Ký sự về trưởng lão Sumaṅgala

Trưởng lão Sumaṅgala kể: ông chuẩn bị vật thực để dâng lễ hiến cúng, đang đứng ở quảng trường rộng lớn chờ các vị Bà-la-môn thì thấy đức Phật Piyadassī hào quang như mặt trời đang tiến bước trên đường, được các đệ tử tháp tùng. Ông chắp tay, làm tâm tịnh tín và chỉ bằng tâm ý đã thỉnh mời: mong bậc Đại Hiền Triết đến gần. Đức Phật biết ý định của ông, cùng một ngàn vị A-la-hán đến tận cửa nhà; ông thỉnh Ngài lên lâu đài ngồi bảo tọa sư tử, tự tay dâng vật thực mình có trong nhà, rồi chắp tay lễ bái thán phục tính cao thượng của đức Phật khi thấy nhiều vị A-la-hán đang thọ thực. Đức Phật ngồi giữa Tăng chúng thọ ký: người này sẽ hai mươi bảy lần làm vua trời vui hưởng cõi thiên, mười tám lần làm Chuyển Luân Vương cai trị năm trăm quốc độ. Nhờ bữa cúng dường ăn từ 1.800 kiếp trước, ông không rơi vào khổ cảnh; nay vào sâu trong rừng cọp, nỗ lực tinh tấn và các phiền não đã được thiêu đốt, chứng đắc tuệ phân tích cùng thắng trí. Cuối bài là phần tóm lược mười ký sự của phẩm Sīhāsaniya, tổng cộng một trăm ba mươi tám câu kệ.

Điểm thực hành

Một lời mời chỉ bằng tâm ý — không thành tiếng — vẫn được đức Phật nghe thấy khi nó phát ra từ tâm tịnh tín: ý hướng chân thành là lời thỉnh cầu đầu tiên.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Sīhāsaniya Sumaṅgala

Nghĩa là

Muốn dâng một lễ hiến cúng, tôi đã cho chuẩn bị vật thực; đang chờ đợi các vị Bà-la-môn, tôi đứng trong một sảnh đường rộng lớn. Rồi tôi thấy đức Phật Toàn Giác, đức Piyadassī có danh tiếng lớn lao; bậc hướng đạo của toàn thể thế gian, đấng Tự Sinh, nhân vật cao quý nhất. Đức Thế Tôn có hào quang, được các đệ tử tôn trọng đi đầu; như mặt trời đang tỏa sáng, đang tiến bước trên con đường lớn. Chắp tay lên rồi, tôi làm tâm mình tịnh tín; tôi thỉnh mời chỉ bằng tâm ý: “Mong bậc Đại Hiền Triết đến gần.” Biết ý định của tôi rồi, bậc Đạo Sư, đấng vô thượng ở thế gian, cùng một ngàn vị đã tận diệt lậu hoặc, đã đến cửa nhà của tôi. “Kính lễ Ngài, bạch đấng nam tử dòng dõi cao quý! Kính lễ Ngài, bạch đấng tối thượng trong loài người! Bước lên tòa lâu đài rồi, xin ngồi xuống bảo tọa sư tử.” Bậc đã tự rèn luyện, có đoàn tùy tùng đã được rèn luyện, bậc đã tự vượt qua, bậc cao quý nhất trong những vị đưa người sang bờ; bước lên tòa lâu đài rồi, Ngài ngồi xuống chỗ ngồi cao quý nhất. Những gì có trong nhà của tôi, thức ăn đã được chuẩn bị sẵn; tôi dâng lên đức Phật, với tâm tịnh tín, bằng chính đôi tay mình. Tâm tịnh tín, hoan hỷ, sinh niềm phấn khởi, chắp tay lại; tôi lễ bái đức Phật tối thượng — Ôi, đức Phật cao thượng biết bao! Được tám hạng người xứng đáng hầu cận, nhiều vị đã tận diệt lậu hoặc đang thọ thực; oai lực ấy là của chính Ngài — con đến nương tựa nơi Ngài. Đức Thế Tôn Piyadassī, bậc trưởng thượng của thế gian, đấng trâu chúa trong loài người, ngồi xuống giữa Tăng chúng rồi, nói những bài kệ này: “Người nào đã cúng dường bữa ăn cho Tăng chúng, những vị chính trực, định tĩnh ấy, và đức Như Lai, bậc Phật Toàn Giác — các ngươi hãy nghe lời Ta nói. Hai mươi bảy lần, người ấy sẽ cai quản cõi trời; sẽ cai quản cõi trời; hài lòng với nghiệp của chính mình, người ấy sẽ vui hưởng ở cõi trời. Mười tám lần, người ấy sẽ là Chuyển Luân Vương; Chuyển Luân Vương; năm trăm lần cai trị vương quốc trên mặt đất, người ấy sẽ ngự trị trên trái đất.” Đi sâu vào khu rừng hoang, khu rừng rậm có cọp lui tới; nỗ lực tinh tấn rồi, các phiền não đã được tôi thiêu đốt. Một ngàn tám trăm kiếp trước, khi tôi dâng cúng vật thí khi ấy; tôi không còn biết đến đường dữ; đó là quả của việc dâng cúng bữa ăn. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát, sáu thắng trí đã được chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Sumaṅgala đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. Ký sự về trưởng lão Sumaṅgala là phần thứ mười. Phần tóm lược của phẩm này: Vị có bảo tọa sư tử, vị có một cây cột trụ, vị Nanda, vị Cullapanthaka, vị Piḷinda, và luôn cả vị Rāhula, vị Vaṅganta, vị Raṭṭhapāla, vị Sopāka, và luôn cả vị Maṅgala là mười (ký sự) thuộc phẩm thứ nhì. Và ở đây, có một trăm ba mươi tám câu kệ đã được giảng giải Phẩm Sīhāsaniya là phẩm thứ hai.