Ký sự về trưởng lão Vakkali
Trưởng lão Vakkali kể: kiếp xưa nghe đức Phật Padumuttara tán dương vị Tỷ-kheo đứng đầu về đức tin, ông cúng dường bảy ngày và phát nguyện vị thế ấy. Kiếp cuối, từ thuở nằm ngửa ông đã được đức Phật che chở, lớn lên mê đắm sắc thân của Phật, được Ngài dạy: ai thấy Pháp là thấy Ta. Ông gieo mình xuống núi Gijjhakūṭa, được năng lực Phật đỡ xuống an toàn, nghe Pháp về sanh diệt của các uẩn rồi chứng A-la-hán và được tuyên bố đứng đầu về đức tin.
Điểm thực hànhĐừng dừng ở hình tướng bên ngoài: ai thấy rõ Pháp — sự sanh diệt của các uẩn — mới thật sự thấy Phật.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Kaccāyana Vakkali
đã hiện khởi đấng Lãnh Đạo
là bậc có danh xưng cao thượng, là bậc không thể đo lường.
tên Padumuttara
Ngài có khuôn mặt với hình dáng của đóa hoa sen,
có làn da mịn không vết nhơ của đóa hoa sen,
không bị nhơ nhuốc bởi thế gian
tương tợ đóa hoa sen không bị lấm lem bởi nước.
Đấng Anh Hùng có con mắt hình lá sen,
dễ mến tương tợ đóa hoa sen,
và có hương thơm nổi bật của đóa hoa sen,
do đó Ngài là Padumuttara.
Và bậc Trưởng Thượng của thế gian, không còn ngã mạn,
tợ như con mắt cho những kẻ mù,
có bản thể an tịnh, là nơi tồn trữ các đức hạnh,
là biển cả về lòng bi mẫn và sự hiểu biết.
Có lần nọ, đấng Đại Hùng,
vị được đấng Phạm Thiên cùng các hàng A-tu-la và chư Thiên nể vì,
được loài người có cả chư Thiên vây quanh,
là tối thượng ở giữa dân chúng.
Nghĩa là
Một trăm ngàn kiếp trước, đấng Lãnh Đạo đã xuất hiện trong kiếp ấy; là bậc có danh xưng cao thượng, không thể đo lường; tên là Padumuttara. Ngài có khuôn mặt như đóa hoa sen, có làn da mịn, không vết nhơ như đóa hoa sen; không bị thế gian làm nhơ nhuốc, như đóa hoa sen không bị nước làm lấm lem. Đấng Anh Hùng có mắt như lá sen, dễ mến như đóa hoa sen; và có hương thơm nổi bật của đóa hoa sen; do đó Ngài là Padumuttara. Và bậc trưởng thượng của thế gian, không còn ngã mạn, như con mắt cho những kẻ mù; có bản thể an tịnh, là nơi chứa các đức hạnh; là biển cả về lòng bi mẫn và sự hiểu biết. Có lần nọ, đấng Đại Hùng, vị được đấng Phạm Thiên cùng các A-tu-la và chư Thiên nể vì; được loài người cùng chư Thiên vây quanh, là tối thượng ở giữa dân chúng.
Với gương mặt tỏa hương thơm, với giọng nói ngọt ngào nữa; Ngài làm vui lòng toàn thể hội chúng và tán dương vị đệ tử của mình.
có sự gắn bó với việc chiêm ngưỡng Ta
“Không có vị nào khác có khuynh hướng về đức tin, có sự hiểu biết tốt đẹp, có sự gắn bó với việc chiêm ngưỡng Ta như là vị này,
giống như vị tỳ khưu Vakkali này vậy.”
Nghĩa là
Có khuynh hướng về đức tin, có sự hiểu biết tốt đẹp, có lòng gắn bó với việc chiêm ngưỡng Ta; Không có vị nào khác như thế này, giống như vị Tỷ-kheo Vakkali này vậy.
