Kinh Esukārī

Bà-la-môn Esukārī trình bày chủ trương của các Bà-la-môn: bốn giai cấp có bốn loại hầu hạ và bốn loại tài sản cố định theo dòng dõi sinh ra. Đức Phật không chấp nhận cả hai: chỉ nên hầu hạ người mà nhờ hầu hạ, mình tốt lên về lòng tin, giới hạnh, học hỏi, rộng rãi và trí tuệ; còn tài sản thật của con người là Pháp cao quý — giai cấp chỉ là tên gọi theo nơi sinh, như lửa được gọi tên theo thứ nhiên liệu nó đang cháy.

Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở thành Xá-vệ, trong rừng Kỳ-đà, khu vườn của ông Cấp Cô Độc. Rồi Bà-la-môn Esukārī đến chỗ Đức Phật, chào hỏi thân mật với Ngài. Sau những lời chào hỏi thân hữu xong, ông ngồi xuống một bên và bạch Đức Phật: “Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại hầu hạ (phục vụ): chủ trương sự hầu hạ dành cho Bà-la-môn, chủ trương sự hầu hạ dành cho Sát-đế-lỵ (giai cấp vua chúa, chiến sĩ), chủ trương sự hầu hạ dành cho Phệ-xá (giai cấp nông dân, thương nhân), chủ trương sự hầu hạ dành cho Thủ-đà (giai cấp lao dịch). Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương sự hầu hạ dành cho Bà-la-môn như sau:

‘Bà-la-môn có thể hầu hạ Bà-la-môn; Sát-đế-lỵ có thể hầu hạ Bà-la-môn; Phệ-xá có thể hầu hạ Bà-la-môn; Thủ-đà có thể hầu hạ Bà-la-môn.’ Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương sự hầu hạ dành cho Bà-la-môn. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương sự hầu hạ dành cho Sát-đế-lỵ như sau: ‘Sát-đế-lỵ có thể hầu hạ Sát-đế-lỵ; Phệ-xá có thể hầu hạ Sát-đế-lỵ; Thủ-đà có thể hầu hạ Sát-đế-lỵ.’ Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương sự hầu hạ dành cho Sát-đế-lỵ. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương sự hầu hạ dành cho Phệ-xá như sau: ‘Phệ-xá có thể hầu hạ Phệ-xá; Thủ-đà có thể hầu hạ Phệ-xá.’ Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương sự hầu hạ dành cho Phệ-xá.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương sự hầu hạ dành cho Thủ-đà như sau: ‘Chỉ Thủ-đà mới có thể hầu hạ Thủ-đà. Còn ai khác mà hầu hạ Thủ-đà được?’ Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương sự hầu hạ dành cho Thủ-đà. Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại hầu hạ này. Về điều này, Tôn giả Gotama nói gì?” “Nhưng này Bà-la-môn, có phải tất cả mọi người trên đời đều đồng ý cho các Bà-la-môn chủ trương bốn loại hầu hạ này không?” “Thưa không, Tôn giả Gotama.” “Này Bà-la-môn, ví như một người nghèo khổ, không có tài sản, khốn khó, bị ép ăn một miếng thịt dù không muốn: ‘Này người kia, ngươi phải ăn miếng thịt này, và ngươi phải trả tiền.’ Cũng vậy, này Bà-la-môn, các Bà-la-môn không được các Sa-môn, Bà-la-môn kia chấp nhận, mà vẫn chủ trương bốn loại hầu hạ này.

Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng ai cũng phải hầu hạ; Ta cũng không nói rằng không ai phải hầu hạ ai. Này Bà-la-môn, nếu một người hầu hạ ai mà vì sự hầu hạ ấy, người ấy trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, thì Ta nói người ấy không nên hầu hạ; nếu một người hầu hạ ai mà vì sự hầu hạ ấy, người ấy trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn, thì Ta nói người ấy nên hầu hạ.” Này Bà-la-môn, nếu người ta hỏi một người Sát-đế-lỵ như sau: ‘Người mà ông hầu hạ — hầu hạ người ấy thì ông trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, hay hầu hạ người ấy thì ông trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn? Trong hai người ấy, ông nên hầu hạ người nào?’ — này Bà-la-môn, người Sát-đế-lỵ ấy, nếu trả lời đúng, phải đáp như sau:

