, liền chắp tay tán thán: Ngài là đấng Đại Hùng công bố Chánh Pháp cao quý, rực sáng như đống lửa, vững như đại dương không suy suyển, thuyết Pháp như sư tử không biết sợ. Đức Phật biết được ý ông, đứng giữa Tăng chúng thọ ký: người này sẽ làm vua trời ba mươi ngàn kiếp, và một trăm ngàn kiếp sau sẽ là A-la-hán tên Sataraṁsi, thừa tự Chánh Pháp của đức Phật Aṅgīrasa. Quả vậy, bảy tuổi ông xuất gia, thân tỏa ánh sáng đúng như tên gọi, thích thiền dưới gốc cây, mang thân cuối cùng và chứng đắc tuệ phân tích, giải thoát cùng thắng trí.
Điểm thực hànhLời tán thán chân thành xuất phát từ tâm chiêm ngưỡng có thể đổi hướng cả đời người; tập nhìn thấy và nói ra điều cao quý nơi người khác.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Bījani Sataraṁsika
đấng Tối Thượng Nhân đã ngồi xuống.
Tôi là vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật (cư ngụ) ở không xa ngọn núi.
vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật
Khi đấng Đại Hùng, vị Trời của chư Thiên, bậc Nhân Ngưu đã ngồi xuống,
vị Trời của chư Thiên, bậc Nhân Ngưu
tôi đã chắp tay lên
đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian rằng:
“Vị này là đức Phật, đấng Đại Hùng,
bậc giảng giải về Giáo Pháp cao quý,
chói sáng như là đống lửa.
đứng đầu Hội Chúng tỳ khưu,
Tợ như đại dương không bị suy suyển,
tợ như biển cả khó mà vượt qua,
tợ như (con sư tử) vua của loài thú không bị hãi sợ.”
bậc Hữu Nhãn thuyết giảng Giáo Pháp
Biết được ý định của tôi,
đấng Lãnh Đạo Padumuttara
đứng ở nơi Hội Chúng tỳ khưu,
đã nói lên những lời kệ này:
“Sự chắp tay này đã được dâng cúng và đức Phật tối thượng đã được ngợi ca bởi người nào,
đức Phật tối thượng đã được ngợi ca
(người ấy) sẽ cai quản Thiên quốc ba mươi ngàn kiếp.
ba mươi ngàn kiếp.
Cho đến một trăm ngàn kiếp (về sau này),
bậc Toàn Giác tên Aṅgīrasa,
vị đã dứt bỏ tội lỗi,
sẽ hiện khởi.
(Người ấy) sẽ là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy,
là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp,
là vị A-la-hán với tên Sataraṁsī.”
vị A-la-hán
Vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
Tôi có ánh sáng tỏa ra, (cho nên) tôi có tên là Sataraṁsī (trăm tia sáng).
ánh sáng tỏa ra
Ở mái che hoặc ở gốc cây,
tôi là người có thiền chứng, được thỏa thích về thiền.
Tôi duy trì thân mạng cuối cùng
ở Giáo Pháp của đấng Chánh Đẳng Giác.
(Trước đây) sáu mươi ngàn kiếp,
(đã có) bốn vị có tên Rāma
được thành tựu bảy loại báu vật,
có oai lực lớn lao.
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Trèo lên tảng đá cao rồi, bậc tối thượng trong loài người ngồi xuống; không xa ngọn núi ấy, tôi là vị Bà-la-môn thông thạo chú thuật. Khi đấng Đại Hùng đã ngồi xuống, vị trời của chư thiên, đấng trâu chúa trong loài người; tôi chắp tay lên, rồi ngợi ca đấng lãnh đạo thế gian rằng: “Vị này là đức Phật, đấng Đại Hùng, bậc công bố Chánh Pháp cao quý; Ngài cháy sáng như một đống lửa, có Tăng chúng ở phía trước. Như đại dương không bị khuấy động, như biển cả khó vượt qua; như vua của loài thú không hề sợ hãi,” bậc có mắt sáng thuyết giảng Chánh Pháp. Biết được ý nghĩ của tôi, đấng lãnh đạo Padumuttara, bậc Đạo Sư đứng giữa Tăng chúng, nói những bài kệ này: “Người nào đã dâng sự chắp tay này, và đã ngợi ca đức Phật tối thượng, ba mươi ngàn kiếp, người ấy sẽ làm vua trời. Trong một trăm ngàn kiếp sau, đức Phật Toàn Giác tên Aṅgīrasa, bậc đã vén mở tấm màn che phủ, sẽ xuất hiện vào lúc ấy. Người ấy sẽ là người thừa tự Chánh Pháp của vị Phật ấy, là con chánh thống, được sinh ra từ Chánh Pháp, tên là Sataraṁsī, người ấy sẽ là vị A-la-hán.” Bảy tuổi kể từ khi sinh, tôi xuất gia vào đời sống không nhà; Với tên Sataraṁsī, ánh sáng tỏa ra từ thân tôi. Trong rạp che hay ở gốc cây, tôi là người thiền định, thỏa thích trong thiền; tôi mang thân cuối cùng, trong Giáo Pháp của đức Phật Chánh Đẳng Giác. Sáu mươi ngàn kiếp trước, có bốn vị cùng tên Rāma, đầy đủ bảy báu vật của Chuyển Luân Vương, là các Chuyển Luân Vương có oai lực lớn. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Sataraṁsika đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Sataraṁsika là phần thứ hai.