Chuyện Ngạ Quỷ Cūḷaseṭṭhi
Một vị vua ở Rājagaha gặp một kẻ lõa lồ gầy guộc đi đêm, ngỡ là vị xuất gia. Đó là ngạ quỷ: xưa là gia chủ giàu có ở Bārāṇasī, bủn xỉn, không bố thí, ham mê vật chất, nên đọa vào cảnh giới của Dạ-ma, bị đói châm chích. Ông tìm về nhà thân quyến xin ăn nhưng họ cũng không tin quả báo bố thí; chỉ người con gái lặng lẽ lo giỗ cúng tổ tiên, và ông đến Andhakavinda hưởng phần cúng cho các vị Bà-la-môn — nhưng họ không xứng đáng, phần cúng không đến được. Vua nghe vậy liền tự tay dâng cúng vật thí vô song đến Đức Phật và Tăng đoàn rồi hồi hướng; ngạ quỷ trở lại chói sáng, đã thành Dạ-xoa có thần thông tối thắng, cảm ơn vua và ra đi trong hạnh phúc.
Điểm thực hànhCúng giỗ tổ tiên chỉ thật sự đến được với người đã khuất khi vật cúng xứng đáng và được hồi hướng đúng cách — dâng đến Tam Bảo rồi chỉ định phước cho họ là con đường chắc chắn nhất.
Ngạ Quỷ Sự Phẩm Ubbari 8. Chuyện Ngạ Quỷ Cūḷaseṭṭhi
Ban đêm ngài đi đâu? Với lý do của việc gì?
Xin ngài hãy nói với trẫm điều ấy, chúng tôi cũng có khả năng;
trẫm có thể chu cấp cho ngài của cải cùng với mọi thứ.”
“Thành phố Bārāṇasī được tiếng vang đồn xa.
Ở tại nơi ấy, tôi là người gia chủ giàu có,
bủn xỉn, không bố thí, có tâm ham muốn về vật chất.
Do bản tính xấu xa, tôi đã đi đến cảnh giới của Dạ-ma.
Vì những việc ấy, tôi đây bị khổ nhọc vì sự châm chích (bởi đói).
Chính vì điều ấy, tôi đi đến nơi các thân quyến vì nguyên nhân vật thực.
Nhưng họ không có bản tính bố thí,
và không tin là có quả báo của sự bố thí trong đời sau.
Còn người con gái của tôi thường xuyên nói rằng:
‘Con sẽ dâng cúng vật thí đến các bậc cha ông.’
Họ đang cung phụng vật đã được chuẩn bị đến các vị Bà-la-môn,
tôi đi đến Andhakavinda để thọ hưởng.”
Đức vua đã nói với ngạ quỷ ấy rằng: ‘Sau khi hưởng thụ vật ấy xong,
ngài nên mau mau trở lại; trẫm cũng sẽ thực hiện việc cúng dường.
Nếu có nguyên do, xin ngài hãy nói điều ấy với trẫm.
Trẫm lắng nghe lời nói về nguyên do đáng được tin tưởng.’
Sau khi nói rằng: ‘Như vậy đi,’ ngạ quỷ ấy đã đi đến nơi ấy.
Các vị Bà-la-môn đã thọ dụng bữa ăn, tuy nhiên họ không xứng đáng với sự cúng dường.
Ngạ quỷ ấy đã quay trở lại Rājagaha lần nữa,
rồi đã hiện ra phía trước vị lãnh đạo dân chúng.
Sau khi nhìn thấy ngạ quỷ đã đi đến thêm lần nữa,
đức vua đã nói rằng: ‘Trẫm sẽ bố thí vật gì đây?
Nếu có nguyên do, xin ngài hãy nói điều ấy với trẫm,
nhờ đó ngài có thể được thỏa mãn lâu dài.’
‘Thưa đức vua, sau khi cung phụng đức Phật và hội chúng
bằng cơm ăn, luôn cả nước uống, và y phục,
ngài hãy chỉ định sự cúng dường ấy nhằm sự lợi ích cho tôi;
như vậy tôi có thể được thỏa mãn lâu dài.’
Vì thế, liền khi ấy đức vua đã đi xuống.
