Ký sự về trưởng lão Mahākappina
Trưởng lão Mahākappina kể: kiếp xưa làm quan phân xử ở Haṁsā, ông cúng dường đức Phật Padumuttara và phát nguyện vị thế vị giáo giới Tỷ-kheo đứng đầu. Trải qua các kiếp hộ độ năm trăm vị Phật Độc Giác, làm vua Kappina ở Kukkuṭa, ông nghe tin đức Phật xuất hiện, bỏ vương quyền, nhờ lời chân thật về Tam Bảo mà vượt sông an toàn, xuất gia cùng một ngàn cận thần và chứng A-la-hán, rồi giáo giới cho cả ngàn vị cùng dứt sạch lậu hoặc.
Điểm thực hànhLời chân thật có sức mạnh khi nó dựa trên đức hạnh thật: hãy sống đúng với điều mình tin, như Kappina nhờ tưởng nhớ hạnh lành của Tam Bảo mà qua sông an toàn.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Kaccāyana Mahākappina
bậc thông suốt về tất cả các pháp
đã nổi bật ở trái đất và bầu trời,
tương tợ như mặt trời vào mùa thu.
Ngài đánh thức những đóa hoa sen xứng đáng được dẫn dắt bằng ánh sáng của ngôn từ.
những đóa hoa sen xứng đáng được dẫn dắt
Đấng Lãnh Đạo làm khô ráo bùn lầy ô nhiễm
nhờ vào những tia hào quang của sự hiểu biết.
Ngài tiêu diệt danh vọng của những người ngoại đạo
tương tợ như mặt trời tiêu diệt ánh sáng của loài đom đóm.
Ngài soi rõ ánh sáng về ý nghĩa của các Sự Thật
tợ như mặt trời làm cho châu báu được rạng rỡ.
Ngài là nơi quy tụ của các đức hạnh
tợ như biển cả là nơi chứa đựng các báu vật.
Như là đám mây, Ngài trút xuống các loài hữu tình
cơn mưa Giáo Pháp.
Vào lúc bấy giờ, tôi đã là vị quan phân xử
ở thành phố tên Haṁsā.
Tôi đã đi đến và đã lắng nghe Giáo Pháp
của bậc có tên là Padumuttara.
của vị giáo giới cho các tỳ khưu,
vị Thinh Văn có kinh nghiệm
Trong khi Ngài đang công bố đức hạnh
khiến tâm ý của tôi được vui thích.
Nghe xong, được hài lòng, với tâm ý vui mừng
tôi đã thỉnh mời đức Như Lai cùng với các đệ tử.
Sau khi chăm lo bữa ăn,
tôi đã phát nguyện vị thế ấy.
với giọng nói êm dịu của chim thiên nga
và của tiếng trống
“Các ngươi hãy nhìn vị quan đại thần này
là người có sự tự tin trong việc xác định.
(Người này) quỳ xuống ở cạnh bàn chân của Ta,
có lông tóc dựng đứng,
có màu da rạng rỡ, có bả vai đầy đặn,
có ánh mắt và khuôn mặt được tịnh tín.
đám tùy tùng
Con người có danh vọng lớn lao ấy
người này phát nguyện vị thế của vị (Thinh Văn) có kinh nghiệm.
Có thiên hướng hoan hỷ,
Do phần vật thực này
và do các nguyện lực của tác ý,
trong một trăm ngàn kiếp.
người này (sẽ) không đi đến khổ cảnh
Có được sự lộng lẫy của vị Trời trong số chư Thiên,
có bản chất vĩ đại ở giữa loài người,
sau khi đã thọ hưởng phần còn lại,
(người này) sẽ thành tựu Niết Bàn.
Vào một trăm ngàn kiếp về sau này,
xuất thân gia tộc Okkāka
bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi,
sẽ xuất hiện ở thế gian.
là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy,
là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp,
có tên là Kappina.”
(Người này) sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
Từ đó, tôi đã thực hành sự tôn kính khéo được thể hiện
trong Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng.
Sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đẩu Suất.
Sau khi chỉ bảo cho chư Thiên, nhân loại, và các vị quốc vương
Sau khi chỉ bảo cho chư Thiên, nhân loại, và các vị quốc vương theo lẽ phải,
ở kế cận thành Bārāṇasī.
tôi đã sanh ra trong dòng dõi làm nghề dệt
Cùng với vợ và nhóm tùy tùng một ngàn người,
Cùng với vợ
năm trăm vị Phật Độc Giác.
tôi đã hộ độ
Sau khi đã cung cấp vật thực ba tháng,
kế đó chúng tôi đã dâng cúng ba y.
