Ký sự về trưởng lão Dhammasavaṇiya

Trưởng lão Dhammasavaṇiya kể vắn tắt một câu chuyện về sức mạnh của một lần nghe pháp: kiếp xưa, ông là vị đạo sĩ tóc bện có khổ hạnh cao tột, bay trên hư không phất phơ y vỏ cây; bay đến phía trên đức Phật Padumuttara đang công bố bốn Sự Thật, ông không thể bay qua được — như con chim va vào tảng đá. Đáp xuống, ông nghe bậc Đạo Sư thuyết tính vô thường và học lấy sự suy tưởng về vô thường. Lúc lâm chung, ông nhớ lại buổi nghe pháp ấy và sanh cõi trời Đạo Lợi; ba mươi ngàn kiếp hưởng vui cõi trời, bảy mươi mốt lần Chuyển Luân Vương. Kiếp cuối, một vị Sa-môn ngồi ở nhà cha ông giảng câu kệ “các pháp hữu vi là vô thường”; nghe xong, ông nhớ lại việc làm quá khứ, ngồi ngay chỗ ấy chứng A-la-hán lúc bảy tuổi, và đức Phật cho ông tu lên bậc trên. Kể từ một trăm ngàn kiếp trước, nhờ quả của việc lắng nghe Chánh Pháp, ông không còn biết khổ cảnh, và nay đã chứng đắc tuệ phân tích, giải thoát, thắng trí.

Điểm thực hành

Vị đạo sĩ tóc bện có thần thông bay trên hư không, phất phơ y vỏ cây; bay đến phía trên đức Phật Padumuttara đang công bố bốn Sự Thật thì không thể bay qua được — như con chim va vào tảng đá. Ông đáp xuống, nghe bậc Đạo Sư thuyết tính vô thường và học lấy sự suy tưởng về vô thường ấy. Kiếp cuối, một vị Sa-môn ngồi ở nhà cha ông giảng câu kệ “các pháp hữu vi là vô thường” — ông nhớ lại tiếng nghe từ trăm ngàn kiếp trước, ngồi ngay chỗ ấy chứng A-la-hán lúc bảy tuổi: chỉ một lần nghe pháp vô thường trên đường bay đã đủ cho cả hành trình.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Gandhodaka Dhammasavaṇiya

Nghĩa là

Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc thông suốt về tất cả các pháp, đang công bố về bốn Sự Thật, đã giúp cho nhiều người vượt qua. Khi ấy, tôi là vị đạo sĩ tóc bện có sự khổ hạnh cao tột. Vừa phất phơ các y phục bằng vỏ cây, khi ấy tôi di chuyển ở hư không. Ở phía trên của đức Phật tối thượng, tôi không thể di chuyển. Như con chim bị va vào tảng đá, tôi đã không đạt được sự di chuyển. Sự hư hoại về oai nghi này chưa từng xảy ra cho tôi trước đây. sự hư hoại về oai nghi này chưa từng xảy ra cho tôi trước đây. Giống như người nổi trên mặt nước, tôi thường di chuyển ở không trung như vậy. “Chắc là có người có bản chất cao thượng đang ngồi ở phía bên dưới. chắc là có người có bản chất cao thượng đang ngồi ở phía bên dưới. Hừ! Ta sẽ tìm hiểu việc này. Ít ra ta cũng có thể đạt được nguyên nhân.” Đang từ không trung đáp xuống, tôi đã nghe tiếng nói của bậc Đạo Sư đang thuyết giảng về tính chất vô thường, khi ấy tôi đã học tập điều ấy. Học tập sự suy tưởng về vô thường xong, tôi đã đi về khu ẩn cư của tôi. Sống đến hết tuổi thọ, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. Khi đang ở vào thời điểm cuối cùng, tôi đã nhớ lại sự lắng nghe Giáo Pháp ấy. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi. Tôi đã hưởng vui ở thế giới chư Thiên ba mươi ngàn kiếp. tôi đã hưởng vui ở thế giới chư Thiên ba mươi ngàn kiếp. Và tôi đã cai quản Thiên quốc năm mươi mốt lần. và tôi đã cai quản Thiên quốc năm mươi mốt lần. Và tôi đã là Chuyển Luân Vương bảy mươi mốt lần. và tôi đã là Chuyển Luân Vương bảy mươi mốt lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng tính đếm. Ngồi xuống ở căn nhà của người cha, vị Sa-môn có giác quan đã được tu tập, đang giải thích về câu kệ ngôn, đã đề cập đến tính chất vô thường. Tôi có nhớ lại sự suy tưởng về vô thường ấy, trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi có nhớ lại sự suy tưởng ấy, nhưng tôi đã không thấu triệt điểm cốt yếu là Niết-bàn, vị thế Bất Tử (MC chép không gạch nối — giữ nguyên trong hàng nguyên văn). nhưng tôi đã không thấu triệt điểm cốt yếu là Niết-bàn, vị thế Bất Tử. “Quả vậy, các pháp hữu vi là vô thường, có tánh sanh và diệt, sau khi sanh lên chúng hoại diệt, sự tịnh lặng của chúng là an lạc.” Nghe câu kệ ngôn xong, tôi đã nhớ lại việc làm quá khứ. Ngồi ở ngay chỗ ngồi ấy, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. Bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. Đức Phật, bậc Hữu Nhãn, đã cho tôi tu lên bậc trên. nhận biết đức hạnh của tôi, Chỉ là đứa bé trai, tôi đã hoàn tất việc cần làm. Hôm nay, còn có việc gì tôi cần phải làm ở Giáo Pháp của người con trai dòng Sakya? Một trăm ngàn kiếp trước, từ khi tôi thực hiện việc làm ấy, tôi không còn biết đường dữ; đây là quả của việc lắng nghe Chánh Pháp. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

Trưởng lão Dhammasavaṇiya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Dhammasavaṇiya là phần thứ chín.