Ký sự về trưởng lão Yaññasāmika

Trưởng lão Yaññasāmika kể vắn tắt một câu chuyện tuổi thơ: bảy tuổi, ông đã thông thạo chú thuật, duy trì truyền thống gia tộc và chủ trì tế lễ giết tám mươi bốn ngàn con thú. Đức Phật Siddhattha đi đến gần và dạy ông: không hãm hại sanh mạng, xa lánh trộm cắp, gian dâm, chất say; thích thú trong sở hành bình lặng, hiểu rộng, biết ơn — những pháp nên được ca ngợi ở đời này và đời khác — rồi bay lên không trung ra đi. Ông làm tâm trong sạch trước, tịnh tín sau, và sanh lên cõi trời Đẩu Suất. Kể từ chín mươi bốn kiếp trước, nhờ quả của việc suy tưởng về đức Phật ấy, ông không còn biết khổ cảnh, và nay đã chứng đắc tuệ phân tích, giải thoát, thắng trí.

Điểm thực hành

Đứa trẻ bảy tuổi thông thạo chú thuật, chủ trì tế lễ giết tám mươi bốn ngàn con thú, được đức Phật Siddhattha đến dạy: không hãm hại sanh mạng, xa lánh trộm cắp, gian dâm, chất say; thích thú trong sở hành bình lặng, hiểu rộng, biết ơn — Ngài dạy xong, bay lên không trung ra đi. Đứa trẻ làm tâm trong sạch trước, rồi tịnh tín sau, và sanh cõi trời Đẩu Suất: một buổi dạy đạo đức cho một đứa trẻ tế lễ là hạt giống của cả câu chuyện.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Umāpupphiya Yaññasāmika

Nghĩa là

Bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã là người thông thạo về chú thuật. Tôi đã duy trì truyền thống gia tộc, sự tế lễ đã được tôi khuyến khích. Tám mươi bốn ngàn con thú khi ấy bị giết chết bởi tôi. Chúng đã bị đưa lại ở cột trụ bằng lõi cây và được sẵn sàng cho mục đích tế lễ. Đức Phật trông như thỏi vàng đặt ở miệng lò nung, như than gỗ khadira cháy rực, như mặt trời đang mọc lên, như mặt trăng vào ngày rằm. Đấng Toàn Giác Siddhattha, vị đã hoàn thành tất cả phận sự, bậc đem lại phúc lợi, được tôn kính bởi tam giới, đã đi đến gần và đã nói lời này: “Này người trai trẻ, việc không hãm hại sanh mạng của mọi loài, khiến Ta được hoan hỷ (Ngài ưng ý điều không sát sanh). Sự xa lánh trộm cắp, gian dâm, và việc uống chất say (cũng khiến Ta hoan hỷ). Và sự thích thú trong sở hành bình lặng, sự hiểu rộng, lòng biết ơn, Ở đời này và đời khác, các pháp này nên được ca ngợi. Tu tập những pháp này, vui thích về sự lợi ích đối với tất cả chúng sanh, làm cho tâm được tịnh tín ở đức Phật, hãy tu tập đạo lộ tối thượng.” Nói lời này xong, đấng Toàn Tri, bậc trưởng thượng của thế gian, đấng Nhân Ngưu, chỉ dạy tôi như thế, đã bay lên không trung và ra đi. Tôi đã làm cho tâm được trong sạch trước, và sau đó đã làm cho tâm được tịnh tín. Do sự tịnh tín ấy trong tâm, tôi đã sanh lên cõi trời Đẩu Suất. Chín mươi bốn kiếp trước, từ khi tôi làm cho tâm được tịnh tín, tôi không còn biết đường dữ; đây là quả của việc suy tưởng về đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

Trưởng lão Yaññasāmika đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Yaññasāmika là phần thứ tư.