Giảng về sự viễn ly
Bài này mở đầu bằng lời Đức Phật dạy: như mọi việc cần sức đều nương vào đất, vị Tỷ-kheo nương vào giới, an trú trong giới mà tu tập Bát Thánh Đạo — mỗi chi phần đều nương vào viễn ly, ly tham, diệt và hướng đến xả ly. Phần phân tích triển khai cho từng chi phần Đạo và từng quyền trong năm quyền một khuôn chung: mỗi pháp có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly — do đè nén, do đối phần, do cắt đứt, do lắng dịu hẳn và do thoát ra — cùng mười hai sự nương tựa.
Điểm thực hànhHãy kiểm tra một chi phần Đạo trong ngày của bạn — ví dụ chánh ngữ — theo năm mức viễn ly: hôm nay lời nói của bạn mới chỉ “đè nén” được lời ác, hay đã bắt đầu “cắt đứt” thói quen nói dối từ gốc? Biết mình đang ở mức nào thì biết việc tiếp theo phải làm.
Phân Tích Đạo Quyển 3 — Phẩm Tuệ 3.4. Giảng về sự viễn ly Duyên khởi tại Sāvatthī (thành Xá-vệ). “Này các Tỷ-kheo, ví như mọi công việc cần sức lực được làm, tất cả đều được làm khi nương vào đất, an trú trên đất; các công việc cần sức lực ấy đều được làm như vậy; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập Thánh Đạo tám chi phần, làm sung mãn Thánh Đạo tám chi phần. Và này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập Thánh Đạo tám chi phần, làm sung mãn Thánh Đạo tám chi phần là thế nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập chánh kiến nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly.
Tu tập chánh tư duy nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh ngữ nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh nghiệp nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh mạng nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh tinh tấn nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh niệm nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh định nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly. Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập Thánh Đạo tám chi phần, làm sung mãn Thánh Đạo tám chi phần.
Này các Tỷ-kheo, ví như mọi loài hạt giống và cây cỏ đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn, tất cả đều đạt được khi nương vào đất, an trú trên đất; các loài hạt giống và cây cỏ ấy đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn như vậy; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập Thánh Đạo tám chi phần, trong khi làm sung mãn Thánh Đạo tám chi phần, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp. Và này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập Thánh Đạo tám chi phần, trong khi làm sung mãn Thánh Đạo tám chi phần, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp là thế nào?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập chánh kiến nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly. Tu tập chánh tư duy nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh ngữ nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh nghiệp nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh mạng nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh tinh tấn nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh niệm nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập chánh định nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập Thánh Đạo tám chi phần, trong khi làm sung mãn Thánh Đạo tám chi phần, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp.”
3.4.1. Phân tích các chi phần của Đạo
Chánh kiến có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Chánh tư duy có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Chánh ngữ có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Chánh nghiệp có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Chánh mạng có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Chánh tinh tấn có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Chánh niệm có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Chánh định có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Năm viễn ly của chánh kiến là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của chánh kiến. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc.
Năm ly tham của chánh kiến là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của chánh kiến. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của chánh kiến là những gì?
Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của chánh kiến. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của chánh kiến là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra.
xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của chánh kiến. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của chánh kiến là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Năm viễn ly của chánh tư duy là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của chánh tư duy. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của chánh tư duy là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của chánh tư duy. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của chánh tư duy là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của chánh tư duy. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của chánh tư duy là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của chánh tư duy. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của chánh tư duy là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm viễn ly của chánh ngữ là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của chánh ngữ. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của chánh ngữ là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của chánh ngữ. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của chánh ngữ là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của chánh ngữ. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của chánh ngữ là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của chánh ngữ. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của chánh ngữ là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm viễn ly của chánh nghiệp là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của chánh nghiệp. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của chánh nghiệp là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của chánh nghiệp. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của chánh nghiệp là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của chánh nghiệp. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của chánh nghiệp là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của chánh nghiệp. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của chánh nghiệp là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm viễn ly của chánh mạng là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của chánh mạng. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của chánh mạng là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của chánh mạng. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của chánh mạng là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của chánh mạng. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của chánh mạng là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của chánh mạng. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của chánh mạng là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm viễn ly của chánh tinh tấn là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của chánh tinh tấn. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của chánh tinh tấn là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của chánh tinh tấn. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của chánh tinh tấn là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của chánh tinh tấn. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của chánh tinh tấn là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của chánh tinh tấn. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của chánh tinh tấn là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm viễn ly của chánh niệm là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của chánh niệm. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của chánh niệm là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của chánh niệm. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của chánh niệm là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của chánh niệm. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của chánh niệm là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của chánh niệm. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của chánh niệm là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm viễn ly của chánh định là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của chánh định. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của chánh định là những gì?
Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của chánh định. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của chánh định là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra.
diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của chánh định. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của chánh định là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn.
Đó là năm xả ly của chánh định. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của chánh định là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. “Này các Tỷ-kheo, ví như mọi công việc cần sức lực được làm, tất cả đều được làm khi nương vào đất, an trú trên đất; các công việc cần sức lực ấy đều được làm như vậy; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập bảy giác chi, làm sung mãn bảy giác chi. Và này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập bảy giác chi, làm sung mãn bảy giác chi là thế nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập trạch pháp giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập tinh tấn giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập hỷ giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập khinh an giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập định giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập xả giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly. Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập bảy giác chi, làm sung mãn bảy giác chi.
Vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập bảy giác chi, trong khi làm sung mãn bảy giác chi, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp. Và này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập bảy giác chi, làm sung mãn bảy giác chi, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp là thế nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập trạch pháp giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập tinh tấn giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập hỷ giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập khinh an giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập định giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập xả giác chi nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly. Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập bảy giác chi, làm sung mãn bảy giác chi, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp.
Vị ấy tu tập năm lực, làm sung mãn năm lực. Và này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập năm lực, làm sung mãn năm lực là thế nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập tín lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập tinh tấn lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập niệm lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập định lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập tuệ lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly. Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập năm lực, làm sung mãn năm lực.
Vị ấy trong khi tu tập năm lực, trong khi làm sung mãn năm lực, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp. Và này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập năm lực, làm sung mãn năm lực, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp là thế nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập tín lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập tinh tấn lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập niệm lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập định lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập tuệ lực nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly. Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập năm lực, làm sung mãn năm lực, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp.
Vị ấy tu tập năm quyền, làm sung mãn năm quyền. Và này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập năm quyền, làm sung mãn năm quyền là thế nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập tín quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập tinh tấn quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập niệm quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập định quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; tu tập tuệ quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly. Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, tu tập năm quyền, làm sung mãn năm quyền.
Này các Tỷ-kheo, ví như mọi loài hạt giống và cây cỏ đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn, tất cả đều đạt được khi nương vào đất, an trú trên đất; các loài hạt giống và cây cỏ ấy đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn như vậy; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập năm quyền, trong khi làm sung mãn năm quyền, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp. Và này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập năm quyền, trong khi làm sung mãn năm quyền, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp là thế nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập tín quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly.
Tu tập tinh tấn quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập niệm quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập định quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly; Tu tập tuệ quyền nương vào viễn ly, nương vào ly tham, nương vào sự diệt, hướng đến xả ly. Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nương tựa vào giới, an trú trong giới, trong khi tu tập năm quyền, trong khi làm sung mãn năm quyền, đạt được sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn trong các pháp.”
3.4.2. Phân tích các quyền
Tín quyền có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Tinh tấn quyền có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Niệm quyền có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Định quyền có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Tuệ quyền có năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Năm viễn ly của tín quyền là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn.
Đó là năm viễn ly của tín quyền. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của tín quyền là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của tín quyền. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của tín quyền là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của tín quyền. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của tín quyền là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của tín quyền. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc.
Của tín quyền là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Năm viễn ly của tinh tấn quyền là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của tinh tấn quyền. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của tinh tấn quyền là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của tinh tấn quyền. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của tinh tấn quyền là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của tinh tấn quyền. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của tinh tấn quyền là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của tinh tấn quyền. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của tinh tấn quyền là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm viễn ly của niệm quyền là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của niệm quyền. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của niệm quyền là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của niệm quyền. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của niệm quyền là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của niệm quyền. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của niệm quyền là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của niệm quyền. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của niệm quyền là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm viễn ly của định quyền là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm viễn ly của định quyền. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của định quyền là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của định quyền. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của định quyền là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của định quyền. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của định quyền là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của định quyền. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Của định quyền là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa.
Năm sự viễn ly của tuệ quyền là những gì? Viễn ly do đè nén; Viễn ly do đối phần; Viễn ly do cắt đứt; Viễn ly do lắng dịu hẳn; Viễn ly do thoát ra. viễn ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; viễn ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; viễn ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; viễn ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; viễn ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm sự viễn ly của tuệ quyền. Trong năm viễn ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm ly tham của tuệ quyền là những gì? Ly tham do đè nén; Ly tham do đối phần; Ly tham do cắt đứt; Ly tham do lắng dịu hẳn; Ly tham do thoát ra. ly tham do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; ly tham do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; ly tham do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; ly tham do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; ly tham do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm ly tham của tuệ quyền. Trong năm ly tham này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm diệt của tuệ quyền là những gì? Sự diệt do đè nén; Sự diệt do đối phần; Sự diệt do cắt đứt; Sự diệt do lắng dịu hẳn; Sự diệt do thoát ra. diệt do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; diệt do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; diệt do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; diệt do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; diệt do thoát ra: chính là giới bất tử. Đó là năm diệt của tuệ quyền. Trong năm diệt này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc. Năm xả ly của tuệ quyền là những gì? Xả ly do đè nén; Xả ly do đối phần; Xả ly do cắt đứt; Xả ly do lắng dịu hẳn; Xả ly do thoát ra. xả ly do đè nén: đối với năm triền cái, nơi người đang tu tập thiền thứ nhất; xả ly do đối phần: đối với các đường lối tà kiến, nơi người đang tu tập định thuộc phần thấu suốt; xả ly do cắt đứt: nơi người đang tu tập Đạo siêu thế dẫn đến sự đoạn tận; xả ly do lắng dịu hẳn: trong sát-na quả; xả ly do thoát ra: chính là sự diệt, Niết-bàn. Đó là năm xả ly của tuệ quyền. Trong năm xả ly này, vị ấy sinh khởi lòng muốn, quyết tâm theo lòng tin, và tâm của vị ấy được an trú vững chắc.
Của tuệ quyền là: năm sự viễn ly, năm sự ly tham, năm sự diệt, năm sự xả ly, mười hai sự nương tựa. Hết phần giảng về sự viễn ly.