Ký sự về trưởng lão Upasiva

Trưởng lão Upasiva kể lại khu ẩn cư kỳ vĩ của mình bên hồ nước thiên nhiên dưới núi Anoma: sông suối, hoa trái, cá chim và muôn loài cùng các vị ẩn sĩ có thần thông sống chung. Đức Phật Padumuttara đến khất thực; ông trải thảm cỏ, dâng trái mít thơm và thoa trầm hương. Đức Phật thọ ký vật thực sẽ hiện ra theo tâm nguyện của ông ở bất cứ nơi nào, ông sẽ vui ở cõi trời ba mươi ngàn kiếp và về sau theo đức Phật Gotama đạt giải thoát.

Điểm thực hành

Sống giữa thiên nhiên phong phú mà tâm vẫn hướng về việc phục vụ bậc tu hành: sự giàu có của hoàn cảnh chỉ có giá trị khi nó thành phương tiện để bố thí và tu tập.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Metteyya Upasiva

Nghĩa là

Ở không xa núi Hi-mã-lạp, có ngọn núi tên là Anoma; khu ẩn cư của tôi đã khéo được xây dựng, có gian nhà rộng bằng lá đã khéo được tạo lập. Và con sông chảy qua nơi ấy, có bến nước cạn xinh xắn, làm thích ý; và dọc theo bến nước cạn ấy, có nhiều sen hồng, sen xanh mọc lên. Có các loài cá pāṭhīna, pāvusa, cá valaja, muñja và rohita; con sông nhỏ chứa đầy cá và rùa, luôn luôn trôi chảy. Ở nơi ấy, các loài hoa timira, asoka, hoa khuddamālaka, hoa nguyệt quế, hoa nguyệt quế núi đã nở rộ, tỏa hương đến khu ẩn cư của tôi. Ở nơi ấy, hoa kūṭaja nở rộ, và các rừng hoa nhài được nở rộ; ở nơi ấy, có nhiều cây sālā, cây salala, và cây campaka được nở rộ. Các loài cây ajjuna, atimutta, và cây mahānāma được nở rộ, và loài cây asana có hương thơm ngọt ngào, chúng nở rộ hoa ở khu ẩn cư của tôi. Các loại cây uddālaka, pāṭalika, cây yūthika, cây piyaṅguka, và cây bimbijālaka bao phủ, xung quanh nửa do-tuần. Ở nơi ấy, có nhiều loại cây mātaṅgava, sattali, cây pāṭalī, cây sinduvāraka, cây aṅkolaka và cây tālakūṭa, được nở rộ hoa; ở nơi ấy, có nhiều cây cánh kiến trắng nở rộ hoa ở khu ẩn cư của tôi. Trong khi những cây này đang nở rộ hoa, nhiều cây trở nên rực rỡ; xung quanh, với hương thơm ấy, khu ẩn cư của tôi tỏa hương. Và có những loại trái cây ngọt như harītaka, āmalaka, trái xoài, trái mận đỏ, trái vibhīṭaka, trái táo, trái bhallātaka và trái billa,

và cả trái phārusaka nữa.

