Ký sự về trưởng lão Tissametteyya

Trưởng lão Tissametteyya kể: kiếp trước ông là đạo sĩ Sobhita thờ lửa trong núi, mong sinh lên cõi Phạm Thiên. Đức Phật Padumuttara đến, xin lửa và củi, rồi dạy ông rằng ngọn lửa đáng chăm sóc là sự diệt tận các pháp nhân, sự lắng dịu các ô nhiễm và sự từ bỏ ganh tỵ, bỏn xẻn. Ông trải tấm da dê mời Ngài ngồi, dâng trái tinduka trộn mật ong; nhờ đó ông không hề thiếu thốn của cải và nay đã đoạn tận mọi lậu hoặc.

Điểm thực hành

Ngọn lửa đáng giữ không phải lửa thờ bên ngoài mà là việc dập tắt ô nhiễm trong tâm và bỏ ganh tỵ, bỏn xẻn; hãy chăm sóc ngọn lửa nội tâm ấy mỗi ngày.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Metteyya Tissametteyya

Nghĩa là

Ở gần đỉnh sườn núi, vị đạo sĩ khổ hạnh tên Sobhita, chỉ ăn trái cây đã rụng xuống, và ngụ ở trong vùng đồi núi. Mang lửa và củi lại, khi ấy tôi nhóm lửa lên; trong lúc tìm mục đích cao nhất, để được sinh lên cõi Phạm Thiên. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị xứng đáng nhận lễ vật hiến cúng; muốn cứu độ tôi, vị ấy đã đến chỗ của tôi. Này bậc đại phước, ông đang làm gì vậy? Xin cho tôi lửa và củi; tôi sẽ chăm sóc ngọn lửa, nhờ đó tôi sẽ được trong sạch. Này người nhân loại, ngài là bậc hiền thiện; này đấng Thiên Nhân, ngài biết rõ; ngài hãy chăm sóc ngọn lửa — lửa và củi của ngài đây này. Sau đó, đấng Chiến Thắng cầm lấy gỗ củi, và nhóm lên ngọn lửa; gỗ củi ở nơi ấy đã không bốc cháy — đó là điều kỳ diệu của bậc Đại Ẩn Sĩ. Ngọn lửa của ông không bốc cháy, lễ hiến cúng của ông không có, sự hành trì của ông là vô ích; vậy hãy chăm sóc ngọn lửa của Ta. Này vị đại anh hùng, ngọn lửa ấy của ngài được gọi là lửa gì? xin ngài cũng nói cho tôi nghe, để cả hai chúng ta cùng chăm sóc nó. Vì sự diệt tận các pháp là nhân, và sự lắng dịu các ô nhiễm, sau khi bỏ ganh tỵ và bỏn xẻn — ba việc này là lễ hiến cúng của Ta. Này vị đại anh hùng, ngài là người như thế nào? Thưa ngài, ngài thuộc dòng dõi nào? Cách sống và sự tu tập của ngài khiến tôi vô cùng thích thú. Ta sinh ra trong gia tộc Sát-đế-lỵ, đã đạt đến mức trọn vẹn về thắng trí, mọi lậu hoặc đã cạn sạch, giờ đây không còn tái sinh nữa. Nếu ngài là đức Phật, đấng Toàn Tri, này đấng Phát Quang, vị Xua Tan tăm tối, tôi sẽ lễ bái ngài, này đấng Thiên Nhân, bậc đã chấm dứt khổ đau. Tôi trải ra tấm da dê, và dâng cúng chỗ ngồi: Này đấng Bảo Hộ, bậc Toàn Tri, xin ngài ngồi xuống; tôi sẽ phục vụ ngài. Đức Thế Tôn ngồi xuống tại chỗ ấy, trên tấm da dê đã trải rộng khéo léo; thỉnh mời bậc Toàn Giác xong, tôi đi đến ngọn núi. Chất đầy túi đựng vật dụng, rồi mang trái tinduka về; trộn trái cây với mật ong, rồi dâng lên đức Phật. Trong lúc tôi đang trầm tư, khi ấy đấng Chiến Thắng đã thọ dụng; tại đó, tâm tôi trở nên tịnh tín, trong khi ngắm nhìn bậc Lãnh Đạo Thế Gian. Bậc Thông Suốt Thế Gian Padumuttara, vị xứng đáng nhận lễ vật hiến cúng, đã ngồi ở khu ẩn cư của tôi và đã nói lên những lời kệ này: Người nào làm Ta thỏa mãn bằng trái cây, với tâm tịnh tín, bằng chính tay mình, Ta sẽ tán dương người ấy; các người hãy lắng nghe Ta nói. Hai mươi lăm lần, người ấy sẽ cai quản cõi trời; và một ngàn lần làm vua, sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương. Biết được ý muốn của người ấy, người đã có nghiệp thiện trong quá khứ — cơm ăn, nước uống, vải vóc, và chỗ nằm vô cùng quý giá, Được gắn liền với nghiệp phước thiện, sẽ sinh lên ngay lập tức cho người ấy; và người này luôn luôn vui vẻ, không có bệnh tật. Chốn nào người ấy sinh lên, là trời hay người, người ấy sẽ sung sướng ở khắp mọi nơi, rồi sẽ đi đến thân phận con người. Là vị thầy dạy, thông thạo chú thuật, thông suốt ba tập Vệ-đà, người ấy sẽ đến với bậc Toàn Giác và sẽ trở thành bậc A-la-hán. Từ khi tôi nhớ lại bản thân, từ khi tôi đạt được sự hiểu biết, tôi không thiếu hụt về của cải; đó là quả của việc dâng cúng trái cây. Tôi đã đạt được Giáo Pháp cao quý, đã diệt trừ tham ái và sân hận, mọi lậu hoặc đã cạn sạch, giờ đây không còn tái sinh nữa. Các phiền não của tôi đã cháy sạch, mọi kiếp sống đã chấm dứt; như voi đực cắt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Thật vậy, việc đến của tôi đã thành công tốt đẹp, ở trước mặt đức Phật tối thượng; tam minh đã thành tựu, tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Tissametteyya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Tissametteyya, bài thứ 1.