Khi ấy, tôi ở tại thành Haṁsavatī, là con trai của một vị Bà-la-môn; sau khi nghe lời tán dương ấy, tôi đã ưa thích vị thế ấy.
Khi ấy, tôi đã thỉnh mời
Sau khi cung cấp vật thực bảy ngày,
tôi đã khoác lên (các vị) với những xấp vải đôi.
tôi đã quỳ xuống đê đầu ở Ngài
biển cả ân đức vô hạn lượng ấy,
Được đắm chìm trong biển cả ân đức vô hạn lượng ấy, được tràn đầy phỉ lạc,
và đã nói lời nói này:
như vị ấy, là vị đã được Ngài tán dương vào bảy ngày trước đây.”
vào bảy ngày trước đây.”
vị tỳ khưu đứng đầu trong số những vị có đức tin
“Bạch đấng Hiền Trí, mong sao con sẽ trở thành
Được nói như vậy, đấng Đại Hùng bậc Đại Hiền Trí
vị có tầm nhìn không bị chướng ngại
đã phát biểu ở giữa hội chúng lời nói này:
ở giữa hội chúng
“Các ngươi hãy nhìn người thanh niên này,
mặc vải vàng bóng láng,
thân hình được mang sợi dây quàng vai vàng chói,
có sự thu hút ánh mắt của mọi người.
Trong thời vị lai xa xăm,
của bậc Đại Ẩn Sĩ Gotama.
đứng đầu trong số những vị có khuynh hướng đức tin
người này đây sẽ là vị Thinh Văn
dầu trở thành vị Thiên nhân hay là loài người,
đều được tránh khỏi mọi sự bực bội,
được tựu hội trọn vẹn mọi thứ của cải,
được sung sướng.
Vào một trăm ngàn kiếp về sau này,
xuất thân gia tộc Okkāka
bậc Đạo Sư tên là Gotama,
sẽ xuất hiện ở thế gian.
là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy,
là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp,
có tên là Vakkali.”
(Người này) sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
Do tính chất đặc biệt của nghiệp ấy
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Sau khi được sung sướng ở tất cả các nơi
trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác,
tôi đã được sanh ra ở thành Sāvatthī
trong một gia đình nọ.
(Là đứa bé) mảnh mai như bơ tươi,
yếu ớt như mầm non mới mọc,
lờ đờ, nằm ngửa ra,
(cha mẹ tôi) bị đe dọa vì nỗi hãi sợ từ loài quỷ sứ,
đã đặt tôi nằm xuống ở cạnh bàn chân của bậc Đại Ẩn Sĩ
với tâm ý khốn khổ,
(nói rằng): “Bạch đấng Bảo Hộ, chúng con dâng Ngài đứa bé này.
Bạch đấng Lãnh Đạo, xin Ngài hãy là nơi nương nhờ (cho nó).”
Khi ấy, bậc Hiền Trí ấy, nơi nương nhờ của những ai bị kinh sợ, đã nhận lãnh tôi
nơi nương nhờ của những ai bị kinh sợ,
có màng lưới (ở các ngón tay), có dấu hiệu hình vỏ ốc (ở lòng bàn tay).
bằng bàn tay mềm mại dịu dàng,
Từ đó trở đi,
nhờ vào Ngài tôi được bảo vệ với sự không phải phòng vệ.
Mọi sự thù nghịch được tiêu tan,
tôi lớn lên trong an lạc.
Không được ở cạnh đấng Thiện Thệ dầu chỉ trong chốc lát
là tôi bất mãn.
Vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
đã được tạo nên do (mười) pháp toàn hảo,
là nơi tích tụ quý cao của những điều may mắn.
tôi ước ao sắc thân được phân bố với mọi nét xinh đẹp,
Không được thỏa mãn,
Khi ấy, biết được tôi hứng thú với sắc thân của đức Phật,
đấng Chiến Thắng đã giáo giới tôi rằng:
“Này Vakkali, thôi đi.
Sao ngươi lại hứng thú ở sắc thân là vật được vui thích bởi những kẻ ngu?