Nghĩa là

Và ở nơi ấy có những loại trái cây như tinduka, piyāla, trái cam thảo, trái kāsumārī, trái mít, trái sa-kê, trái chuối, trái badarī. Ở nơi ấy, có nhiều trái cây ambāṭaka và trái cây vallikāra; các cây bījapūra và cây sapāriya được kết trái ở khu ẩn cư của tôi. Từ nơi ấy có nhiều trái cây như āḷaka, isimugga, và nhiều trái moda, đã chín tới và trĩu nặng; và có các trái cây như trái vả và trái sung. Ở nơi ấy, có nhiều trái ớt, trái tiêu, trái đa, trái táo rừng, nhiều trái sung, và trái pāriya đã chín một phần. Và có nhiều loại cây này và loại cây khác đã kết trái ở khu ẩn cư của tôi; cũng có nhiều cây có bông hoa đã đơm hoa ở khu ẩn cư của tôi. Các loài thảo mộc như āluva, kaḷamba, bilālī, takkala, ālaka, luôn cả tālaka đều được tìm thấy ở khu ẩn cư của tôi. Ở không xa khu ẩn cư của tôi, có hồ nước thiên nhiên rộng lớn, có nước trong, có nước mát, có bến nước cạn xinh xắn, làm thích ý. Ở nơi ấy, có nhiều sen hồng, sen xanh, kết hợp với sen trắng, được che phủ bởi những cây mạn-đà-la, tỏa ra với nhiều hương thơm khác loại. Có những đóa sen hồng đang tượng hình, các đóa hoa khác nở hoa có tua nhụy, có nhiều đóa có các cánh hoa rũ xuống trở thành những gương sen. Có mật tiết ra từ củ sen, có sữa và bơ lỏng từ các rễ và ngó sen, xung quanh, với hương thơm ấy, chúng tỏa ra nhiều hương thơm khác loại. Có nhiều bông súng trắng và hương xoài, được nhận biết thoảng qua; ở kế bờ hồ nước thiên nhiên, có nhiều cây dừa dại được đơm bông. Có các cây bandhujīva khéo nở rộ hoa, và các cây setavārī có hương thơm ngát; có các con cá sấu loại kumbhīla, loại suṁsumāra, và loại gahaka được sinh ra ở tại nơi ấy. Có nhiều mãng xà là loài thú kiếm mồi trong hồ nước thiên nhiên ở tại nơi ấy; và có các loài cá pāṭhīna, cá pāvusa, cá valaja, cá muñja và cá rohita. Có đầy dẫy các loài cá, các con rùa, và các con rái cá nữa; và có các con chim bồ câu, các con ngỗng trời, các con gà rừng và các loài sống ở sông. Có nhiều chim le le, ngỗng đỏ, chim campaka, chim jīvajīvaka, chim kalandaka, chim ưng, chim diều hâu và chim uddhara. Có nhiều chim koṭṭhaka, chim sukapota, loài cua, loài bò rừng, loài thú kāreṇī và loài thú tilaka sống nương nhờ hồ nước ấy. Các con sư tử, cọp, báo, gấu, chó sói, linh cẩu, các loài khỉ và luôn cả loài kim-sỉ-điểu được nhìn thấy ở khu ẩn cư của tôi. Trong khi ngửi các hương thơm ấy, trong khi ăn các thứ trái cây ấy, và trong khi uống nước có hương thơm ấy, tôi sống ở khu ẩn cư của tôi. Có các con sơn dương, nai, heo rừng, hươu, các loài có dáng vóc nhỏ bé, và luôn cả các con đom đóm có ánh sáng sống ở khu ẩn cư của tôi. Ở nơi ấy có nhiều chim thiên nga, chim cò, chim công, chim sáo, chim cu, nhiều chim mañjarikā ở nơi ấy, chim cú mèo và chim gõ kiến. Có nhiều loài yêu tinh, loài người khổng lồ, và luôn cả loài quỉ sứ, loài quỷ dữ, loài nhân điểu và luôn cả các loài bò sát sống ở khu ẩn cư của tôi. Có nhiều vị ẩn sĩ có đại oai lực, có tâm thanh tịnh, được định tĩnh, tất cả đều mang bầu nước, có y choàng là tấm da dê, các vị mang búi tóc rối ấy sống ở khu ẩn cư của tôi. Và các vị ấy nhìn với khoảng cách của cán cày, cẩn trọng, có hành vi thanh tịnh, hài lòng với việc có hay không có, sống ở khu ẩn cư của tôi. Vừa phất phơ bộ y phục vỏ cây, vừa phất tấm y da dê; được hỗ trợ bởi các năng lực của bản thân, các vị ấy luôn luôn di chuyển ở không trung. Các vị ấy không mang theo nước, củi gỗ hoặc củi nhóm lửa, và các vị ấy đã tự thân đạt được các thứ ấy, điều này là quả báu của phép kỳ diệu. Sau khi nhận lấy cái máng bằng kim loại, các vị ấy sống ở giữa rừng, ví như những