Ký sự về trưởng lão Bāhiya
Trưởng lão Bāhiya kể: kiếp xưa nghe đức Phật Padumuttara tán dương vị Tỷ-kheo có thắng trí nhạy bén, ông cúng dường bảy ngày và phát nguyện vị thế ấy. Kiếp cuối sanh ở Bhārukaccha, đắm thuyền, mặc y vỏ cây, được dân chúng ngộ nhận là A-la-hán; nhờ vị Thiên nhân quở trách, ông tìm đến đức Phật ở Sāvatthī, nghe bài Pháp thâm sâu về Không tánh và đoạn tận lậu hoặc, rồi viên tịch ngay sau đó và được đức Phật cho xây tháp thờ.
Điểm thực hànhBị quở trách đúng lúc là món quà: hãy biết ơn người chỉ ra chỗ mình tự dối mình, thay vì giận họ.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Kaccāyana Bāhiya
đã hiện khởi đấng Lãnh Đạo
là vị có hào quang chói lọi, đứng đầu tam giới.
tên Padumuttara
của vị tỳ khưu có thắng trí nhạy bén.
Tôi đã lắng nghe đấng Hiền Trí đang tán dương đức hạnh
Với tâm phấn chấn
tôi đã thể hiện sự tôn kính đến bậc Đại Ẩn Sĩ.
sau khi dâng cúng vật thí
đến bậc Hiền Trí cùng các đệ tử trong bảy ngày,
tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Giác
và đã phát nguyện vị thế ấy.
Do đó, đức Phật đã chú nguyện cho tôi rằng:
“Các ngươi hãy nhìn xem người Bà-la-môn này
đã quỳ xuống cạnh bàn chân của Ta
với ánh mắt và khuôn mặt được tịnh tín.
có thân hình được mang sợi dây quàng vai vàng chói,
Có làn da mỏng manh màu trắng,
có môi đỏ như là trái bimba được treo lơ lửng,
có răng màu trắng sắc bén.
(Người này) có dồi dào năng lực về đức hạnh,
có thân hình vươn cao,
là nguồn nước về các hạnh lành,
có khuôn mặt nở rộ niềm phỉ lạc.
Người này phát nguyện vị thế
của vị tỳ khưu có thắng trí nhạy bén.
Trong ngày vị lai sẽ có bậc Đại Hùng
tên là Gotama.
là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy,
là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp,
có tên là Bāhiya.”
(Người này) sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
Khi ấy, vô cùng hớn hở tôi đã đứng dậy.
đến hết cuộc đời.
Tôi đã thể hiện sự tôn kính đến bậc Đại Hiền Trí
Mệnh chung, tôi đã đi đến cõi trời như là (đi đến) nhà của chính mình.
Dầu trở thành vị Thiên nhân hay là nhân loại,
do nhờ tác động của nghiệp ấy tôi được sung sướng.
Tôi đã luân hồi
và đã thọ hưởng sự thành đạt.
Lần khác nữa, trong khi Giáo Pháp của đấng Anh Hùng Kassapa
đang đi đến hoại diệt,
(bảy vị chúng tôi) đã leo lên đỉnh ngọn núi
và đã gắn bó vào lời dạy của đấng Chiến Thắng.
có giới trong sạch, có trí tuệ,
Là những người thực hành lời dạy của đấng Chiến Thắng,
mệnh chung từ nơi ấy năm người chúng tôi
đã đi đến thế giới của chư Thiên.
Sau đó, Bāhiya tôi đã được sanh ra
ở kinh thành Bhārukaccha.
Từ nơi ấy, tôi dùng thuyền lao vào
khu vực biển cả ít có sự an toàn.
sau khi ra đi một vài ngày chiếc thuyền đã bị vỡ tan.
Do đó, sau khi ra đi
Khi ấy, tôi đã rơi vào khu vực
có cá dữ, khủng khiếp, gây ra sự kinh hoàng.
Khi ấy, tôi đã ra sức
và đã tự vượt qua được đại dương.