Từ nơi ấy chết đi, tất cả chúng tôi
đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Mệnh chung từ nơi ấy, tất cả chúng tôi đã đi đến bản thể loài người lần nữa.
Mệnh chung từ nơi ấy,
Chúng tôi đã được sanh ra ở trong thành Kukkuṭa,
cạnh sườn núi Hi-mã-lạp.
tên là Kappina.
Tôi đã là vị hoàng tử có danh vọng lớn lao
Những người còn lại, được sanh ra ở gia đình các quan cận thần,
đã tháp tùng bản thân tôi.
Tôi đã đạt được sự sung sướng về vương quốc lớn lao,
có đầy đủ tất cả các loại dục lạc.
được thuật lại bởi những người thương buôn
Tôi đã nghe về sự xuất hiện của đức Phật
“Đức Phật đã hiện khởi ở thế gian
là nhân vật độc nhất không ai sánh bằng.
Ngài công bố Chánh Pháp
về Bất Tử là sự an lạc tối thượng.
Các đệ tử của Ngài là những vị vô cùng chính chắn,
khéo được giải thoát, và không còn lậu hoặc.”
Sau khi nghe được lời nói tốt đẹp của những người ấy,
tôi đã tôn trọng những người thương buôn.
Sau khi từ bỏ vương quyền, tôi cùng với đám cận thần đã ra đi,
hướng tâm về đức Phật.
Tôi đã nhìn thấy con sông Mahācandā
được tràn đầy, ngập đến bờ.
không có bến tàu, không có cầu treo,
khó vượt qua.
sau khi tưởng nhớ đến hạnh lành của đức Phật (rằng):
Tôi đã vượt qua một cách an toàn
“Nếu đức Phật là bậc đã vượt qua dòng nước hiện hữu,
là vị đã đi đến tận cùng của thế giới, là bậc sáng suốt.
Do lời nói chân thật này,
xin cho việc ra đi của tôi được thành tựu.
Nếu Đạo Lộ đi đến an tịnh
là sự giải thoát và là sự an lạc tuyệt đối.
Do lời nói chân thật này,
xin cho việc ra đi của tôi được thành tựu.
Nếu Hội Chúng là đã vượt qua khu rừng rậm,
là Phước Điền vô thượng.
Do lời nói chân thật này,
xin cho việc ra đi của tôi được thành tựu.”
Liền với khi sự chân thật cao quý đã được thực hiện,
nước đã được lìa khỏi con đường.
Do đó, tôi đã vượt qua
bờ sông đáng yêu một cách thoải mái.
Khi ấy, tôi đã nhìn thấy đức Phật đang ngồi phía trước các vị Thinh Văn
tợ như mặt trời đang mọc lên,
tợ như ngọn núi vàng đang chói sáng,
tợ như cây đèn đã được thắp sáng,
tợ như mặt trăng được tháp tùng bởi các vì sao,
đang ngồi phía trước các vị Thinh Văn
trông như là vị Chúa Trời đang đổ xuống đám mưa
những lời thuyết giảng.
Tôi đã cùng với các vị cận thần đảnh lễ
rồi đã tiến vào ở một bên.
Sau đó, biết được thiên hướng của chúng tôi,
đức Phật đã thuyết giảng Giáo Pháp.
Sau khi lắng nghe Giáo Pháp không bợn nhơ,
chúng tôi đã nói với đấng Chiến Thắng rằng:
“Bạch đấng Đại Hùng, xin Ngài hãy xuất gia cho chúng con.
Chúng con nhàm chán về sự hiện hữu.”
“Này các tỳ khưu, Giáo Pháp đã khéo được thuyết giảng
đưa đến sự đoạn tận khổ đau
Các ngươi hãy thực hành Phạm hạnh.”
Bậc Hiền Trí thứ bảy đã nói như vầy:
Cùng với lời nói, tất cả chúng tôi
cũng đã trở thành những vị mang y phục tỳ khưu,
đã được tu lên bậc trên,
và là những vị Nhập Lưu trong Giáo Pháp.
Sau đó, đấng Hướng Đạo đã đi đến Jetavana
và đã chỉ dạy.
Được chỉ dạy bởi đấng Chiến Thắng,
tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán.
