Ký sự về trưởng lão Kāḷudāyī
Trưởng lão Kāḷudāyī kể: khi đức Phật Padumuttara đang du hành đường xa, ông dâng lên Ngài đóa sen nở rộ, sen xanh, hoa nhài và món cơm thượng hạng. Đức Phật thọ dụng cơm, cầm hoa đưa cho dân chúng xem và thọ ký: người này sẽ làm vua trời mười tám lần, luôn có hoa sen và hoa nhài phủ trên đầu cùng lọng che thơm hương trời giữa không trung, hai mươi lăm lần làm Chuyển Luân Vương, cai trị năm trăm quốc độ; một trăm ngàn kiếp sau sẽ là quyến thuộc dòng Sakya trong thời đức Phật Gotama, xuất gia, hiểu thấu mọi lậu hoặc, nhập diệt và được đặt vào vị thế tối thắng với tên Udāyī. Quả vậy, ông đã dứt sạch tham sân si, ngã mạn và gièm pha, làm đức Phật hoan hỷ và được thiết lập vào vị thế tối thắng, chứng đắc tuệ phân tích cùng thắng trí.
Điểm thực hànhDâng hoa và một bữa cơm ngon cho bậc thầy đang đi đường xa: sự chăm sóc đúng lúc trên hành trình của người khác là hạt giống của niềm hoan hỷ lâu dài.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Kuṇḍadhāna Kāḷudāyī
bậc Trưởng Thượng của thế gian như thế ấy
đang đi du hành đường xa.
đang đi du hành
Sau khi cầm lấy đóa sen hồng khéo được nở rộ,
cùng với đóa sen xanh và bông hoa nhài,
tôi đã cầm lấy món cơm thượng hạng
đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư.
Đấng Đại Hùng đã thọ dụng món cơm thượng hạng có thức ăn tuyệt hảo.
món cơm thượng hạng có thức ăn tuyệt hảo.
Và Ngài đã cầm lấy bông hoa ấy
đã đưa ra cho dân chúng xem.
“Hoa sen là là loài hoa tối thượng, đáng quý, đáng mến, đáng yêu ở thế gian.
loài hoa tối thượng,
người ấy đã làm được việc làm vô cùng khó khăn.
Người nào đã dâng cúng bông hoa này đến Ta,
Người nào đã dâng lên bông hoa
đã dâng cúng món cơm thượng hạng đến Ta,
Ta sẽ tán dương người ấy.
Các người hãy lắng nghe Ta nói.
Người ấy sẽ cai quản Thiên quốc mười tám lần.
sẽ cai quản Thiên quốc
Sẽ có hoa sen xanh, luôn cả sen hồng, và hoa nhài
ở phía bên trên người ấy.
Do quả thành tựu về phước báu của người này,
đượm mùi hương cõi trời
tức thời sẽ có chiếc lọng che đượm mùi hương cõi trời được tạo ra
sẽ được duy trì ở trên không trung.
(Người ấy) sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương hai mươi lăm lần,
đấng Chuyển Luân Vương
sẽ ngự trị năm trăm quốc độ thuộc đất liền ở trái đất.
ở trái đất.
Vào một trăm ngàn kiếp (về sau này),
xuất thân gia tộc Okkāka
bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi,
sẽ xuất hiện ở thế gian.
Được hài lòng với nghiệp của chính mình,
được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch,
(người ấy) sẽ trở thành bà con quyến thuộc, là nguồn đem lại niềm hoan hỷ cho dòng họ Sakya.
bà con quyến thuộc
Về sau, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, người ấy sẽ xuất gia.
được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch,
Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc,
(người ấy) sẽ Niết Bàn không còn lậu hoặc.
Đấng quyến thuộc của thế gian Gotama ấy sẽ thiết lập vị đã đạt được các (tuệ) phân tích,
có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc
Đấng quyến thuộc của thế gian Gotama
sẽ thiết lập vị đã đạt được các (tuệ) phân tích, có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc (ấy) vào vị thế tối thắng.
