Ký sự về trưởng lão Nigguṇḍipupphiya
Trưởng lão Nigguṇḍipupphiya kể một câu chuyện dài khác thường: kiếp xưa, ông là vị thiên nhân sắp mệnh chung; chư Thiên tiễn ông bằng ba lời chúc — hãy làm người, đạt niềm tin tối thượng vào Chánh Pháp, làm thiện bằng thân khẩu ý, và hướng dẫn người khác vào Phạm hạnh. Ông dao động vì không biết sẽ sanh về đâu; vị Thinh Văn Sumana của đức Phật Padumuttara đến chỉ dạy và làm ông chấn động; ông tịnh tín, đảnh lễ vị ấy và qua đời. Quả xưa của ông là việc đã nâng bông hoa nigguṇḍī đặt lên bảo tọa sư tử của đức Phật Padumuttara. Sau các kiếp trời và người, ông sanh làm đứa trẻ bảy tuổi đã biết nghiệp đen trắng; vào tu viện của đức Phật Gotama, thấy voi của vua Kosala thì nhớ nghiệp xưa, xuất gia lúc bảy tuổi, nghe tôn giả Ānanda thuyết pháp và chứng A-la-hán ngay tại chỗ đứng.
Điểm thực hànhMột vị thiên nhân sắp mệnh chung được chư Thiên tiễn bằng ba lời chúc: hãy đi đến nhàn cảnh làm người, đạt niềm tin tối thượng vào Chánh Pháp, làm thiện bằng thân-khẩu-ý và hướng dẫn người khác vào Phạm hạnh. Ông dao động không biết sẽ sanh về đâu; vị Thinh Văn Sumana của đức Phật Padumuttara đến làm ông chấn động, ông tịnh tín, đảnh lễ, qua đời — rồi bảy tuổi đã xuất gia, nghe Ānanda thuyết pháp, nhớ lại nghiệp xưa (đặt bông hoa nigguṇḍī lên bảo tọa sư tử của Padumuttara) và chứng A-la-hán ngay tại chỗ đứng: lời chúc tiễn của chư Thiên đã thành sự thật trọn vẹn.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Umāpupphiya Nigguṇḍipupphiya
do sự chấm dứt của tuổi thọ,
thường thốt lên ba lời nói rằng:
chư Thiên đang tùy hỷ thường thốt lên ba lời nói rằng:
“Này bạn, từ nơi đây bạn hãy đi đến nhàn cảnh
có sự cộng trú với loài người.
Có bản thể nhân loại,
bạn hãy đạt được niềm tin tối thượng vào Chánh Pháp.
Mong rằng niềm tin ấy của bạn được tạo lập,
được sanh khởi cội rễ, được vững vàng
và không bị dao động cho đến hết cuộc đời.”
trong Chánh Pháp đã khéo được công bố,
“Bạn hãy làm việc thiện bằng thân,
nhiều việc thiện bằng khẩu.
Bạn hãy làm việc thiện bằng ý,
(là việc) không có khổ đau, không có mầm tái sanh.
Sau đó, hãy làm nhiều việc phước còn có mầm tái sanh ấy
bằng sự bố thí.
Bạn cũng nên hướng dẫn những người bạn khác vào Chánh Pháp,
vào Phạm hạnh.”
Do lòng thương tưởng này,
chư Thiên khi đã biết vị thiên nhân đang mệnh chung,
thường nói lời tùy hỷ rằng:
“Hãy trở lại thành phố chư Thiên lần nữa.”
Khi ấy, lúc hội chúng chư Thiên đã hội tụ lại, đã có sự dao động ở tôi rằng:
Khi ấy, lúc hội chúng chư Thiên đã hội tụ lại, đã có sự dao động ở tôi rằng:
“Bị mệnh chung từ nơi này,
ta sẽ đi đến sanh chủng nào?”
Sau khi biết được sự dao động của tôi,
vị Sa-môn có các giác quan đã được tu tập ấy,
với ý muốn tiếp độ tôi,
đã đi đến gặp tôi.
tên là Sumana.
Vị Thinh Văn của (đức Phật) Padumuttara
đã chỉ dạy ý nghĩa và Giáo Pháp,
và đã làm cho tôi chấn động.