Sau đó, tôi đã chỉ dạy
một ngàn vị tỳ khưu ấy.
Lúc bấy giờ, do việc chỉ dạy của tôi
các vị ấy cũng đã trở thành các bậc không còn lậu hoặc.
Được hoan hỷ về đức hạnh ấy, đấng Chiến Thắng
đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng:
“Kappina đứng đầu các vị giáo giới tỳ khưu.”
ở đám đông dân chúng
Việc làm đã được thực hiện ở một trăm ngàn kiếp
đã cho tôi nhìn thấy quả báu tại đây.
Như là tốc độ của mũi tên khéo được bắn ra,
tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi.
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Đức Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc đã hiểu thấu tất cả các pháp, đã nổi bật ở trái đất và bầu trời, như mặt trời vào mùa thu. Ngài đánh thức những đóa sen xứng đáng được dẫn dắt bằng ánh sáng của ngôn từ; những đóa hoa sen xứng đáng được dẫn dắt; đấng Lãnh Đạo làm khô bùn lầy ô nhiễm nhờ những tia hào quang của sự hiểu biết. Ngài tiêu diệt danh vọng của những người ngoại đạo, như mặt trời tiêu diệt ánh sáng của loài đom đóm; Ngài soi rõ ánh sáng về ý nghĩa của các Sự Thật, như mặt trời làm cho châu báu được rạng rỡ. Ngài là nơi quy tụ của các đức hạnh, như biển cả là nơi chứa đựng các báu vật; như đám mây, Ngài trút xuống các loài hữu tình cơn mưa Giáo Pháp. Vào lúc bấy giờ, tôi là vị quan phân xử ở thành phố tên Haṁsā; tôi đi đến và lắng nghe Giáo Pháp của bậc có tên là Padumuttara. của vị giáo giới cho các Tỷ-kheo, vị Thinh Văn có kinh nghiệm; trong khi Ngài đang công bố đức hạnh ấy, khiến tâm ý của tôi được vui thích. Nghe xong, được hài lòng, với tâm ý vui mừng, tôi thỉnh mời đức Như Lai cùng với các đệ tử; sau khi chăm lo bữa ăn, tôi phát nguyện vị thế ấy. Với giọng nói êm dịu của chim thiên nga, và của tiếng trống; Các ngươi hãy nhìn vị quan đại thần này, là người có sự tự tin trong việc xác định. (Người này) quỳ xuống ở cạnh bàn chân của Ta, có lông tóc dựng đứng; có màu da rạng rỡ, có bả vai đầy đặn; có ánh mắt và khuôn mặt được tịnh tín. với đám tùy tùng đông đảo; con người có danh vọng lớn lao ấy người này phát nguyện vị thế của vị Thinh Văn có kinh nghiệm. có thiên hướng hoan hỷ; Do phần vật thực này, và do sức nguyện của tác ý; trong một trăm ngàn kiếp; người này sẽ không đi đến đường dữ. Có được sự lộng lẫy của vị Trời trong số chư Thiên, có bản chất vĩ đại ở giữa loài người; sau khi đã thọ hưởng phần còn lại, người này sẽ thành tựu Niết-bàn. Vào một trăm ngàn kiếp về sau này, xuất thân gia tộc Okkāka; bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi ấy, sẽ xuất hiện ở thế gian. sẽ là người thừa tự Giáo Pháp của vị Phật ấy, là con chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp; có tên là Kappina; người này sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư. Từ đó, tôi đã thực hành sự tôn kính khéo được thể hiện trong Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng; sau khi từ bỏ thân người, tôi đi đến cõi trời Đẩu Suất. Sau khi chỉ bảo cho chư Thiên, nhân loại, và các vị quốc vương, sau khi đã chỉ bảo hàng trăm lần theo lẽ phải; ở kế cận thành Bārāṇasī; tôi sanh ra trong dòng dõi làm nghề dệt. Cùng với vợ và nhóm tùy tùng một ngàn người, cùng với vợ; năm trăm vị Phật Độc Giác; tôi đã hộ độ. Sau khi đã cung cấp vật thực ba tháng, kế đó chúng tôi dâng cúng ba y; từ nơi ấy chết đi, tất cả chúng tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi. Tất cả chúng tôi đã đi đến bản thể loài người lần nữa; mệnh chung từ nơi ấy, chúng