Tôi đã đến được bến tàu Suppāra quý báu,
lờ đờ, run lẩy bẩy.
Tôi đã khoác lên y phục vỏ cây
và đã đi vào làng để khất thực.
Khi ấy, dân chúng ấy đã hớn hở nói rằng:
“Vị A-la-hán này đã ngự đến nơi đây.
với cơm ăn, nước uống,
vải vóc, giường nằm,
và thuốc men chữa bệnh,
chúng ta sẽ được an lạc.”
tôi đã có được lợi lộc về các vật dụng cần thiết.
Khi ấy, được họ tôn kính và cúng dường,
Tôi đã khiến họ có sự suy nghĩ một cách không đúng đắn rằng: “Tôi là vị A-la-hán.”
“Tôi là vị A-la-hán.”
Vì thế, sau khi biết được tâm của tôi,
vị Thiên nhân (trong số bảy vị) trước đây đã quở trách rằng:
“Ngươi không biết phương pháp và đường lối,
làm sao ngươi có thể trở thành bậc A-la-hán?”
Bị quở trách bởi vị ấy, bị chấn động,
khi ấy tôi đã hỏi rằng:
“Các bậc tối thượng nhân A-la-hán ở trên đời là những ai?
Các vị này ở đâu?”
“Ở tại Sāvatthī là cung điện của xứ Kosala, có đấng Chiến Thắng
là bậc có trí tuệ dồi dào, có sự sáng suốt bao la cao quý.
Là người con trai dòng Sakya, là bậc A-la-hán, không còn lậu hoặc,
Ngài thuyết giảng Giáo Pháp đưa đến sự thành tựu phẩm vị A-la-hán.”
Lúc bấy giờ, sau khi lắng nghe lời nói của vị này, tôi vô cùng sung sướng,
và sửng sốt tợ như người ăn xin đã đạt được của chôn giấu.
Tôi đã có tâm phấn chấn để được yết kiến bậc A-la-hán tối thượng,
có hình dáng tốt đẹp, có hành xứ không giới hạn.
Lúc bấy giờ, tôi đã rời khỏi nơi ấy (nghĩ rằng):
“Khi nào tôi (sẽ) nhìn thấy đấng Chiến Thắng, con người cao quý, bậc có khuôn mặt không vết bẩn?”
Tôi đã đi đến khu rừng đáng yêu tên Vijita
và đã hỏi những người Bà-la-môn rằng: “Bậc đem lại niềm hân hoan cho thế gian ở nơi đâu?”
Do đó, họ đã nói rằng: “Bậc được tôn vinh bởi chư Thiên và nhân loại
đã đi vào thành phố với ý định tìm kiếm vật thực.
Nếu mong mỏi diện kiến bậc Hiền Trí, ngươi hãy mau mau đi đến
và hãy lễ bái nhân vật cao cả ấy.”
Do đó, tôi đã mau chóng đi đến
kinh thành Sāvatthī.
Tôi đã nhìn thấy Ngài đang đi đó đây
vì mục đích vật thực, không thèm khát, không ham hố.
Có bình bát ở tay, mắt không ước vọng,
như là đang phân phát sự Bất Tử,
tợ như chỗ ngụ của điều may mắn.
có khuôn mặt mang vẻ sáng lạn của mặt trời,
Tôi đã đi đển gặp Ngài
và đã nói lời nói này:
“Bạch đấng Gotama, xin Ngài hãy là chốn nương nhờ
cho kẻ đã bị lầm lạc vào con đường sai trái.”
nhằm mục đích tế độ chúng sanh,
“Ta đang đi loanh quanh để khất thực
không phải là lúc thuyết Pháp cho ngươi.”
Bậc Hiền Trí tối thượng đã nói rằng:
tôi đã liên tục cầu xin đức Phật.
Khi ấy, khát khao về Giáo Pháp
Ngài đã thuyết giảng cho tôi Giáo Pháp thâm sâu
về đường lối của Không tánh.
Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của Ngài,
tôi đã thành tựu sự đoạn tận các lậu hoặc.
Tôi là người có tuổi thọ đã tận cùng.
Ôi bậc Đạo Sư quả là đấng có lòng thương xót!
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Vị trưởng lão Bāhiya Dārucīriya đã giải thích như thế.
Bāhiya Dārucīriya
Vị ấy đã bị té ngã vào đống rác
bởi con bò cái đã bị quỷ nhập vào.
cuộc sống trước đây của bản thân.
Bậc đại trí đã thuật lại
Vị anh hùng ấy đã Viên Tịch Niết Bàn
tại kinh thành Sāvatthī.
Bậc Ẩn Sĩ tối thượng, trong khi đi ra khỏi thành phố,
đã nhìn thấy
vị Bāhiya trí tuệ ấy mặc y phục vỏ cây
có sự tái sanh đã xa lìa.
bậc đã được rèn luyện bị ngã ở trên đất,
Tợ như ngọn cờ của đức vua đã bị đổ xuống,
có tuổi thọ đã hết, có phiền não đã lìa,
đã là vị thực hành lời dạy của đấng Chiến Thắng.
Do đó, bậc Đạo Sư đã bảo
các vị Thinh Văn nhiệt tình với Giáo Pháp rằng:
“Các người hãy khiêng lên, đưa đi, rồi hỏa thiêu
thi thể của bậc Phạm hạnh.
Các người hãy xây dựng ngôi bảo tháp.
Vị đại trí ấy đã Niết Bàn.
Vị này là vị Thinh Văn đứng đầu trong số các vị có thắng trí nhạy bén,
là người thực hành theo lời dạy của Ta.”
Nếu một ngàn câu kệ
chỉ chứa đựng những từ vô ý nghĩa,
một (phần tư) câu kệ vẫn là tốt hơn
(nếu) người đã nghe điều ấy được an tịnh.
Nơi nào nước, đất,
lửa, và gió không trụ vững,
nơi ấy đạo đức không chiếu sáng,
mặt trời không rực sáng,
nơi ấy không có mặt trăng tỏa sáng,
nơi ấy bóng tối không được biết đến.
Và khi nào vị Bà-la-môn hiền trí đã tự thân biết được với sự sáng suốt,
vị Bà-la-môn hiền trí
thì được giải thoát khỏi sắc, khỏi vô sắc,
khỏi lạc, và khỏi khổ,”
đấng Bảo Hộ, bậc Hiền Trí, đấng Nương Nhờ của tam giới đã nói như thế.
đấng Nương Nhờ của tam giới
Nghĩa là
Một trăm ngàn kiếp trước, đấng Lãnh Đạo đã xuất hiện trong kiếp ấy; là vị có hào quang chói lọi, đứng đầu tam giới; tên là Padumuttara. của vị Tỷ-kheo có thắng trí nhạy bén; Tôi đã lắng nghe đấng Hiền Trí đang tán dương đức hạnh với tâm phấn chấn, tôi đã thể hiện sự tôn kính đến bậc Đại Ẩn Sĩ. Sau khi dâng cúng vật thí đến bậc Hiền Trí cùng các đệ tử trong bảy ngày, tôi đảnh lễ bậc Toàn Giác và phát nguyện vị thế ấy. Do đó, đức Phật đã chú nguyện cho tôi rằng: Các ngươi hãy nhìn vị Bà-la-môn này, đã quỳ xuống cạnh bàn chân của Ta, với ánh mắt và khuôn mặt được tịnh tín. có thân hình mang sợi dây quàng vai vàng chói; có làn da mỏng manh màu trắng, có môi đỏ như trái bimba treo lơ lửng; có răng màu trắng sắc bén. (Người này) có dồi dào năng lực về đức hạnh, có thân hình vươn cao; là nguồn nước về các hạnh lành; có khuôn mặt nở rộ niềm vui. Người này phát nguyện vị thế của vị Tỷ-kheo có thắng trí nhạy bén; trong ngày vị lai sẽ có bậc Đại Hùng tên là Gotama. sẽ là người thừa tự Giáo Pháp của vị Phật ấy, là con chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp; có tên là Bāhiya; người này sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư. Khi ấy, vô cùng hớn hở tôi đã đứng dậy; đến hết cuộc đời; tôi đã thể hiện sự tôn kính đến bậc Đại Hiền Trí mệnh chung, tôi đã đi đến cõi trời như đi đến nhà của chính mình. Dù trở thành vị Thiên nhân hay là nhân loại, do nhờ tác động của nghiệp ấy tôi được sung sướng; tôi đã luân hồi và đã thọ hưởng sự thành đạt. Lần khác nữa, khi Giáo Pháp của đấng Anh Hùng Kassapa đang đi đến hoại diệt, bảy vị chúng tôi leo lên đỉnh núi và gắn bó vào lời dạy của đấng Chiến Thắng. có giới trong sạch, có trí tuệ; là những người thực hành lời dạy của đấng Chiến Thắng, mệnh chung từ nơi ấy, năm người chúng tôi đã đi đến thế giới của chư Thiên. Sau đó, Bāhiya tôi đã được sanh ra ở kinh thành Bhārukaccha; từ nơi ấy, tôi dùng thuyền lao vào khu vực biển cả ít có sự an toàn. Sau khi ra đi một vài ngày, chiếc thuyền đã bị vỡ tan; do đó, sau khi ra đi khi ấy, tôi đã rơi vào khu vực có cá dữ, khủng khiếp, gây ra sự kinh hoàng. Khi ấy, tôi đã ra sức và đã tự vượt qua được đại dương; tôi đã đến được bến tàu Suppāra quý báu, lờ đờ, run lẩy bẩy. Tôi đã khoác lên y phục vỏ cây và đã đi vào làng để khất thực; khi ấy, dân chúng ấy đã hớn hở nói rằng: Vị A-la-hán này đã ngự đến nơi đây. Với cơm ăn, nước uống, vải vóc, giường nằm, và thuốc men chữa bệnh; chúng ta sẽ được an lạc. tôi đã có được lợi lộc về các vật dụng cần thiết; khi ấy, được họ tôn kính và cúng dường, tôi đã khiến họ suy nghĩ một cách không đúng đắn rằng: Tôi là vị A-la-hán; Tôi là vị A-la-hán. Vì thế, sau khi biết được tâm của tôi, vị Thiên nhân trước đây đã quở trách rằng: Ngươi không biết phương pháp và đường lối, làm sao ngươi có thể trở thành bậc A-la-hán? Bị quở trách bởi vị ấy, bị chấn động, khi ấy tôi đã hỏi rằng: những vị này ở đâu trên đời, các bậc A-la-hán, những người cao nhất?” Ở tại Sāvatthī là cung điện của xứ Kosala, có đấng Chiến Thắng, là bậc có trí tuệ dồi dào, có sự sáng suốt bao la cao quý; là người con trai dòng Sakya, là bậc A-la-hán, không còn lậu hoặc; Ngài thuyết giảng Giáo Pháp đưa đến sự thành tựu phẩm vị A-la-hán. Lúc bấy giờ, sau khi lắng nghe lời nói của vị này, tôi vô cùng sung sướng, và sửng sốt như người ăn xin đã đạt được của chôn giấu; tôi đã có tâm phấn chấn để được yết kiến bậc A-la-hán tối thượng, có hình dáng tốt đẹp, có hành xứ không giới hạn. Lúc bấy giờ, tôi đã rời khỏi nơi ấy, nghĩ rằng: Khi nào tôi sẽ nhìn thấy đấng Chiến Thắng, bậc có khuôn mặt không vết bẩn? tôi đã đi đến khu rừng đáng yêu tên Vijita và đã hỏi những người Bà-la-môn rằng: Bậc đem lại niềm hân hoan cho thế gian ở nơi đâu? Do đó, họ đã nói rằng: Bậc được tôn vinh bởi chư Thiên và nhân loại đã đi vào thành phố với ý