Có tính khẳng quyết về sự nỗ lực, được an tịnh, không còn mầm mống tái sanh,
được an tịnh, không còn mầm mống tái sanh,
có tên là Udāyi.”
người ấy sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
Tham, sân, si mê, ngã mạn, và gièm pha đều bị tiêu hoại.
ngã mạn, và gièm pha
Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc,
tôi sống không còn lậu hoặc.
tôi cũng đã làm vui lòng đấng Toàn Giác.
Là người có sự tinh cần, cẩn trọng,
Và đấng Toàn Giác, được hoan hỷ,
đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng.
Bốn (tuệ) phân tích,
Nghĩa là
Của đức Phật Padumuttara, bậc trưởng thượng của thế gian, đấng như thế; đang đi trên con đường dài, khi ấy đang du hành đây đó. Cầm lấy đóa sen hồng nở rộ, cùng sen xanh và hoa nhài nữa, tôi cầm lấy món cơm thượng hạng, rồi dâng lên bậc Đạo Sư. Đấng Đại Hùng thọ dụng, món cơm thượng hạng, thức ăn tuyệt hảo ấy; Ngài cầm lấy bông hoa ấy, rồi đưa ra cho dân chúng xem. “Đáng mong ước, đáng yêu, đáng mến ở thế gian, đóa hoa sen tối thượng ấy; người ấy đã làm một việc rất khó làm, người nào đã dâng bông hoa này cho Ta. Ai đã đặt lên bông hoa, và đã dâng món cơm thượng hạng cho Ta, Ta sẽ tuyên bố về người ấy; các ngươi hãy nghe lời Ta nói. ‘Mười tám lần, người ấy sẽ cai quản cõi trời; sẽ cai quản cõi trời; sen xanh, sen hồng và cả hoa nhài nữa, và hơn thế nữa ở phía trên người ấy. Nhờ quả phước của người này, đượm hương thơm cõi trời, làm thành một mái che giữa không trung, người ấy sẽ giữ nó lại ngay lúc ấy. Hai mươi lăm lần, người ấy sẽ là Chuyển Luân Vương; Chuyển Luân Vương; năm trăm lần cai trị vương quốc trên mặt đất, người ấy sẽ ngự trị trên trái đất. Trong một trăm ngàn kiếp sau, sinh ra trong dòng họ Okkāka, bậc Đạo Sư tên gọi Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian. Hài lòng với nghiệp của chính mình, được nhân lành trong sạch thúc đẩy, là nguồn hoan hỷ của dòng họ Sakya, người ấy sẽ là quyến thuộc thân tộc. Sau đó người ấy sẽ xuất gia, được nhân lành trong sạch thúc đẩy; hiểu thấu mọi lậu hoặc rồi, người ấy sẽ nhập diệt, không còn lậu hoặc. Đã đạt đến bốn tuệ phân tích, việc cần làm đã làm xong, không còn lậu hoặc, đức Gotama, bậc thân thuộc của thế gian, sẽ đặt người ấy vào vị thế tối thắng. Quyết chí nỗ lực, an tịnh, không còn mầm mống trói buộc, an tịnh, không còn mầm mống trói buộc; Tên là Udāyī, người ấy sẽ là đệ tử của bậc Đạo Sư.” Tham, sân, si, ngã mạn và gièm pha đều đã bị phá hủy; ngã mạn và gièm pha cũng bị phá hủy; hiểu thấu mọi lậu hoặc rồi, tôi sống không còn lậu hoặc. Tôi đã làm cho đức Phật Toàn Giác hoan hỷ, là người tinh cần, cẩn trọng; đức Phật Toàn Giác đã hoan hỷ, đã đặt tôi vào vị thế tối thắng. Bốn tuệ phân tích,
tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc;
Nghĩa là
tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Kāḷudāyī đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Kāḷudāyī là phần thứ tư.