Ký sự về trưởng lão Mogharāja
Trưởng lão Mogharāja kể: thấy đức Phật Atthadassī đi trên đường giữa Tăng chúng, ông rời nhà cùng học trò, đảnh lễ, chắp tay lên đầu và tán thán trí tuệ của Ngài bao trùm mọi chúng sinh như tấm lưới nhỏ không để lọt con cá nào, là ánh mắt xua tan bóng tối vô minh của thế gian. Sau đó ông đổ đầy một hũ mật ong tinh khiết, nâng bằng hai tay dâng lên; đức Phật tự tay thọ nhận, thọ dụng rồi bay lên không trung, đứng giữa trời thọ ký: người này nhờ tâm tịnh tín sẽ không rơi vào khổ cảnh, mười bốn lần làm vua trời, tám trăm lần cai trị cõi đất, năm trăm lần làm Chuyển Luân Vương, rồi trong thời đức Phật Gotama sẽ xuất gia, dùng trí tuệ suy xét ý nghĩa thâm sâu vi tế, chứng ba minh và được đặt vào vị thế tối thắng với tên Mogharāja. Nay ông đã từ bỏ sự gắn bó với cõi người, cắt đứt ràng buộc tái sinh, hiểu thấu mọi lậu hoặc và sống không còn lậu hoặc.
Điểm thực hànhTrước khi dâng vật chất, hãy dâng lời chiêm ngưỡng chân thành về trí tuệ của bậc thầy; rồi việc dâng cúng bằng hai tay sẽ trọn vẹn cả tâm lẫn vật.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Kuṇḍadhāna Mogharāja
đấng Tự Chủ, bậc không bị đánh bại
được Hội Chúng tỳ khưu tháp tùng.
đã bước đi ở trên đường lộ,
Được tùy tùng bởi những người học trò,
tôi đã lìa khỏi căn nhà.
Sau khi đi ra khỏi nơi ấy,
tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian.
Sau khi đảnh lễ bậc Toàn Giác,
tôi đã chắp tay lên ở đầu.
Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín,
tôi đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian:
“Cho đến các chúng sanh thuộc sắc giới, vô sắc giới, hoặc vô tưởng,
vô sắc giới, hoặc vô tưởng,
tất cả các chúng sanh ấy đều được bao gồm ở trong trí tuệ của Ngài.
đều được bao gồm
Người nào dùng tấm lưới lỗ nhỏ vây quanh nước,
dùng tấm lưới lỗ nhỏ
bất cứ loài sinh vật nào ở trong nước
chúng đều ở trong tấm lưới.
Chúng sanh thuộc sắc giới và vô sắc giới là có tâm tư,
thuộc sắc giới và vô sắc giới
tất cả các chúng sanh ấy đều được bao gồm ở trong trí tuệ của Ngài.
đều được bao gồm
Ngài tiếp độ thế gian dẫy đầy tăm tối này.
dẫy đầy tăm tối
Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của Ngài,
bọn họ vượt qua được luồng (suy nghĩ về) hoài nghi.
Thế gian bị bao trùm bởi vô minh,
bị tràn ngập bởi bóng tối.
Trong khi trí tuệ của Ngài đang chiếu sáng,
các bóng tối đều bị tiêu diệt.
Ánh mắt của Ngài
là sự xua đi bóng tối lớn lao của tất cả (chúng sanh).
Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của Ngài,
nhiều người được Niết Bàn.
Sau khi đã đổ đầy mật ong tinh khiết vào cái hũ,
mật ong tinh khiết
tôi đã nâng lên bằng cả hai tay
đã dâng đến bậc Đại Ẩn Sĩ.
Đấng Đại Hùng, bậc Đại Ẩn Sĩ đã tự tay thọ nhận.
bậc Đại Ẩn Sĩ đã tự tay
Và sau khi thọ dụng (mật ong) ấy, đấng Toàn Tri
đã bay lên khoảng không ở bầu trời.
Đứng ở trên không trung,
bậc Đạo Sư Atthadassī đấng Nhân Ngưu,
trong khi làm tâm của tôi được tịnh tín,
đã nói lên những lời kệ này:
“Người nào đã tán dương trí tuệ này,
đã ngợi ca đức Phật tối thượng,
do sự tịnh tín ấy ở trong tâm
người ấy không đi đến chốn khổ đau.
Người ấy sẽ cai quản Thiên quốc mười bốn lần
sẽ cai quản Thiên quốc
sẽ ngự trị tám trăm quốc độ thuộc đất liền ở trái đất.
ở trái đất.
Rồi (người ấy) sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương năm trăm lần
đấng Chuyển Luân Vương
sẽ cai quản vô số xứ sở và quốc độ
ở trái đất.
Là vị giảng huấn, thông thạo về chú thuật,
thông suốt về ba tập Vệ-đà,
của đức Thế Tôn Gotama.