con voi dòng long tượng, tợ như con sư tử không bị hãi sợ. Một số vị đi đến Tây Ngưu Hóa Châu, một số vị khác đi đến Đông Thắng Thần Châu, và một số vị khác đi đến Bắc Câu Lưu Châu, tùy theo năng lực của tự thân. Sau khi mang lại vật thực từ các nơi ấy, các vị thọ thực chung; Khi tất cả các vị ấy đang ra đi, có oai lực nổi bật như thế ấy, Bởi âm thanh bộ y bằng da dê, khu rừng được rộn ràng; Các vị như thế ấy, này đấng Đại Hiền Trí, là những người học trò có sự khổ hạnh nổi bật của con. Được tùy tùng bởi các vị ấy, con sống ở khu ẩn cư của con; được hoan hỷ với việc làm của bản thân, các vị này đã cùng nhau tụ hội và cũng đã được huấn luyện. Các vị ấy đã làm con hài lòng, có sự mong mỏi về việc làm của bản thân, có giới hạnh, cẩn trọng, rành rẽ về các pháp vô lượng tâm. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị xứng đáng nhận lễ vật hiến cúng, sau khi nhận biết thời điểm, bậc Hướng Đạo đã đi đến. Sau khi đi đến, đấng Toàn Giác, bậc Hiền Trí, vị có sự nhiệt tâm, cẩn trọng, đã ôm lấy bình bát, rồi đấng Toàn Giác đã đến gần tôi để khất thực. Khi đấng Đại Hùng đến, bậc Lãnh Đạo Padumuttara, tôi đã sắp xếp tấm thảm cỏ và đã rải rắc bằng các bông hoa sālā. Tôi đã thỉnh đấng Toàn Giác ngồi xuống; trở nên mừng rỡ, với tâm ý đã được kích động, tôi đã mau chóng leo lên ngọn núi và đã thâu nhặt gỗ trầm hương. Sau khi hái trái mít có kích thước bằng bầu nước, có hương thơm cõi trời, tôi đã đặt ở trên vai rồi đã đi đến gần đấng Hướng Đạo. Sau khi đã dâng trái cây đến đức Phật, tôi đã thoa trầm hương; với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đảnh lễ đức Phật tối thượng. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị xứng đáng nhận lễ vật hiến cúng, đã ngồi xuống ở giữa những vị ẩn sĩ và đã nói những lời kệ này: Người nào đã dâng cúng trái cây, trầm hương, và chỗ ngồi đến Ta, Ta sẽ tán dương người ấy; các người hãy lắng nghe Ta nói. Cho dầu ở làng hoặc ở rừng, ở các sườn núi hoặc ở các hang động, biết được tâm của người này, vật thực sẽ hiện ra. Được sinh lên ở cõi trời hoặc ở loài người, người nam này, sẽ làm toại ý nhóm tùy tùng với các thức ăn và với các loại vải vóc. Chốn nào được sinh lên, là trời hay người, sau khi có được của cải không bị suy suyển, người nam này sẽ luân hồi. Ba mươi ngàn kiếp, người này sẽ sướng vui ở cõi trời; và một ngàn lần làm vua, sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương. Bảy mươi mốt lần, người này sẽ cai quản Thiên quốc; lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. Vào một trăm ngàn kiếp sau, xuất thân gia tộc Okkāka, bậc Đạo Sư tên Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian. Là người thừa tự Giáo Pháp của vị Phật ấy, là con chính thống, được tạo ra từ Giáo Pháp,

(Đoạn này bị khuyết trong bản Pāli nguồn.)

Nghĩa là

người này sẽ biết rõ tất cả lậu hoặc và sẽ sống không còn lậu hoặc. Điều lợi ích tốt đẹp đã thành tựu đến tôi, là việc tôi đã được nhìn thấy đấng Lãnh Đạo, tôi đã thành tựu tam minh, tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Cho dầu ở làng hoặc ở rừng, ở các sườn núi hoặc ở các hang động, sau khi biết được tâm của tôi, vật thực luôn luôn hiện đến cho tôi. Các phiền não của tôi đã cháy sạch, mọi kiếp sống đã chấm dứt; như voi đực cắt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Thật vậy, việc đến của tôi đã thành công tốt đẹp, ở trước mặt đức Phật tối thượng, tam minh đã thành tựu và lời dạy của Ngài đã được làm theo; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Upasiva đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Upasiva, bài thứ 5.