Nghĩa là
Khi một vị thiên nhân mệnh chung khỏi tập thể chư Thiên, do sự chấm dứt của tuổi thọ, chư Thiên thường thốt lên ba lời nói: chư Thiên đang tùy hỷ thường thốt lên ba lời nói rằng: “Này bạn, từ đây bạn hãy đi đến nhàn cảnh có sự cộng trú với loài người. Có thân nhân loại, bạn hãy đạt được niềm tin tối thượng vào Chánh Pháp. Mong rằng niềm tin ấy của bạn được tạo lập, được sanh khởi cội rễ, được vững vàng và không bị dao động cho đến hết cuộc đời.” trong Chánh Pháp đã khéo được công bố, “Bạn hãy làm việc thiện bằng thân, nhiều việc thiện bằng khẩu. Bạn hãy làm việc thiện bằng ý, việc không có khổ đau, không có mầm tái sanh. Sau đó, hãy làm nhiều việc phước còn có mầm tái sanh ấy bằng sự bố thí. Bạn cũng nên hướng dẫn những người khác vào Chánh Pháp, vào Phạm hạnh.” Do lòng thương tưởng này, khi chư Thiên đã biết vị thiên nhân đang mệnh chung, thường nói lời tùy hỷ rằng: “Hãy trở lại lần nữa, này vị Thiên nhân.” (MC thêm “thành phố chư Thiên”) Khi ấy, lúc hội chúng chư Thiên đã hội tụ lại, đã có sự dao động ở tôi rằng: khi ấy, lúc hội chúng chư Thiên đã hội tụ lại, đã có sự dao động ở tôi: “Ta sẽ đi đến sanh chủng nào, mệnh chung từ nơi này?” Biết được sự dao động của tôi, vị Sa-môn có các giác quan đã được tu tập ấy, với ý muốn tiếp độ tôi, đã đi đến gặp tôi. Vị ấy tên là Sumana. vị Thinh Văn của đức Phật Padumuttara, đã chỉ dạy ý nghĩa và Giáo Pháp, và đã làm cho tôi chấn động.
Đó là phần tụng đọc thứ mười hai.
tôi đã làm cho tâm được tịnh tín ở đức Phật.
Sau khi đảnh lễ bậc trí tuệ ấy,
tôi đã qua đời ở tại nơi ấy.
tôi đã được sanh ra ở chính tại nơi ấy.
Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch,
Trong khi sống ở trong bụng mẹ,
tôi đã được người mẹ cưu mang lần nữa.
Sau khi mệnh chung từ thân ấy,
tôi đã được sanh về thế giới chư Thiên.
tôi không nhận thấy tâm ưu phiền trong khoảng thời gian ấy.
Khi ấy, tôi không nhận thấy tâm ưu phiền trong khoảng thời gian ấy.
Sau khi mệnh chung từ cõi trời Đạo Lợi,
tôi đã hạ sanh vào bụng mẹ.
Sau khi ra khỏi bụng mẹ,
tôi đã biết được (nghiệp) đen lẫn trắng.
Chỉ mới bảy tuổi tính từ khi sanh,
tôi đã đi vào tu viện
của đức Thế Tôn Gotama,
người con trai của dòng Sakya như thế ấy.
Khi Phật Ngôn đã được lan rộng,
khi Giáo Pháp đã được nhiều người hiểu biết,
tôi đã nhìn thấy ở tại nơi ấy những vị thực hành Giáo Pháp,
những vị tỳ khưu của bậc Đạo Sư.
Có thành phố tên là Sāvatthī,
đức vua Kosala ngự ở tại nơi ấy.
bằng chiếc xe được kéo bằng voi.
Đức vua đã đi đến cội Bồ Đề tối thượng
Sau khi nhìn thấy con voi của đức vua,
tôi đã tưởng nhớ lại nghiệp quá khứ.
Tôi đã chắp tay lên
và đã đi đến cuộc hội họp.
Chỉ mới bảy tuổi tính từ khi sanh,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
đã hầu cận đức Phật.
Vị Thinh Văn tên Ānanda đã hầu cận đức Phật.
(Là người) có hành vi hoàn hảo, lại có nghị lực,
có niệm, và nghe nhiều,
trong khi làm tâm của đức vua được tịnh tín,
vị có sự chói sáng rực rỡ đã truyền đạt lại (Giáo Pháp).
Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của vị ấy,
tôi đã tưởng nhớ lại nghiệp quá khứ.
Trong khi là người đứng ở ngay tại chỗ ấy,
tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán.
Sau khi khoác y một bên vai,
tôi đã chắp tay lên ở đầu.
Sau khi đảnh lễ đấng Toàn Giác,
tôi đã thốt lên lời kệ này:
của đức Phật Padumuttara, đấng Chúa Tể của loài người, bậc Đạo Sư.
của đức Phật Padumuttara, đấng Chúa Tể của loài người, bậc Đạo Sư.