Sau khi đã tự tay dâng cúng vật thí vô song đến Hội Chúng,
đức vua đã thuật lại sự việc đến đức Thế Tôn
và đã chỉ định sự cúng dường đến ngạ quỷ ấy.
chói sáng vô cùng (nói rằng):
đã hiện ra phía trước vị lãnh đạo dân chúng,
‘Tôi trở thành vị Dạ-xoa, đạt được thần thông tối thắng;
loài người không sánh bằng hay tương đương với thần thông của tôi.
Xin đức vua hãy nhìn xem năng lực vô lượng này của tôi
do ngài đã chỉ định sau khi dâng cúng vật vô song đến Hội Chúng;
tôi thường xuyên được toại ý vào mọi lúc nhờ vào nhiều (vật thí của ngài).
Thưa vị chúa của loài người, đã được hạnh phúc, tôi xin ra đi.”
Nghĩa là
Thưa ngài, ngài là vị xuất gia, lõa lồ, ốm o. Ban đêm ngài đi đâu? Vì việc gì? Xin ngài hãy nói với trẫm điều ấy, chúng tôi cũng lo liệu được; trẫm có thể chu cấp cho ngài của cải cùng mọi thứ.” Thành phố Bārāṇasī nổi tiếng vang xa. Ở nơi ấy, tôi là gia chủ giàu có, bủn xỉn, không bố thí, tâm ham mê vật chất. Do bản tính xấu xa, tôi đã đi đến cảnh giới của Dạ-ma. Vì những việc ấy, tôi bị khổ nhọc vì cơn đói châm chích. Chính vì điều ấy, tôi tìm đến các thân quyến vì miếng ăn. Nhưng họ không có thói bố thí, và không tin có quả báo của bố thí trong đời sau. Còn con gái tôi thường xuyên nói rằng: ‘Con sẽ dâng vật cúng đến các bậc cha ông.’ Họ cung phụng vật đã chuẩn bị đến các vị Bà-la-môn, tôi đi đến Andhakavinda để thọ hưởng.” Đức vua nói với ngạ quỷ ấy: ‘Sau khi hưởng thụ vật ấy xong, ngài hãy mau trở lại; trẫm cũng sẽ làm việc cúng dường. Nếu có nguyên do, xin ngài hãy nói với trẫm. Trẫm xin nghe lời nói về nguyên do đáng tin ấy.’ Nói ‘Như vậy đi,’ ngạ quỷ ấy đã đi đến nơi ấy. Các vị Bà-la-môn đã thọ dụng bữa ăn, nhưng họ không xứng đáng với sự cúng dường. Ngạ quỷ ấy quay trở lại Rājagaha lần nữa, rồi hiện ra trước vị lãnh đạo dân chúng (đức vua). Thấy ngạ quỷ lại đến thêm lần nữa, đức vua nói: ‘Trẫm sẽ bố thí vật gì đây? Nếu có nguyên do, xin ngài hãy nói với trẫm, nhờ đó ngài được thỏa mãn lâu dài.’ Thưa đức vua, sau khi cung phụng Đức Phật và Tăng đoàn bằng cơm ăn, nước uống và y phục, ngài hãy chỉ định phần cúng dường ấy vì lợi ích cho tôi; như vậy tôi được thỏa mãn lâu dài.’ Vì thế, liền khi ấy đức vua đã đi xuống (khỏi lầu). Sau khi tự tay dâng vật cúng không gì sánh đến Tăng đoàn, đức vua thuật lại sự việc đến Đức Thế Tôn và chỉ định phần cúng dường đến ngạ quỷ ấy. chói sáng vô cùng, nói rằng: Được cúng dường, ngạ quỷ ấy đã hiện ra trước đức vua, ‘Tôi đã thành vị Dạ-xoa, đạt thần thông tối thắng; loài người không ai sánh bằng thần thông của tôi. Xin đức vua hãy nhìn xem năng lực vô lượng này của tôi, do ngài đã chỉ định sau khi dâng vật cúng không gì sánh đến Tăng đoàn; tôi thường xuyên được toại ý mọi lúc nhờ nhiều vật cúng của ngài. Thưa vị chúa của loài người, tôi đã được hạnh phúc, tôi xin ra đi.”
Chuyện Ngạ Quỷ Cūḷaseṭṭhi là thứ tám. Phẩm tụng thứ nhất.