Chuyện Ngạ Quỷ Aṅkura

Đoàn thương buôn định bắt cóc vị Dạ-xoa tay vàng ở sa mạc — ấy là ngạ quỷ thợ may: xưa nghèo đến không có gì cho, chỉ duỗi tay chỉ đường cho người hành khất đến nhà thí chủ Asayha và tùy hỷ, mà bàn tay thành nguồn ban ước muốn, năm ngón tuôn mật ngọt. Bên cạnh là viên quản gia mặt méo, ngón cong, mắt rỉ nước vì đã nhăn mặt với người xin ăn. Aṅkura thấy vậy phát nguyện đại thí: sáu mươi ngàn cỗ xe cơm, ba ngàn đầu bếp, mười sáu ngàn phụ nữ phục vụ suốt nhiều năm, và được sinh lên cõi Ba Mươi Ba. Nhưng Indaka — người chỉ dâng một muỗng cơm đến ngài Anuruddha — lại chói sáng vượt trội ông về mười phương diện, vì hạt giống gieo nơi ruộng tốt: vật cúng đến bậc có giới đức mới cho quả lớn.

Điểm thực hành

Không có gì để cho vẫn còn phước: chỉ đường cho người xin đến nơi bố thí và tùy hỷ cũng thành nghiệp lành. Và phước lớn không ở số lượng vật cho, mà ở ruộng phước — hãy chọn nơi xứng đáng mà gieo.