Tôi đã nâng lên bông hoa nigguṇḍī
rồi đã đặt xuống ở bảo tọa sư tử
“Bạch đấng Chúa Tể của loài người, bậc Trưởng Thượng của thế gian, đấng Nhân Ngưu, nhờ vào nghiệp ấy
“Bạch đấng Chúa Tể của loài người, bậc Trưởng Thượng của thế gian, đấng Nhân Ngưu, nhờ vào nghiệp ấy
và đã đạt được vị thế Bất Động.”
con đã từ bỏ sự hơn thua và đã đạt được vị thế Bất Động.”
Trong hai mươi lăm ngàn kiếp,
các bậc thống lãnh loài người (ở mỗi kiếp)
có tuổi thọ dài, rất dài.
đã là từng nhóm tám vị Sát-đế-lỵ có tuổi thọ dài, rất dài.
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Nghe lời nói của vị ấy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín ở đức Phật. Đảnh lễ bậc trí tuệ ấy, tôi đã qua đời ở tại nơi ấy. Tôi đã được sanh ra ở chính tại nơi ấy. được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, Trong khi sống ở trong bụng mẹ, tôi đã được người mẹ cưu mang lần nữa. Mệnh chung từ thân ấy, tôi đã được sanh về thế giới chư Thiên. Trong khoảng thời gian ấy, tôi không nhận thấy tâm ưu phiền. khi ấy, tôi không nhận thấy tâm ưu phiền trong khoảng thời gian ấy. Mệnh chung từ cõi trời Đạo Lợi, tôi đã hạ sanh vào bụng mẹ. Ra khỏi bụng mẹ, tôi đã biết được nghiệp đen lẫn trắng. Mới bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã đi vào tu viện của đức Thế Tôn Gotama, người con trai của dòng Sakya như thế ấy. Khi Phật Ngôn đã được lan rộng, khi Giáo Pháp đã được nhiều người hiểu biết, tôi đã nhìn thấy ở tại nơi ấy những vị thực hành Giáo Pháp, những vị Tỷ-kheo của bậc Đạo Sư. Có thành phố tên là Sāvatthī, đức vua Kosala ngự ở tại nơi ấy. Bằng chiếc xe được kéo bằng voi, đức vua đã đi đến cội Bồ-đề tối thượng. Thấy con voi của đức vua, tôi đã tưởng nhớ lại nghiệp quá khứ. Chắp tay lên, tôi đã đi đến cuộc hội họp. Mới bảy tuổi tính từ khi sanh (bản MC ở đoạn tương ứng bị lỗi mã hóa ở chữ “mới” — dùng cụm sạch giống hệt ở đoạn trước của chính bản dịch), tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Vị Thinh Văn Ānanda đã hầu cận đức Phật. vị Thinh Văn tên Ānanda đã hầu cận đức Phật. Là người có hành vi hoàn hảo, lại có nghị lực, có niệm, và nghe nhiều, trong khi làm tâm của đức vua được tịnh tín, vị có sự chói sáng rực rỡ đã truyền đạt lại Giáo Pháp. Nghe Giáo Pháp của vị ấy, tôi đã tưởng nhớ lại nghiệp quá khứ. Đang đứng ở ngay tại chỗ ấy, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. Khoác y một bên vai, tôi đã chắp tay lên ở đầu. Đảnh lễ đấng Toàn Giác, tôi đã thốt lên lời kệ này: Của đức Phật Padumuttara, đấng chúa tể của loài người, bậc Đạo Sư, của đấng chúa tể của loài người, bậc Đạo Sư. tôi đã nâng lên bông hoa nigguṇḍī rồi đã đặt xuống ở bảo tọa sư tử. “Bạch đấng chúa tể của loài người, bậc trưởng thượng của thế gian, đấng Nhân Ngưu, nhờ vào nghiệp ấy, bạch đấng chúa tể của loài người, bậc trưởng thượng của thế gian, đấng Nhân Ngưu, nhờ vào nghiệp ấy, và đã đạt được vị thế Bất Động.” con đã từ bỏ sự hơn thua và đã đạt được vị thế Bất Động.” Trong hai mươi lăm ngàn kiếp, các bậc thống lãnh loài người ở mỗi kiếp Đã là từng nhóm tám vị Sát-đế-lỵ có tuổi thọ dài, rất dài (Pāli nói đến các con số thời gian khổng lồ Abbuda/Nirabbuda). đã là từng nhóm tám vị Sát-đế-lỵ có tuổi thọ dài, rất dài. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”
Trưởng lão Nigguṇḍipupphiya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Nigguṇḍipupphiya là phần thứ bảy.