Chỉ người nào nhìn thấy Chánh Pháp,
người trí tuệ ấy nhìn thấy Ta.
Trong khi không nhìn thấy Chánh Pháp,
dầu đang nhìn Ta cũng vẫn không thấy được.
Xác thân có sự tai hại không giới hạn,
tương tợ loại cây có độc dược,
là chỗ trú ẩn của tất cả các loại bệnh tật,
là toàn bộ khối đống khổ đau.
Do đó, ngươi hãy nhàm chán sắc thân,
hãy nhìn xem sự sanh và diệt của các uẩn,
sự tận cùng của tất cả các nhiễm ô
ngươi sẽ đi đến sự tận cùng của tất cả các nhiễm ô một cách an lạc.”
Đấng Lãnh Đạo ấy, vị tầm cầu sự lợi ích, đã giáo huấn tôi như thế.
vị tầm cầu sự lợi ích,
Tôi đã leo lên núi Gijjhakūṭa
và tham thiền ở cái hang nơi triền núi.
Đứng ở chân ngọn núi,
bậc Đại Hiền Trí ấy đã nói với tôi rằng: “Này Vakkali.”
“Này Vakkali.”
Nghe được lời nói ấy của đấng Chiến Thắng, tôi đã hoan hỷ.
Tôi đã lao mình xuống vực núi sâu
hàng trăm thân người.
Khi ấy, do nhờ năng lực của đức Phật,
tôi đã đến được mặt đất hoàn toàn bình yên.
Ngài cũng đã thuyết giảng Giáo Pháp lần nữa
về sự sanh và diệt của các uẩn.
Sau khi hiểu được Pháp ấy,
tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán.
Khi ấy, ở giữa hội chúng vô cùng đông đảo,
đấng Đại Trí, bậc đã đi đến tận cùng của sự chết,
là vị đứng đầu trong số các vị có khuynh hướng đức tin.
đã tuyên bố tôi
Kể từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một trăm ngàn kiếp,
tôi đã thực hiện việc làm ấy
tôi không còn biết đến khổ cảnh;
điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật.
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
đức Như Lai không còn ô nhiễm ấy cùng với các vị Thinh Văn; khi ấy, tôi đã thỉnh mời sau khi cung cấp vật thực bảy ngày, tôi khoác lên các vị những xấp vải đôi. tôi quỳ xuống đê đầu ở Ngài; biển cả ân đức vô hạn lượng ấy, Được đắm chìm trong biển cả ân đức ấy, tràn đầy niềm vui, và đã nói lời này: như vị ấy, là vị đã được Ngài tán dương vào bảy ngày trước đây; vào bảy ngày trước đây. vị Tỷ-kheo đứng đầu trong số những vị có đức tin; Bạch đấng Hiền Trí, mong sao con sẽ trở thành Được nói như vậy, đấng Đại Hùng, bậc Đại Hiền Trí, vị có tầm nhìn không bị chướng ngại, đã phát biểu lời nói này ở giữa hội chúng: ở giữa hội chúng. Các ngươi hãy nhìn người thanh niên này, mặc vải vàng bóng láng; thân hình mang sợi dây quàng vai vàng chói; có sự thu hút ánh mắt của mọi người. Trong thời vị lai xa xăm, của bậc Đại Ẩn Sĩ Gotama; đứng đầu trong số những vị có khuynh hướng đức tin; người này sẽ là vị Thinh Văn dù trở thành vị Thiên nhân hay là loài người, đều tránh khỏi mọi sự bực bội; được đầy đủ mọi thứ của cải; sẽ luân hồi trong sung sướng. Vào một trăm ngàn kiếp về sau này, xuất thân gia tộc Okkāka; bậc Đạo Sư tên là Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian. sẽ là người thừa tự Giáo Pháp của vị Phật ấy, là con chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp; có tên là Vakkali; người này sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư. Do tính chất đặc biệt của nghiệp ấy, và do sức nguyện của