Ngạ Quỷ Sự Phẩm Ubbari 9. Chuyện Ngạ Quỷ Aṅkura

Nghĩa là

Vì mục đích của việc buôn bán ấy mà chúng ta mang tài sản đi đến Kamboja. Dạ-xoa này có khả năng ban cho điều ước muốn, vậy chúng ta nên dẫn theo Dạ-xoa này. Chúng ta hãy giữ lấy Dạ-xoa này, bằng cách tử tế hoặc bằng võ lực, rồi cho người đưa lên xe, và mau mau đi đến Dvāravatī.” Người ngồi hay nằm ở bóng râm của cây nào thì người ngồi hoặc nằm ấy không nên bẻ gãy cành của nó, vì phản bội bạn bè là xấu xa.” Người ngồi hay nằm ở bóng râm của cây nào thì người ngồi hoặc nằm ấy có thể đốn ngã cả thân của nó nếu nhu cầu là như thế.” Người ngồi hay nằm ở bóng râm của cây nào thì người ngồi hoặc nằm ấy không nên bẻ gãy lá của nó, vì phản bội bạn bè là xấu xa.” Người ngồi hay nằm ở bóng râm của cây nào thì người ngồi hoặc nằm ấy có thể bứng nó lên cả gốc nếu nhu cầu là như thế.” Người ở trong nhà của ai dù chỉ một đêm và nhận cơm ăn nước uống ở nơi ấy, thì không nên nghĩ điều xấu xa đối với chủ nhà ấy, dù chỉ bằng tâm ý; lòng biết ơn đã được các bậc chân nhân ca ngợi. Người ở trong nhà của ai dù chỉ một đêm và được phục vụ cơm ăn nước uống, thì không nên nghĩ điều xấu xa đối với chủ nhà ấy, dù chỉ bằng tâm ý; bàn tay của người không phản bội tiêu diệt kẻ phản bội bạn bè. Kẻ nào trước đây được người khác làm việc tốt cho mình về sau lại hãm hại ân nhân một cách độc ác, kẻ giết hại mạng sống ân nhân, kẻ ấy không gặp điều may mắn.” Ta không dễ bị khuất phục bởi Thiên nhân, bởi con người, hay bởi quyền uy. Ta là Dạ-xoa, đã đạt thần lực tối cao, đi lại xa, có sắc đẹp và sức mạnh.” Bàn tay của ngài toàn là vàng, năm ngón tay là nguồn mật ngọt, có nhiều chất ngon tiết ra; tôi nghĩ ngài là Purindada — vị đã bố thí trước đây.” Ta không là Thiên nhân, không là nhạc sĩ Thiên đình, cũng không là Sakka, người đã bố thí trước đây. Này Aṅkura, hãy biết ta là ngạ quỷ đã từ Bheruva (bản Pāli ghi: Roruva) đi đến nơi này.” Trước đây ở Bheruva, ngài có giới hạnh gì, có sự thực hành gì? Do hạnh kiểm cao đẹp nào mà phước báu thành tựu ở nơi bàn tay?” Trước đây ta là thợ may. Khi ấy ta ở Bheruva, sinh sống rất khó khăn, nghèo khó; ta không có gì để bố thí. Chỗ làm việc của ta ở gần nhà Asayha, người thí chủ có đức tin, đã làm nhiều việc phước, có liêm sỉ. Tại nơi ấy, những kẻ hành khất, những người nghèo túng thuộc nhiều nhóm khác nhau đi đến. Và họ hỏi ta về chỗ ở của Asayha. ‘Chúng tôi sẽ đi đến nơi đâu? Chúc bạn tốt lành. Nơi nào vật thí được ban phát?’ Được họ hỏi, ta nói cho họ chỗ ở của Asayha. Sau khi duỗi cánh tay phải ra, ta nói: ‘Các người hãy đi đến nơi ấy. Chúc các người tốt lành. Nơi ấy vật thí được ban phát, ở chỗ ở của Asayha.’ Do việc ấy, bàn tay có sự ban cho điều ước muốn, do việc ấy, bàn tay có nguồn mật ngọt, do hạnh kiểm cao đẹp ấy của ta mà phước báu thành tựu ở nơi bàn tay.” Nghe rằng ngài không tự tay ban phát vật thí cho bất cứ ai, mà chỉ tùy hỷ sự bố thí của người khác, ngài đã duỗi bàn tay ra và chỉ lối. Do việc ấy, bàn tay có sự ban cho điều ước muốn, do việc ấy, bàn tay có nguồn mật ngọt, do hạnh kiểm cao đẹp ấy của ngài mà phước báu thành tựu ở nơi bàn tay. Còn người ấy — với tâm trong sạch, đã tự tay ban phát vật thí — thưa ngài, với tâm tịnh tín, vậy sau khi bỏ thân xác loài người, người ấy đã đi đến phương trời nào?” Ta không biết được việc đi hay việc đến của Aṅgīrasa (tức Asayha), bậc chịu đựng điều không thể chịu đựng, nhưng ta đã nghe, lúc có mặt Thiên Vương Vessavaṇa, rằng Asayha đã đi đến sống chung với Sakka.” Quá đủ để làm việc tốt lành, để ban phát vật thí tùy theo khả năng. Sau khi nhìn thấy bàn tay ban cho điều ước muốn ấy, người nào mà chẳng làm việc phước thiện? Đương nhiên, chính tôi đây, sau khi rời nơi này và về đến Dvāravatī, tôi sẽ tiến hành việc bố thí, là việc mang lại an lạc cho tôi. Tôi sẽ bố thí cơm ăn và nước uống, vải vóc và chỗ trú ngụ, trạm nước uống, giếng nước, và các lối vượt qua nơi hiểm trở.” Do điều gì mà ngươi có ngón tay cong queo, khuôn mặt bị méo mó, và các con mắt rỉ nước, việc xấu xa gì đã do ngươi gây ra?” Khi gia chủ Aṅgīrasa có đức tin đang ở nhà, tôi là người chủ chốt trong việc bố thí ở nơi phân phát thức ăn của ông ấy. Ở nơi ấy, thấy những người hành khất có nhu cầu về thức ăn đi đến, tôi đã tránh sang một bên rồi làm khuôn mặt méo mó. Do điều ấy mà tôi có ngón tay cong queo, khuôn mặt bị méo mó, và các con mắt rỉ nước, việc xấu xa ấy