Trang chủ › Milinda & Apadāna › Ký sự về trưởng lão Ānanda

Ký sự về trưởng lão Ānanda

Ānandattheraapadāna · THA-AP12 · 95 đoạn

Trưởng lão Ānanda kể: đức Phật Padumuttara bước ra khỏi cổng tu viện, đổ cơn mưa Bất Tử làm đám đông nguội tắt phiền não, được một trăm ngàn vị anh hùng có sáu thắng trí và đại thần lực tháp tùng như bóng không lìa hình. Ông đang ngồi trên mình voi cầm chiếc lọng trắng cao quý tối thượng, thấy hình dáng lịch sự của đức Phật thì niềm hạnh phúc sinh khởi; ông leo xuống voi, đến gần và cầm chiếc lọng bằng châu báu của mình che cho đức Phật. Đức Phật dừng bài thuyết giảng và thọ ký: người này sẽ ở cõi Đẩu Suất được tiên nữ tôn trọng, ba mươi bốn lần làm vua trời, một trăm lẻ tám lần làm thống lãnh quân đội trên trái đất, năm mươi tám lần làm Chuyển Luân Vương; một trăm ngàn kiếp sau sẽ là Ānanda, quyến thuộc và thị giả của đấng là biểu tượng dòng Sakya, nhiệt tâm, cẩn trọng, rành rẽ nhiều chân lý, khiêm nhường và trì tụng toàn bộ, rồi nhập diệt không còn lậu hoặc. Ông lễ bái đức Phật cả ba canh, phục vụ với tâm tịnh tín, đạt quả Nhập Lưu, đứng vững bất động trong Chánh Pháp trước mặt đức Phật tối thượng và chứng đắc ba minh cùng tuệ phân tích và thắng trí. Cuối bài là phần tóm lược mười hai ký sự của phẩm Buddha, tổng cộng sáu trăm năm mươi câu kệ.

Điểm thực hành

Xuống khỏi mình voi để tự tay che lọng cho bậc thầy, rồi lễ bái và phục vụ Ngài suốt ba canh: vị thế thị giả tối thắng của Ānanda bắt đầu từ một cử chỉ hạ mình đúng lúc.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Buddha Ānanda

Sau khi đi ra khỏi cổng tu viện,
bậc Đại Hiền Trí Padumuttara
trong lúc đổ mưa cơn mưa Bất Tử
đã giúp cho đám đông dân chúng đạt đến Niết Bàn.
Một trăm ngàn vị anh hùng ấy
có sáu thắng trí, có đại thần lực,
tháp tùng bậc Toàn Giác
tợ như bóng không có sự xa lìa (hình).
Tôi đã ngồi trên mình voi
(nắm giữ) chiếc lọng trắng cao quý tối thượng.
Sau khi nhìn thấy hình dáng vô cùng lịch sự,
tôi đã có niềm hạnh phúc sanh khởi.
Leo xuống từ mình voi,
tôi đã đi đến gần bậc Nhân Ngưu.
Tôi đã cầm lấy chiếc lọng làm bằng châu báu của tôi
che cho đức Phật Tối Thượng.
Sau khi biết được ý định của tôi,
bậc Đại Ần Sĩ Padumuttara
đã ngưng lại cuộc thuyết giảng ấy
đã nói lên những lời kệ này:
“Người nào đã nắm giữ chiếc lọng
được tô điểm các vật trang sức bằng vàng,
Ta sẽ tán dương người ấy.
Các người hãy lắng nghe Ta nói.
Từ nơi này ra đi, người nam này
sẽ cư ngụ ở cõi trời Đẩu Suất
sẽ thọ hưởng sự thành đạt,
được các tiên nữ trọng vọng.
(Người này) sẽ cai quản Thiên quốc ba mươi bốn lần,
sẽ cai quản Thiên quốc
sẽ là vị thống lãnh quân đội
cư ngụ ở trái đất trong một trăm lẻ tám kiếp sống.
(Người này) sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương năm mươi tám lần
đấng Chuyển Luân Vương
sẽ cai quản lãnh thổ vương quốc rộng bao la
ở trên trái đất.
Vào một trăm ngàn kiếp (về sau này),
xuất thân gia tộc Okkāka
bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi,
sẽ xuất hiện ở thế gian.
Có tên là Ānanda (người này) sẽ là thân bằng quyến thuộc, sẽ trở thành người thị giả của bậc Đại Ẩn Sĩ là biểu tượng của gia tộc dòng Sakya.
sẽ là thân bằng quyến thuộc,
Có tên là Ānanda
sẽ trở thành người thị giả của bậc Đại Ẩn Sĩ
(Người này) sẽ có sự nhiệt tâm, và cẩn trọng nữa,
được rành rẽ về nhiều chân lý,
có hành vi khiêm nhường, không nhẫn tâm,
có sự trì tụng toàn bộ.
Có tính khẳng quyết về sự nỗ lực, được an tịnh, không còn mầm mống tái sanh,
được an tịnh, không còn mầm mống tái sanh,
(người này) sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc,
sẽ Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Các con voi sống ở rừng là loài voi mātaṅga
được sáu mươi tuổi,
loài voi mātaṅga (đến tuổi) bị tiết dục ở ba nơi,
có các ngà như cán cày, là phương tiện di chuyển của đức vua.
Hàng trăm ngàn vị ấy
cũng là các bậc trí tuệ và có đại thần lực,
tất cả các vị ấy là không sánh bằng đối với đức Phật đấng Tượng Vương.
không sánh bằng
Tôi lễ bái vào canh đầu,
vào canh giữa, và vào canh cuối.
Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng,
tôi đã phục vụ đức Phật Tối Thượng.
Tôi có sự nhiệt tâm, và cẩn trọng nữa,
có sự nhận biết mình, có niệm (đầy đủ),
đã đạt đến Quả vị Nhập Lưu,
rành rẽ về các nền tảng của bậc Hữu Học.
ở một trăm ngàn kiếp trước đây,
Việc tôi đã khẳng định về hành động
tôi đã thành tựu nền tảng ấy,
tôi đã được tồn tại, được bất động ở Chánh Pháp.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thành tựu tam minh,
đã thực hành lời dạy đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát,
và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Nghĩa là