tác ý; sau khi từ bỏ thân người, tôi đi đến cõi trời Đạo Lợi. Sau khi được sung sướng ở tất cả các nơi, trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi sanh ra ở thành Sāvatthī trong một gia đình nọ. Là đứa bé mảnh mai như bơ tươi, yếu ớt như mầm non mới mọc; lờ đờ, nằm ngửa ra; cha mẹ tôi bị đe dọa vì nỗi sợ loài quỷ sứ, đã đặt tôi nằm xuống ở cạnh bàn chân của bậc Đại Ẩn Sĩ với tâm ý khốn khổ; (nói rằng): Bạch đấng Bảo Hộ, chúng con dâng Ngài đứa bé này; bạch đấng Lãnh Đạo, xin Ngài hãy là nơi nương nhờ cho nó. Khi ấy, bậc Hiền Trí ấy, nơi nương nhờ của những ai bị kinh sợ, đã nhận lãnh tôi là nơi nương nhờ của những ai bị kinh sợ; có màng lưới ở các ngón tay, có dấu hiệu hình vỏ ốc ở lòng bàn tay; bằng bàn tay mềm mại dịu dàng. Từ đó trở đi, nhờ vào Ngài, tôi được bảo vệ mà không cần phòng vệ; mọi sự thù nghịch được tiêu tan, tôi lớn lên trong an lạc. Không được ở cạnh đấng Thiện Thệ dù chỉ trong chốc lát là tôi bất mãn; vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi xuất gia vào đời sống không gia đình. đã được tạo nên do mười pháp toàn hảo; là nơi tích tụ cao quý của những điều may mắn. tôi ước ao sắc thân với mọi nét xinh đẹp, không được thỏa mãn, tôi sống như thế. Khi ấy, biết được tôi hứng thú với sắc thân của đức Phật, đấng Chiến Thắng đã giáo giới tôi rằng: Này Vakkali, thôi đi; sao ngươi lại hứng thú ở sắc thân, vật được vui thích bởi những kẻ ngu? Chỉ người nào nhìn thấy Chánh Pháp, người trí tuệ ấy nhìn thấy Ta; trong khi không nhìn thấy Chánh Pháp, dù đang nhìn Ta cũng vẫn không thấy được. Xác thân có sự tai hại không giới hạn, như loại cây có độc dược; là chỗ trú ẩn của tất cả các loại bệnh tật; là toàn bộ khối khổ đau. Do đó, ngươi hãy nhàm chán sắc thân, hãy nhìn xem sự sanh và diệt của các uẩn; sự tận cùng của tất cả các nhiễm ô; ngươi sẽ đi đến sự tận cùng ấy một cách an lạc. Đấng Lãnh Đạo ấy, vị tầm cầu sự lợi ích, đã giáo huấn tôi như thế; vị tầm cầu sự lợi ích; tôi leo lên núi Gijjhakūṭa và tham thiền ở cái hang nơi triền núi. Đứng ở chân ngọn núi, bậc Đại Hiền Trí ấy đã an ủi tôi; Này Vakkali. nghe được lời nói ấy của đấng Chiến Thắng, tôi hoan hỷ. Tôi đã lao mình xuống vực núi sâu hàng trăm thân người; khi ấy, nhờ năng lực của đức Phật, tôi đến được mặt đất hoàn toàn bình yên. Ngài cũng đã thuyết giảng Giáo Pháp lần nữa về sự sanh và diệt của các uẩn; sau khi hiểu được Pháp ấy, tôi thành tựu phẩm vị A-la-hán. Khi ấy, ở giữa hội chúng vô cùng đông đảo, đấng Đại Trí, bậc đã đi đến tận cùng của sự chết, là vị đứng đầu trong số các vị có khuynh hướng đức tin; đã tuyên bố tôi Một trăm ngàn kiếp trước, khi tôi làm việc ấy, việc tôi đã làm khi ấy; tôi không còn biết đến đường dữ; đó là quả của việc cúng dường đức Phật. Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Thật tốt đẹp thay cho tôi, trước mặt đức Phật của tôi, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Vakkali đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Vakkali, bài thứ 2.