định tìm kiếm vật thực; nếu mong mỏi diện kiến bậc Hiền Trí, ngươi hãy mau mau đi đến và hãy lễ bái nhân vật cao cả ấy. Do đó, tôi đã mau chóng đi đến kinh thành Sāvatthī; tôi đã nhìn thấy Ngài đang đi đó đây vì mục đích vật thực, không thèm khát, không ham hố. Có bình bát ở tay, mắt không ước vọng, như là đang phân phát sự Bất Tử; như chỗ ngụ của điều may mắn. có khuôn mặt mang vẻ sáng lạn của mặt trời; Tôi đã đi đến gặp Ngài và đã nói lời nói này: “Đối với kẻ đã lầm lạc vào con đường sai trái, xin Ngài hãy là chốn nương nhờ, bạch đấng Gotama.” nhằm mục đích tế độ chúng sanh, Ta đang đi loanh quanh để khất thực không phải là lúc thuyết Pháp cho ngươi. bậc Hiền Trí tối thượng đã nói rằng: tôi đã liên tục cầu xin đức Phật; khi ấy, khát khao về Giáo Pháp, Ngài đã thuyết giảng cho tôi Giáo Pháp thâm sâu về đường lối của Không tánh. Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của Ngài, tôi đã thành tựu sự đoạn tận các lậu hoặc; tôi là người có tuổi thọ đã tận cùng; ôi bậc Đạo Sư quả là đấng có lòng thương xót! Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Thật tốt đẹp thay cho tôi, trước mặt đức Phật của tôi, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Vị trưởng lão Bāhiya Dārucīriya đã giải thích như thế; Bāhiya Dārucīriya; vị ấy đã bị té ngã vào đống rác bởi con bò cái đã bị quỷ nhập vào. cuộc sống trước đây của bản thân; bậc đại trí đã thuật lại vị anh hùng ấy đã viên tịch Niết-bàn tại kinh thành Sāvatthī. Bậc Ẩn Sĩ tối thượng, trong khi đi ra khỏi thành phố, đã nhìn thấy vị trí tuệ ấy mặc y phục vỏ cây vị Bāhiya, có sự tái sinh đã xa lìa. bậc đã được rèn luyện bị ngã ở trên đất, như ngọn cờ của đức vua đã bị đổ xuống; có tuổi thọ đã hết, có phiền não đã lìa; đã là vị thực hành lời dạy của đấng Chiến Thắng. Do đó, bậc Đạo Sư đã bảo các vị Thinh Văn nhiệt tình với Giáo Pháp rằng: Các người hãy khiêng lên, đưa đi, rồi hỏa thiêu thi thể của bậc Phạm hạnh. Các người hãy xây dựng ngôi bảo tháp; vị đại trí ấy đã Niết-bàn; vị này là vị Thinh Văn đứng đầu trong số các vị có thắng trí nhạy bén, là người thực hành theo lời dạy của Ta. Nếu một ngàn câu kệ chỉ chứa đựng những từ vô ý nghĩa, một phần tư câu kệ vẫn là tốt hơn (nếu) người đã nghe điều ấy được an tịnh. Nơi nào nước, đất, lửa, và gió không trụ vững, nơi ấy các vì sao không chiếu sáng, mặt trời không rực sáng; nơi ấy không có mặt trăng tỏa sáng, nơi ấy bóng tối không được biết đến; và khi nào vị Bà-la-môn hiền trí đã tự thân biết được với sự sáng suốt, vị Bà-la-môn hiền trí ấy thì được giải thoát khỏi sắc, khỏi vô sắc, khỏi lạc, và khỏi khổ; đấng Bảo Hộ, bậc Hiền Trí, đấng Nương Nhờ của tam giới đã nói như thế; đấng Nương Nhờ của tam giới.
Trưởng lão Bāhiya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Bāhiya, bài thứ 6.