Ký sự về trưởng lão Ekadussadāyaka

Trưởng lão Ekadussadāyaka kể vắn tắt một câu chuyện nghèo mà giàu: ông là người gánh cỏ ở thành Haṁsavatī, sống bằng nghề gánh cỏ để nuôi các con. Nghe đấng Chiến Thắng Padumuttara hiện khởi ở thế gian, ông ngồi trong nhà suy nghĩ: mình không có vật gì xứng đáng để dâng — chỉ có tấm vải choàng duy nhất — và quyết định ươm trồng vật cúng dường bằng chính tấm vải ấy. Ông làm tâm tịnh tín, dâng tấm vải độc nhất và kêu lớn xin Ngài giúp vượt qua. Đức Phật tùy hỷ và thọ ký: một trăm ngàn kiếp không đi đến đọa xứ, ba mươi sáu lần Chúa của chư Thiên, ba mươi ba lần Chuyển Luân Vương, vải vóc không bao giờ thiếu. Quả của một tấm vải đi theo ông qua mọi kiếp, chín muồi ở kiếp cuối này: phiền não đã thiêu đốt, ông sống không còn lậu hoặc, và nay đã chứng đắc tuệ phân tích, giải thoát, thắng trí.

Điểm thực hành

Người gánh cỏ ở Haṁsavatī nuôi con bằng nghề gánh cỏ; nghe đức Phật Padumuttara hiện khởi ở thế gian mà mình không có vật gì xứng đáng để dâng, ông nghĩ: “Đây là tấm vải choàng duy nhất của ta… Ta sẽ ươm trồng vật cúng dường”, làm tâm tịnh tín, dâng tấm vải độc nhất và kêu lớn: “Nếu Ngài là vị Phật, xin Ngài hãy giúp con vượt qua.” Đức Phật tùy hỷ thọ ký: một trăm ngàn kiếp không đọa xứ, ba mươi sáu lần thiên vương, vải vóc không bao giờ thiếu — người nghèo nhất phẩm dâng tài sản duy nhất của mình và nhận lại điều không bao giờ cạn.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Gandhodaka Ekadussadāyaka

Nghĩa là

Ở thành phố Haṁsavatī, tôi đã là người gánh cỏ. Tôi sinh sống bằng việc gánh cỏ. nhờ thế, tôi nuôi dưỡng các đứa trẻ. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara là bậc thông suốt về tất cả các pháp. Xua đi điều tăm tối ấy, đấng lãnh đạo thế gian đã hiện khởi. Ngồi xuống ở căn nhà của mình, khi ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: “Đức Phật đã hiện khởi ở thế gian, và vật xứng đáng để dâng cúng thì ta không có. Đây là tấm vải choàng duy nhất của ta. Ta không có người thí chủ nào (không ai dâng cho ta). Việc tiếp xúc với địa ngục là khổ sở. Ta sẽ ươm trồng vật cúng dường.” Suy nghĩ như thế, tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín. Cầm lấy tấm vải độc nhất, tôi đã dâng cúng đến đức Phật tối thượng. Dâng cúng tấm vải độc nhất xong, tôi đã nói lớn tiếng rằng: “Bạch đấng Anh Hùng, nếu Ngài là vị Phật, xin Ngài hãy giúp con vượt qua.” Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị thọ nhận các vật hiến cúng, đang tán dương vật dâng cúng của tôi, đã nói lời tùy hỷ với tôi rằng: “Do tấm vải độc nhất này và do các nguyện lực của tác ý, Trong một trăm ngàn kiếp, người này không đi đến đọa xứ. Người này sẽ là vị Chúa của chư Thiên, cai quản Thiên quốc ba mươi sáu lần, người này sẽ là vị Chúa của chư Thiên cai quản Thiên quốc ba mươi sáu lần, Và sẽ là Chuyển Luân Vương ba mươi ba lần, và sẽ là Chuyển Luân Vương ba mươi ba lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng tính đếm. Ở thế giới chư Thiên hoặc ở loài người, trong khi luân hồi, ngươi sẽ hiện hữu ở thế giới chư Thiên hoặc ở loài người. Có sắc đẹp, hội đủ đức hạnh, có thân hình không bị kém sút, ngươi sẽ đạt được vải vóc không bị suy suyển, không thể ước lượng, theo như ước muốn.” Nói điều này xong, bậc Toàn Giác tên Padumuttara (Pāli gọi Ngài là Jalajuttama — bông sen tối thượng), bậc Trí Tuệ, đã bay lên không trung như chim thiên nga chúa ở trên bầu trời. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh, dù là thân Thiên nhân hay nhân loại, tôi không có sự thiếu hụt về của cải; đây là quả của một tấm vải. Vải vóc hiện ra cho tôi theo mỗi lần giở lên của bước chân. vải vóc hiện ra cho tôi theo mỗi bước chân (MC dùng một câu cho cả hai dòng kệ đầu). Tôi đứng trên tấm vải ở bên dưới, có tấm che ở phía trên cho tôi. Đối với bầu vũ trụ, luôn cả rừng rậm cùng với núi non, đối với bầu vũ trụ, luôn cả rừng rậm cùng với núi non (MC gộp cả cụm cho hai dòng kệ đầu), và hôm nay, nếu muốn, tôi có thể che phủ bằng các loại vải vóc. Nhờ vào chỉ một tấm vải ấy, trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi có được màu da vàng chói, rồi tôi luân hồi ở cõi này cõi khác. Quả thành tựu của một tấm vải đã không đi đến sự hư hoại ở bất cứ nơi đâu. Đây là lần sanh sau cùng của tôi, quả thành tựu ấy được chín muồi cho tôi ở ngay cả nơi đây. Một trăm ngàn kiếp trước, từ khi tôi dâng cúng tấm vải, tôi không còn biết đường dữ; đây là quả của một tấm vải. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Cắt đứt sự trói buộc như con voi đực đã được cởi trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

Trưởng lão Ekadussadāyaka đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Ekadussadāyaka là phần thứ tư.