Ký sự về trưởng lão Phusitakampiya

Trưởng lão Phusitakampiya kể vắn tắt: đức Phật Vipassī cùng tám trăm ngàn bậc Lậu Tận đi ra từ cổng tu viện; ông, vị mặc y da dê và vỏ cây, cầm lấy nước bông hoa kusumbha, làm tâm tịnh tín, chắp tay và rưới nước hoa lên đức Phật. Đức Phật tán dương việc làm của ông rồi ra đi. Năm ngàn giọt nước cho ông hai ngàn năm trăm kiếp cai quản Thiên quốc và hai ngàn năm trăm kiếp Chuyển Luân Vương, luôn mang tên Phusita; thân ông tỏa mùi trầm hương xa nửa kosa, người ngửi biết Phusita đã đến. Với nghiệp còn dư sót, ông thành tựu A-la-hán, và nay đã chứng đắc tuệ phân tích, giải thoát, thắng trí.

Điểm thực hành

Mặc y da dê và vỏ cây, ông cầm nước bông hoa kusumbha đến gần đức Phật Vipassī đang ra khỏi cổng tu viện cùng tám trăm ngàn bậc Lậu Tận, làm tâm tịnh tín, chắp tay và rưới nước hoa lên Ngài. Năm ngàn giọt nước ấy cho ông hai ngàn năm trăm kiếp thiên vương, hai ngàn năm trăm kiếp Chuyển Luân Vương, thân tỏa mùi trầm hương nửa kosa, cỏ lá quanh ông thoảng hương theo ý muốn — quả của những giọt nước hoa rưới lên Phật được kể bằng mùi hương còn lại trên thân.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Gandhodaka Phusitakampiya

Nghĩa là

Đấng Toàn Giác tên Vipassī, bậc trưởng thượng của thế gian, đấng Nhân Ngưu, được tùy tùng bởi các bậc Lậu Tận, đã cư ngụ tại tu viện của Hội Chúng. Đi ra từ cánh cổng tu viện, đấng lãnh đạo thế gian Vipassī cùng với tám trăm ngàn bậc Lậu Tận (MC dịch “sahas” trong ngữ cảnh này là trăm ngàn) cùng với tám trăm ngàn bậc Lậu Tận đã đi ra từ cánh cổng tu viện. Là vị quấn y phục bằng da dê và cũng là vị mặc y phục bằng vỏ cây, tôi đã cầm lấy nước bông hoa kusumbha rồi đã đi đến gần bậc Toàn Giác. Làm cho tâm của mình được tịnh tín, tràn đầy niềm phấn khởi, tay chắp lên, tôi đã cầm lấy nước bông hoa kusumbha và đã rưới lên đức Phật. Do việc làm ấy, bậc Toàn Giác tên Padumuttara (Pāli ở câu mở đầu gọi Ngài là Vipassī, còn danh hiệu Jalajuttama ở dòng này thuộc về Padumuttara — bản dịch giữ nguyên sự không nhất quán này), đã tán dương việc làm của tôi, rồi đã ra đi theo như ý định. Từ khi tôi cúng dường năm ngàn giọt nước, từ khi tôi cúng dường năm ngàn giọt nước lên đấng Chiến Thắng, Tôi đã cai quản Thiên quốc đúng hai ngàn năm trăm kiếp (2.500 kiếp). tôi đã cai quản Thiên quốc đúng hai ngàn năm trăm kiếp. Tôi đã là Chuyển Luân Vương đúng hai ngàn năm trăm kiếp. tôi đã là Chuyển Luân Vương đúng hai ngàn năm trăm kiếp. Với nghiệp còn dư sót, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. Khi tôi là vị Thiên Vương, khi tôi là vị thống lãnh nhân loại, Tên gọi của tôi chính là Phusita. Tôi có tên là Phusita. Khi là vị Thiên nhân cũng như khi là loài người, Mưa đổ xuống xung quanh tôi một sải tay. mưa đổ xuống như nhỏ giọt (như từng giọt rơi). Các lần tái sanh của tôi đã được tiêu diệt, các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận; đây là quả của giọt nước. Thân tôi tỏa mùi giống như trầm hương. mùi thơm tỏa ra từ thân thể của tôi giống như mùi của trầm hương. Mùi thơm của tôi từ cơ thể tỏa ra khoảng cách một nửa kosa. mùi thơm của tôi từ cơ thể tỏa ra một nửa kosa. Là người có nghiệp phước thiện đang tỏa ra hương thơm của cõi trời, là người có được nghiệp phước thiện đang tỏa ra hương thơm của cõi trời, mọi người ngửi được mùi hương thì biết được là Phusita đã đi đến đây. Các cành cây, các lá cây, các nhánh cây, và luôn cả toàn bộ các loại cỏ, thuận theo ý định của tôi, có hương thơm được sanh lên trong giây lát. Một trăm ngàn kiếp trước, từ khi tôi cúng dường trầm hương (Pāli: candanaṁ — trầm hương; việc làm gốc của ông là nước hoa kusumbha), tôi không còn biết đường dữ; đây là quả của giọt nước. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

Trưởng lão Phusitakampiya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Phusitakampiya là phần thứ năm.