đã do tôi gây ra.” Này kẻ tội lỗi, ngươi có ngón tay cong queo, khuôn mặt bị méo mó, và các con mắt rỉ nước là đúng theo pháp, đối với việc bố thí của người khác.” vì ngươi đã làm khuôn mặt méo mó Tại sao trong khi ban phát vật thí mà lại có thể nhờ cậy người khác?” về cơm ăn, nước uống, vật thực cứng, vải vóc và chỗ trú ngụ, Đương nhiên, chính tôi đây, sau khi rời nơi này và về đến Dvāravatī, tôi sẽ tiến hành việc bố thí, là việc mang lại an lạc cho tôi. Tôi sẽ bố thí cơm ăn và nước uống, vải vóc và chỗ trú ngụ, trạm nước uống, giếng nước, và các lối vượt qua nơi hiểm trở.” Từ nơi ấy, sau khi quay trở về và về đến Dvāravatī, Aṅkura ấy đã tiến hành việc bố thí, là việc mang lại an lạc cho bản thân. Aṅkura đã bố thí cơm ăn và nước uống, vải vóc và chỗ trú ngụ, trạm nước uống và giếng nước với tâm ý thanh tịnh. ‘Ai đói? Ai khát? Ai sẽ mặc vải vóc? Thú kéo xe của ai bị mệt nhọc, hãy chọn những con thú ở đây thắng vào cỗ xe. Ai muốn lọng che và vật thơm? Ai tràng hoa? Ai giày dép?’ Những người ấy luôn rao vang như thế, những người thợ cạo, đầu bếp và buôn bán hương liệu ban đêm và ban ngày, ở nơi ấy, tại chỗ ở của Aṅkura. ‘Aṅkura ngủ an lạc,’ dân chúng biết về ta như vậy. Này Sindhaka, ta ngủ khổ sở vì ta không nhìn thấy các hành khất. ‘Aṅkura ngủ an lạc,’ dân chúng biết về ta như vậy. Này Sindhaka, ta ngủ khổ sở khi những người nghèo túng là ít ỏi.” Nếu Sakka, Chúa Tể cõi Ba Mươi Ba và toàn thể thế gian, ban cho ngài một điều ước, thì ngài sẽ ước điều gì?” Nếu Sakka, Chúa Tể cõi Ba Mươi Ba, ban cho ta một điều ước thì: vào lúc ta thức dậy là lúc mặt trời mọc, có các món ăn của cõi Trời hiện ra và các hành khất đều là người có giới hạnh. Khi ta bố thí thì vật thí không bị cạn kiệt, sau khi bố thí thì ta không hối tiếc, trong khi bố thí thì tâm được trong sạch, ta ước điều ước của Sakka là như thế.” Không nên ban bố tất cả của cải cho kẻ khác, nên ban phát vật thí và nên bảo vệ tài sản; chính vì thế tài sản hẳn là hơn sự bố thí, với sự ban phát quá mức thì các gia đình không còn tồn tại. Các bậc sáng suốt không khen ngợi việc không bố thí và việc bố thí quá mức; Các bậc sáng suốt không khen ngợi chính vì thế tài sản hẳn là hơn sự bố thí; người sáng suốt nên hành xử theo lối trung dung.” Ôi, thật vậy sao, thưa ông. Tôi sẽ còn bố thí, vì những người tốt, các bậc chân nhân sẽ đồng hành với tôi, như cơn mưa làm tràn đầy những vùng đất trũng, tôi nên làm cho tất cả những người nghèo túng được toại ý. Người nào, khi nhìn thấy các hành khất mà có vẻ mặt tươi tắn, sau khi bố thí mà tâm hoan hỷ; điều ấy là hạnh phúc của người sống tại gia. Người nào, khi nhìn thấy các hành khất mà có vẻ mặt tươi tắn, sau khi bố thí mà tâm hoan hỷ; điều ấy là sự thành công của việc dâng hiến. Ngay trước khi bố thí, tâm hoan hỷ, trong khi bố thí, nên làm cho tâm trong sạch, và sau khi đã bố thí, tâm hoan hỷ; điều ấy là sự thành công của việc dâng hiến.” là sáu mươi ngàn cỗ xe (bữa ăn). ở chỗ ở của Aṅkura, Bữa ăn thường xuyên được bố thí cho mọi người cho con người mong mỏi việc dâng hiến, Ba ngàn đầu bếp chính, có bông tai bằng ngọc ma-ni đã trau chuốt, sống phụ thuộc vào Aṅkura, bận rộn với vật dâng hiến trong việc bố thí. Sáu mươi ngàn người nam, có bông tai bằng ngọc ma-ni đã trau chuốt, ở cuộc đại thí của Aṅkura, các thanh niên bổ củi. Mười sáu ngàn phụ nữ, những người đàn bà đã điểm trang với mọi thứ trang sức, ở cuộc đại thí của Aṅkura. nhồi trộn các món gia vị ở cuộc đại thí của Aṅkura. Mười sáu ngàn phụ nữ đã điểm trang với mọi thứ trang sức, ở cuộc đại thí của Aṅkura. cầm thìa phục vụ ở cuộc đại thí của Aṅkura. Vị Sát-đế-lỵ đã ban phát nhiều vật cho nhiều người, trong thời gian dài, một cách nghiêm chỉnh, với sự tôn trọng, lần này đến lần khác. Trong nhiều tháng, nhiều nửa tháng, nhiều mùa và nhiều năm, Aṅkura đã tiến hành cuộc đại thí trong khoảng thời gian dài. Aṅkura đã bố thí và dâng hiến như vậy trong khoảng thời gian dài, sau khi bỏ thân xác loài người, vị ấy đã đi đến cõi Ba Mươi Ba. Indaka đã dâng phần thức ăn một muỗng đến ngài Anuruddha, sau khi bỏ thân xác loài người, vị ấy đã đi đến cõi Ba Mươi Ba. Indaka sáng chói vượt trội Aṅkura về mười phương diện: Indaka sáng chói vượt trội Aṅkura về sắc, về thinh, về vị, về hương, về xúc làm thích ý, về tuổi thọ, luôn cả về danh tiếng, về sắc đẹp, về hạnh phúc, và về quyền hành; Indaka sáng chói vượt trội Aṅkura.”