tôi được sanh ra ở trong thành Kukkuṭa, cạnh sườn núi Hi-mã-lạp. tên là Kappina; tôi đã là vị hoàng tử có danh vọng lớn lao; những người còn lại, được sanh ra ở gia đình các quan cận thần, đã tháp tùng bản thân tôi. Tôi đã đạt được sự sung sướng về vương quốc lớn lao, có đầy đủ tất cả các loại dục lạc; được thuật lại bởi những người thương buôn; tôi đã nghe về sự xuất hiện của đức Phật Đức Phật đã hiện khởi ở thế gian, là nhân vật độc nhất không ai sánh bằng; Ngài công bố Chánh Pháp về Bất Tử là sự an lạc cao nhất. Các đệ tử của Ngài là những vị vô cùng chính chắn, khéo được giải thoát, và không còn lậu hoặc; sau khi nghe được lời nói tốt đẹp của những người ấy, tôi đã tôn trọng những người thương buôn. Sau khi từ bỏ vương quyền, tôi cùng với đám cận thần đã ra đi, hướng tâm về đức Phật; tôi nhìn thấy con sông Mahācandā được tràn đầy, ngập đến bờ. không có bến tàu, không có cầu treo; khó vượt qua; sau khi tưởng nhớ đến hạnh lành của đức Phật rằng: tôi đã vượt qua một cách an toàn Nếu đức Phật là bậc đã vượt qua dòng nước hiện hữu, là vị đã đi đến tận cùng của thế giới, là bậc sáng suốt; do lời nói chân thật này, xin cho việc ra đi của tôi được thành tựu. Nếu Đạo Lộ đi đến an tịnh là sự giải thoát và là sự an lạc tuyệt đối; do lời nói chân thật này, xin cho việc ra đi của tôi được thành tựu. Nếu Hội Chúng là đã vượt qua khu rừng rậm, là Phước Điền cao nhất; do lời nói chân thật này, xin cho việc ra đi của tôi được thành tựu. Liền với khi sự chân thật cao quý đã được thực hiện, nước đã lìa khỏi con đường; do đó, tôi đã vượt qua bờ sông đáng yêu một cách thoải mái. Khi ấy, tôi nhìn thấy đức Phật đang ngồi phía trước các vị Thinh Văn, như mặt trời đang mọc lên; như ngọn núi vàng đang chói sáng; như cây đèn đã được thắp sáng; như mặt trăng được tháp tùng bởi các vì sao, đang ngồi phía trước các vị Thinh Văn; trông như vị Chúa Trời đang đổ xuống đám mưa những lời thuyết giảng. Tôi đã cùng với các vị cận thần đảnh lễ rồi tiến vào ở một bên; sau đó, biết được thiên hướng của chúng tôi, đức Phật đã thuyết giảng Giáo Pháp. Sau khi lắng nghe Giáo Pháp không bợn nhơ, chúng tôi đã nói với đấng Chiến Thắng rằng: Bạch đấng Đại Hùng, xin Ngài hãy xuất gia cho chúng con; chúng con nhàm chán về sự hiện hữu. Này các Tỷ-kheo, Giáo Pháp đã khéo được thuyết giảng, đưa đến sự đoạn tận khổ đau cho các ngươi; các ngươi hãy thực hành Phạm hạnh. bậc Hiền Trí thứ bảy đã nói như vầy: Cùng với lời nói, tất cả chúng tôi cũng đã trở thành những vị mang y phục Tỷ-kheo; đã được tu lên bậc trên; và là những vị Nhập Lưu trong Giáo Pháp. Sau đó, đấng Hướng Đạo đã đi đến Jetavana và đã chỉ dạy; được chỉ dạy bởi đấng Chiến Thắng, tôi thành tựu phẩm vị A-la-hán. Sau đó, tôi đã chỉ dạy một ngàn vị Tỷ-kheo ấy; lúc bấy giờ, do việc chỉ dạy của tôi, các vị ấy cũng đã trở thành các bậc không còn lậu hoặc. Được hoan hỷ về đức hạnh ấy, đấng Chiến Thắng đã đặt tôi vào vị thế cao nhất: Kappina đứng đầu các vị giáo giới Tỷ-kheo. ở giữa đám đông dân chúng; Việc làm đã được thực hiện ở một trăm ngàn kiếp đã cho tôi nhìn thấy quả báu tại đây; như tốc độ của mũi tên khéo được bắn ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi. Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Thật tốt đẹp thay cho tôi, trước mặt đức Phật của tôi, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Mahākappina đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Mahākappina, bài thứ 3.