Ra khỏi cổng tu viện, đức Padumuttara, bậc Đại Hiền Trí; đang đổ cơn mưa Bất Tử xuống, Ngài làm cho đám đông dân chúng nguội tắt. Một trăm ngàn vị trí tuệ ấy, có sáu thắng trí, có đại thần lực; họ vây quanh đức Phật Toàn Giác, như cái bóng không bao giờ lìa xa. Tôi ngự trên mình voi, cầm chiếc lọng trắng cao quý tối thượng; thấy hình dáng đẹp đẽ trang nghiêm ấy, niềm vui sướng sinh khởi trong tôi. Leo xuống khỏi mình voi, tôi đi đến gần đấng trâu chúa trong loài người; chiếc lọng bằng châu báu của tôi, tôi che giữ cho đức Phật tối thượng. Biết ý định của tôi rồi, đức Padumuttara, bậc Đại Ẩn Sĩ, dừng bài thuyết giảng ấy lại, nói những bài kệ này: “Người nào đã che giữ chiếc lọng này, được tô điểm bằng đồ trang sức bằng vàng; Ta sẽ tuyên bố về người ấy; các ngươi hãy nghe lời Ta nói. Từ đây ra đi, người này sẽ cư ngụ ở cõi Đẩu Suất; người ấy sẽ hưởng sự thịnh đạt, được các tiên nữ tôn trọng đi đầu. Ba mươi bốn lần, người ấy sẽ cai quản cõi trời; sẽ cai quản cõi trời; làm thống lãnh quân đội, tám trăm lần, người ấy sẽ cư ngụ trên trái đất. Năm mươi tám lần, người ấy sẽ là Chuyển Luân Vương; Chuyển Luân Vương; lãnh thổ vương quốc rộng lớn, người ấy sẽ cai quản trên mặt đất. Trong một trăm ngàn kiếp sau, sinh ra trong dòng họ Okkāka, bậc Đạo Sư tên gọi Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian. Là biểu tượng của gia tộc dòng Sakya, người ấy sẽ là quyến thuộc thân tộc; tên là Ānanda, là thị giả của bậc Đại Ẩn Sĩ. Nhiệt tâm, và cẩn trọng nữa, rành rẽ về nhiều học thuyết; có nếp sống khiêm nhường, không cứng cỏi, người ấy sẽ là vị trì tụng toàn bộ. Quyết chí nỗ lực, an tịnh, không còn mầm mống trói buộc, an tịnh, không còn mầm mống trói buộc; hiểu thấu mọi lậu hoặc rồi, người ấy sẽ nhập diệt, không còn lậu hoặc.” Có những con voi sống ở rừng, những con voi sáu mươi tuổi; voi mātaṅga tiết dịch ở ba chỗ, có ngà như cán cày, là phương tiện của đức vua. Hàng trăm ngàn vị ấy, là các bậc trí tuệ và có đại thần lực; tất cả họ, đối với đức Phật là bậc voi chúa, không sánh bằng được.” Tôi lễ bái vào canh đầu, vào canh giữa và vào canh cuối; tâm tịnh tín, hoan hỷ, tôi phục vụ đức Phật tối thượng. Nhiệt tâm, và cẩn trọng nữa, có sự tỉnh giác, có chánh niệm; đã đạt đến quả Nhập Lưu, rành rẽ về các địa vị của bậc Hữu Học. Một trăm ngàn kiếp trước, việc làm mà tôi đã thực hiện; tôi đã đạt đến nền tảng ấy, tôi đứng vững, bất động trong Chánh Pháp. Tôi đến đây thật tốt đẹp, trước mặt đức Phật tối thượng; ba minh đã được đạt đến, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát, sáu thắng trí đã được chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Ānanda đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. Ký sự về trưởng lão Ānanda là phần thứ mười. Phần tóm lược của phẩm này: Phật (Toàn Giác), Phật Độc Giác, vị Sāriputta, vị Koḷita, vị Kassapa, vị Anuruddha, vị trưởng lão Puṇṇa, vị Upāli, vị Aññāsikoṇḍañña, vị Piṇḍola, vị Revata, và bậc trí tuệ Ānanda; toàn bộ sáu trăm năm mươi câu kệ đã được gộp chung lại. Phẩm Đức Phật là phẩm thứ nhất.