Đoạn lặp lại danh sách mười phương diện được bản Pāli lược đi tại đây; câu chuyện tiếp nối với cảnh ở cõi Ba Mươi Ba.

Nghĩa là

Ở cõi Ba Mươi Ba, khi ấy Đức Phật, nơi tảng đá Paṇḍukambala. ở gốc cây san hô (Pāricchattaka), bậc Tối Thượng Nhân, đã trú ngụ Chư Thiên ở mười ngàn thế giới tụ hội lại hầu cận đấng Toàn Giác đang cư ngụ ở đỉnh ngọn núi (núi Tu-di). Không vị Thiên nhân nào sáng chói vượt trội đấng Toàn Giác về màu da; sau khi vượt trội tất cả chư Thiên, chỉ đấng Toàn Giác chói sáng. mười hai do-tuần, Khi ấy, Aṅkura ở cách (Đức Phật) ở không xa Đức Phật lắm. còn Indaka thì chói sáng vượt trội. Sau khi quan sát Aṅkura và Indaka, Aṅkura và Indaka trong lúc nhấn mạnh về đối tượng xứng đáng cúng dường, đấng Toàn Giác đã nói lời này: Cuộc đại thí đã được ngươi bố thí, này Aṅkura, trong thời gian dài. Ngươi ngồi quá xa, hãy tiến đến gần Ta.’ Được khích lệ bởi bậc tự thân đã tu tập, Aṅkura đáp lại lời này: ‘Con được gì với sự bố thí ấy, khi thiếu vắng đối tượng xứng đáng cúng dường? Dạ-xoa Indaka này đây sau khi dâng cúng vật thí chút ít thì chói sáng vượt trội chúng con, như mặt trăng giữa quần thể các vì sao.’ Giống như hạt giống, dẫu nhiều, gieo ở thửa ruộng cằn cỗi, đã gieo ở thửa ruộng cằn cỗi, thì kết quả không dồi dào, cũng không làm người nông phu vui mừng. Tương tự như thế, nhiều vật thí đặt ở những kẻ có giới tồi, quả báo không dồi dào, cũng không làm người thí chủ vui mừng. Cũng như hạt giống, dẫu ít, gieo ở thửa ruộng màu mỡ, đã gieo ở thửa ruộng màu mỡ, khi được mưa đều đặn, kết quả khiến người nông phu vui mừng. Tương tự như thế, các vị có giới, có đức hạnh như thế, việc làm dầu nhỏ nhoi phước báu có kết quả lớn lao.’ Sau khi cân nhắc vật thí nên bố thí nơi nào khiến vật đã bố thí có quả báo lớn lao, các thí chủ, sau khi cân nhắc rồi dâng cúng vật thí, đi đến cõi Trời. Sự bố thí sau khi cân nhắc được đấng Thiện Thệ khen ngợi. Những vị nào là đối tượng xứng đáng cúng dường trong thế giới sinh vật này, các vật đã bố thí ở những vị ấy có quả báo lớn lao, như các hạt giống đã gieo ở thửa ruộng tốt.”

Chuyện Ngạ Quỷ Aṅkura là thứ chín.