‘Người nào mà tôi hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy tôi trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, thì tôi không hầu hạ người ấy; người nào mà tôi hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy tôi trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn, thì tôi hầu hạ người ấy.’ Này Bà-la-môn, nếu người ta hỏi một người Bà-la-môn như sau: ‘Người mà ông hầu hạ — hầu hạ người ấy thì ông trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, hay hầu hạ người ấy thì ông trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn? Trong hai người ấy, ông nên hầu hạ người nào?’ — này Bà-la-môn, người Bà-la-môn ấy, nếu trả lời đúng, phải đáp như sau: ‘Người nào mà tôi hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy tôi trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, thì tôi không hầu hạ người ấy; người nào mà tôi hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy tôi trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn, thì tôi hầu hạ người ấy.’ Này Bà-la-môn, nếu người ta hỏi một người Phệ-xá như sau: ‘Người mà ông hầu hạ — hầu hạ người ấy thì ông trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, hay hầu hạ người ấy thì ông trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn? Trong hai người ấy, ông nên hầu hạ người nào?’ — này Bà-la-môn, người Phệ-xá ấy, nếu trả lời đúng, phải đáp như sau: ‘Người nào mà tôi hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy tôi trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, thì tôi không hầu hạ người ấy; người nào mà tôi hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy tôi trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn, thì tôi hầu hạ người ấy.’ Này Bà-la-môn, nếu người ta hỏi một người Thủ-đà như sau:

‘Người mà ông hầu hạ — hầu hạ người ấy thì ông trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, hay hầu hạ người ấy thì ông trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn? Trong hai người ấy, ông nên hầu hạ người nào?’ — này Bà-la-môn, người Thủ-đà ấy, nếu trả lời đúng, phải đáp như sau: ‘Người nào mà tôi hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy tôi trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn, thì tôi không hầu hạ người ấy; người nào mà tôi hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy tôi trở nên tốt hơn chứ không tệ hơn, thì tôi hầu hạ người ấy.’ Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng sinh vào gia đình cao quý thì tốt hơn; Ta cũng không nói rằng sinh vào gia đình cao quý thì tệ hơn; Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng nhan sắc nổi bật thì tốt hơn; Ta cũng không nói rằng nhan sắc nổi bật thì tệ hơn; Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng tài sản dồi dào thì tốt hơn; Ta cũng không nói rằng tài sản dồi dào thì tệ hơn.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người sinh vào gia đình cao quý mà vẫn giết hại sinh vật, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các vui thú giác quan, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời vô ích, có tâm tham lam, có tâm sân hận, có tà kiến. Vì vậy, Ta không nói rằng sinh vào gia đình cao quý thì tốt hơn. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sinh vào gia đình cao quý mà từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các vui thú giác quan, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không có tâm tham lam, không có tâm sân hận, có chánh kiến. Vì vậy, Ta không nói rằng sinh vào gia đình cao quý thì tệ hơn.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người nhan sắc nổi bật mà vẫn giết hại sinh vật, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các vui thú giác quan, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời vô ích, có tâm tham lam, có tâm sân hận, có tà kiến. Vì vậy, Ta không nói rằng nhan sắc nổi bật thì tốt hơn. Ở đây, này Bà-la-môn, có người nhan sắc nổi bật mà từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các vui thú giác quan, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không có tâm tham lam, không có tâm sân hận, có chánh kiến. Vì vậy, Ta không nói rằng nhan sắc nổi bật thì tệ hơn. Ở đây, này Bà-la-môn, có người tài sản dồi dào mà vẫn giết hại sinh vật, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các vui thú giác quan, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời vô ích, có tâm tham lam, có tâm sân hận, và có tà kiến.

Vì vậy, Ta không nói rằng tài sản dồi dào thì tốt hơn. Ở đây, này Bà-la-môn, có người tài sản dồi dào mà từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các vui thú giác quan, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không có tâm tham lam, không có tâm sân hận, có chánh kiến. Vì vậy, Ta không nói rằng tài sản dồi dào thì tệ hơn.” Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng ai cũng phải hầu hạ; nhưng Ta cũng không nói rằng không ai phải hầu hạ ai. Này Bà-la-môn, người nào mà một người hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy mà lòng tin tăng trưởng, giới hạnh tăng trưởng, sự học hỏi tăng trưởng, tính rộng rãi tăng trưởng, trí tuệ tăng trưởng, thì Ta nói người ấy nên được hầu hạ.

Này Bà-la-môn, người nào mà một người hầu hạ, vì sự hầu hạ ấy mà lòng tin không tăng trưởng, giới hạnh không tăng trưởng, sự học hỏi không tăng trưởng, tính rộng rãi không tăng trưởng, trí tuệ không tăng trưởng, thì Ta nói người ấy không nên được hầu hạ.” Nghe vậy, Bà-la-môn Esukārī bạch Đức Phật: “Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại tài sản: chủ trương tài sản của người Bà-la-môn, chủ trương tài sản của người Sát-đế-lỵ, chủ trương tài sản của người Phệ-xá, chủ trương tài sản của người Thủ-đà. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của người Bà-la-môn là việc khất thực; nhưng khi người Bà-la-môn coi thường tài sản việc khất thực của mình, người ấy không làm tròn bổn phận của mình, và giống như người chăn bò lấy của không được cho.

Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của người Bà-la-môn. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của người Sát-đế-lỵ là cung và ống tên; nhưng khi người Sát-đế-lỵ coi thường tài sản cung và ống tên của mình, người ấy không làm tròn bổn phận của mình, và giống như người chăn bò lấy của không được cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của người Sát-đế-lỵ. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của người Phệ-xá là việc cày cấy và chăn nuôi bò; nhưng khi người Phệ-xá coi thường tài sản việc cày cấy và chăn nuôi bò của mình, người ấy không làm tròn bổn phận của mình, và giống như người chăn bò lấy của không được cho.

Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của người Phệ-xá. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của người Thủ-đà là lưỡi liềm và đòn gánh; nhưng khi người Thủ-đà coi thường tài sản lưỡi liềm và đòn gánh của mình, người ấy không làm tròn bổn phận của mình, và giống như người chăn bò lấy của không được cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của người Thủ-đà. Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại tài sản này. Về điều này, Tôn giả Gotama nói gì?” “Nhưng này Bà-la-môn, có phải tất cả mọi người trên đời đều đồng ý cho các Bà-la-môn chủ trương bốn loại tài sản này không?”

“Thưa không, Tôn giả Gotama.” “Này Bà-la-môn, ví như một người nghèo khổ, không có tài sản, khốn khó, bị ép ăn một miếng thịt dù không muốn: ‘Này người kia, ngươi phải ăn miếng thịt này, và ngươi phải trả tiền.’ Cũng vậy, này Bà-la-môn, các Bà-la-môn không được các Sa-môn, Bà-la-môn kia chấp nhận, mà vẫn chủ trương bốn loại tài sản này. Này Bà-la-môn, Ta chủ trương rằng tài sản của một người là Pháp cao quý, vượt khỏi thế gian. Nhưng khi nhớ lại dòng dõi xưa bên cha và bên mẹ của mình, người ta sinh ra ở nơi nào thì được gọi tên theo nơi ấy. Nếu người ta sinh vào gia đình Sát-đế-lỵ, người ấy được gọi là Sát-đế-lỵ; nếu sinh vào gia đình Bà-la-môn, người ấy được gọi là Bà-la-môn; nếu sinh vào gia đình Phệ-xá, người ấy được gọi là Phệ-xá; nếu sinh vào gia đình Thủ-đà, người ấy được gọi là Thủ-đà.

Này Bà-la-môn, ví như lửa cháy nương theo duyên nào thì được gọi tên theo duyên ấy. Nếu lửa cháy nương theo củi cây, nó được gọi là lửa củi; nếu lửa cháy nương theo dăm bào, nó được gọi là lửa dăm bào; nếu lửa cháy nương theo cỏ, nó được gọi là lửa cỏ; nếu lửa cháy nương theo phân bò, nó được gọi là lửa phân bò. Này Bà-la-môn, Ta chủ trương rằng tài sản của một người là Pháp cao quý, vượt khỏi thế gian. Nhưng khi nhớ lại dòng dõi xưa bên cha và bên mẹ của mình, người ta sinh ra ở nơi nào thì được gọi tên theo nơi ấy. Nếu người ta sinh vào gia đình Sát-đế-lỵ, người ấy được gọi là Sát-đế-lỵ; nếu sinh vào gia đình Bà-la-môn, người ấy được gọi là Bà-la-môn; nếu sinh vào gia đình Phệ-xá, người ấy được gọi là Phệ-xá; nếu sinh vào gia đình Thủ-đà, người ấy được gọi là Thủ-đà.

Này Bà-la-môn, Nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành. Này Bà-la-môn, Nếu một người từ gia đình Bà-la-môn xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành.

Này Bà-la-môn, Nếu một người từ gia đình Phệ-xá xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành. Này Bà-la-môn, Nếu một người từ gia đình Thủ-đà xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành.

Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn, chỉ người Bà-la-môn mới có thể tu tập tâm từ (lòng thương mến) không thù oán, không làm hại đối với vùng đất này, còn người Sát-đế-lỵ không thể, người Phệ-xá không thể, người Thủ-đà không thể sao?” “Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Thưa Tôn giả Gotama, người Sát-đế-lỵ cũng có thể tu tập tâm từ (lòng thương mến) không thù oán, không làm hại đối với vùng đất này; người Bà-la-môn cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người Phệ-xá cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người Thủ-đà cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; thưa Tôn giả Gotama, cả bốn giai cấp đều có thể tu tập tâm từ (lòng thương mến) không thù oán, không làm hại đối với vùng đất này.”

“Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành. Nếu một người từ gia đình Bà-la-môn xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành.

Nếu một người từ gia đình Phệ-xá xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành. Nếu một người từ gia đình Thủ-đà xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành.

Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn, chỉ người Bà-la-môn mới có thể lấy cào lưng và bột tắm, đi đến sông, tắm rửa cho sạch đất bụi, còn người Sát-đế-lỵ không thể, người Phệ-xá không thể, người Thủ-đà không thể sao?” “Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Thưa Tôn giả Gotama, người Sát-đế-lỵ cũng có thể lấy cào lưng và bột tắm, đi đến sông, tắm rửa cho sạch đất bụi; người Bà-la-môn cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người Phệ-xá cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người Thủ-đà cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; thưa Tôn giả Gotama, cả bốn giai cấp đều có thể lấy cào lưng và bột tắm, đi đến sông, tắm rửa cho sạch đất bụi.” “Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành.

Nếu một người từ gia đình Bà-la-môn xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành. Nếu một người từ gia đình Phệ-xá xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành.

Nếu một người từ gia đình Thủ-đà xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành. Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn, ở đây, nếu một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ đăng quang cho hội họp một trăm người thuộc nhiều dòng dõi khác nhau và nói: ‘Xin các vị hãy đến đây: vị nào sinh vào gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình vương tộc, hãy lấy thanh gỗ trên của đồ quay lửa bằng cây sāka, cây sāla, cây salaḷa, cây chiên-đàn hay cây sen, quay cho lửa bật lên và làm cho sức nóng hiện ra; còn vị nào sinh vào gia đình Chiên-đà-la (giai cấp hèn hạ nhất), gia đình thợ săn, gia đình thợ tre, gia đình thợ làm xe, gia đình đổ phân, hãy lấy thanh gỗ trên của đồ quay lửa bằng gỗ máng chó ăn, máng heo ăn, máng giặt đồ hay gỗ cây thầu dầu khô, quay cho lửa bật lên và làm cho sức nóng hiện ra.’”

“Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn, ngọn lửa do những người sinh vào gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình vương tộc, lấy thanh gỗ trên của đồ quay lửa bằng cây sāka, cây sāla, cây salaḷa, cây chiên-đàn hay cây sen, quay cho bật lửa và làm sức nóng hiện ra — chỉ ngọn lửa ấy mới có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và chỉ ngọn lửa ấy mới dùng được vào các việc cần đến lửa; còn ngọn lửa do những người sinh vào gia đình Chiên-đà-la, gia đình thợ săn, gia đình thợ tre, gia đình thợ làm xe, gia đình đổ phân, lấy thanh gỗ trên của đồ quay lửa bằng gỗ máng chó ăn, máng heo ăn, máng giặt đồ hay gỗ cây thầu dầu khô, quay cho bật lửa và làm sức nóng hiện ra — ngọn lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và không dùng được vào các việc cần đến lửa sao?”

“Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Thưa Tôn giả Gotama, ngọn lửa do những người sinh vào gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình vương tộc, lấy thanh gỗ trên của đồ quay lửa bằng cây sāka, cây sāla, cây salaḷa, cây chiên-đàn hay cây sen, quay cho bật lửa và làm sức nóng hiện ra, ngọn lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và dùng được vào các việc cần đến lửa; và ngọn lửa do những người sinh vào gia đình Chiên-đà-la, gia đình thợ săn, gia đình thợ tre, gia đình thợ làm xe, gia đình đổ phân, lấy thanh gỗ trên của đồ quay lửa bằng gỗ máng chó ăn, máng heo ăn, máng giặt đồ hay gỗ cây thầu dầu khô, quay cho bật lửa và làm sức nóng hiện ra, ngọn lửa ấy cũng có ngọn, cũng có màu sắc, cũng có ánh sáng, và cũng dùng được vào các việc cần đến lửa.

Thưa Tôn giả Gotama, mọi ngọn lửa đều có ngọn, đều có màu sắc, đều có ánh sáng, và mọi ngọn lửa đều dùng được vào các việc cần đến lửa.” “Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành. Nếu một người từ gia đình Bà-la-môn xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành.

Nếu một người từ gia đình Phệ-xá xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành. Nếu một người từ gia đình Thủ-đà xuất gia, bỏ nhà, sống đời không nhà, nương theo Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ giết hại sinh vật, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ quan hệ tính dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến; người ấy thành tựu con đường đúng đắn, Pháp tốt lành.”

Nghe vậy, Bà-la-môn Esukārī bạch Đức Phật: “Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy được hình sắc; cũng vậy, Pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày, giải thích bằng nhiều cách. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y đoàn Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến hết đời, con trọn đời quy ngưỡng.” Kinh Esukārī kết thúc, bài thứ 6.