(người ấy) sẽ xuất gia trong Giáo Pháp của đức Thế Tôn Gotama.
(Người ấy) sẽ dùng trí tuệ suy xét về ý nghĩa thâm sâu vi tế
suy xét về ý nghĩa thâm sâu vi tế
có tên là Mogharāja.
sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
(Người ấy) sẽ được thành tựu ba minh,
sẽ là vị có phận sự đã được làm xong, và sẽ trở thành bậc không còn lậu hoặc.
Đấng Xa Phu cao cả Gotama
sẽ thiết lập (người ấy) vào vị thế tối thắng.”
Sau khi từ bỏ sự gắn bó liên quan đến loài người,
sau khi cắt đứt mối ràng buộc đối với sự tái sanh,
sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc,
tôi sống không còn lậu hoặc.
Bốn (tuệ) phân tích,
Nghĩa là
Đức Thế Tôn Atthadassī, đấng Tự Sinh, không ai đánh bại được; được Tăng chúng vây quanh, Ngài đi trên con đường lớn. Được học trò vây quanh, tôi rời khỏi nhà; đi ra khỏi nơi ấy rồi, tôi thấy đấng lãnh đạo thế gian. Đảnh lễ đức Phật Toàn Giác rồi, tôi chắp tay lên trên đầu; làm tâm mình tịnh tín rồi, tôi ngợi ca đấng lãnh đạo thế gian: “Bao nhiêu chúng sinh thuộc cõi sắc, cõi vô sắc hay cõi vô tưởng, cõi vô sắc hay cõi vô tưởng; tất cả đều nằm trọn trong trí tuệ của Ngài. đều chìm sâu nằm trọn trong đó. Ai dùng tấm lưới mắt nhỏ bao quanh mặt nước, dùng tấm lưới mắt nhỏ vây quanh nước, bất cứ sinh vật nào ở trong nước, chúng đều ở trong tấm lưới. Những chúng sinh có tâm, thuộc cõi sắc và cõi vô sắc, thuộc cõi sắc và cõi vô sắc, tất cả đều nằm trọn trong trí tuệ của Ngài. đều chìm sâu nằm trọn trong đó. Ngài nâng đỡ thế gian này, nơi chìm trong bóng tối dày đặc; bị bóng tối bao phủ; nghe Chánh Pháp của Ngài rồi, họ vượt qua dòng nước hoài nghi. Thế gian bị vô minh bao phủ, bị bóng tối tràn ngập; khi trí tuệ của Ngài tỏa sáng, bóng tối bị phá tan. Ngài là con mắt của tất cả, là bậc xua tan bóng tối lớn lao; nghe Chánh Pháp của Ngài rồi, nhiều người được nhập diệt. Đổ đầy mật ong tinh khiết vào chiếc hũ, mật ong tinh khiết không pha trộn; tôi nâng lên bằng cả hai tay, rồi dâng đến bậc Đại Ẩn Sĩ. Đấng Đại Hùng thọ nhận, bậc Đại Ẩn Sĩ bằng chính tay mình; thọ dụng xong, đấng Toàn Tri, bay lên khoảng không, lên bầu trời. Đứng giữa không trung, bậc Đạo Sư Atthadassī, đấng trâu chúa trong loài người, đang làm tâm tôi tịnh tín, nói những bài kệ này: “Người nào đã tán dương trí tuệ này, đã ngợi ca đức Phật tối thượng, nhờ tâm tịnh tín ấy, người ấy không đi đến đường dữ. Mười bốn lần, người ấy sẽ cai quản cõi trời; sẽ cai quản cõi trời; tám trăm lần cai trị vương quốc trên mặt đất, người ấy sẽ ngự trị trên trái đất. Năm trăm lần, người ấy sẽ là Chuyển Luân Vương; Chuyển Luân Vương; sẽ cai quản vô số xứ sở trong quốc độ, trên mặt đất này. Là giảng sư, người giữ gìn chú thuật, thông suốt ba tập Vệ-đà; Của đức Thế Tôn Gotama, người ấy sẽ xuất gia trong Giáo Pháp. Người ấy sẽ dùng trí tuệ suy xét ý nghĩa sâu xa, tinh tế, suy xét bằng trí tuệ; tên là Mogharāja, người ấy sẽ là đệ tử của bậc Đạo Sư. Đầy đủ ba minh, việc cần làm đã làm xong, không còn lậu hoặc, đức Gotama, người đánh xe cao cả nhất, sẽ đặt người ấy vào vị thế tối thắng.” Từ bỏ sự gắn bó của cõi người, cắt đứt ràng buộc của tái sinh, hiểu thấu mọi lậu hoặc rồi, tôi sống không còn lậu hoặc. Bốn tuệ phân tích,
tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc;
Nghĩa là
tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Mogharāja đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. Ký sự về trưởng lão Mogharāja là phần thứ năm.