Ký sự về trưởng lão Nimittasaññaka

Trưởng lão Nimittasaññaka kể vắn tắt: ở khu ẩn cư tại bờ sông Candabhāgā, ông nhìn thấy con nai màu vàng chói đang bước đi trong rừng. Làm tâm tịnh tín ở con nai, ông tưởng nhớ đến đấng trưởng thượng của thế gian, rồi tưởng nhớ đến chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai — ba thời chư Phật chói sáng như con nai chúa ấy. Kể từ chín mươi bốn kiếp trước, nhờ quả của việc suy tưởng về đức Phật ấy, ông không còn biết khổ cảnh, từng làm Chuyển Luân Vương Araññasatta, và nay đã chứng đắc tuệ phân tích, giải thoát, thắng trí.

Điểm thực hành

Thấy con nai vàng đang bước đi trong rừng ở bờ sông Candabhāgā, ông làm tâm tịnh tín ở con nai ấy, rồi từ dấu hiệu ấy tưởng nhớ đến đấng trưởng thượng của thế gian, rồi tưởng nhớ đến chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai — một con nai vàng làm “dấu hiệu” gợi nhớ Phật: vật trước mắt trở thành cầu nối cho niệm Phật ba thời.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Umāpupphiya Nimittasaññaka

Nghĩa là

Ở bờ sông Candabhāgā, tôi sống ở khu ẩn cư. Tôi thấy con nai màu vàng chói đang bước đi trong khu rừng. Làm cho tâm được tịnh tín ở con nai, tôi đã tưởng nhớ đến đấng trưởng thượng của thế gian. Do sự tịnh tín ấy trong tâm, tôi đã tưởng nhớ đến các vị Phật khác. Chư Phật thuộc quá khứ xa xăm, chư Phật quá khứ, hiện tại, và vị lai (MC gộp cả câu cho hai dòng kệ đầu), ba thời chư Phật ấy chói sáng như thế ấy như con nai chúa. Chín mươi bốn kiếp trước, từ khi tôi đạt được sự suy tưởng ấy, tôi không còn biết đường dữ; đây là quả của việc suy tưởng về đức Phật. Hai mươi bảy kiếp trước, tôi là vị lãnh chúa duy nhất tên Araññasatta (Pāli: Araññasattha), là Chuyển Luân Vương có oai lực lớn. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

Trưởng lão Nimittasaññaka đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Nimittasaññaka là phần thứ năm.