Đại Kinh Rừng Sừng Bò

Một đêm sáng trăng trong vườn rừng sa-la Gosinga đang nở hoa, sáu vị trưởng lão lần lượt trả lời câu hỏi của Tôn giả Sāriputta: hạng Tỷ-kheo nào làm cho khu rừng thêm rạng rỡ? Mỗi vị trả lời theo sở trường của mình — học rộng, thích yên tĩnh, thiên nhãn, hạnh đầu-đà khổ hạnh, đàm luận Pháp, làm chủ tâm. Cuối cùng tất cả đến hỏi Đức Phật; Ngài khen tất cả đều trả lời hay, rồi nêu câu trả lời của mình: vị Tỷ-kheo ngồi xuống sau bữa ăn với quyết tâm không đứng dậy cho đến khi tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc.

Điểm thực hành

Mỗi người có một sở trường tu tập riêng và sở trường nào cũng đáng quý; khi ngồi thiền, hãy thử đặt một quyết tâm rõ ràng như Đức Phật nêu: không rời chỗ ngồi cho đến khi tâm thật sự lắng xuống và buông bỏ.

Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở trong vườn rừng sa-la tại Gosinga (Rừng Sừng Bò), cùng với nhiều vị đệ tử lớn tuổi nổi tiếng, như Tôn giả Sāriputta, Tôn giả Mahāmoggallāna, Tôn giả Mahākassapa, Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Revata, Tôn giả Ānanda, và nhiều vị đệ tử lớn tuổi nổi tiếng khác nữa. Rồi vào một buổi chiều, Tôn giả Mahāmoggallāna ra khỏi chỗ tĩnh tọa, đi đến chỗ Tôn giả Mahākassapa và nói: — Này Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đến chỗ Tôn giả Sāriputta để nghe Pháp. — Vâng, Tôn giả. — Tôn giả Mahākassapa đáp lại Tôn giả Mahāmoggallāna. Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna, Tôn giả Mahākassapa và Tôn giả Anuruddha cùng đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta để nghe Pháp.

Tôn giả Ānanda trông thấy Tôn giả Mahāmoggallāna, Tôn giả Mahākassapa và Tôn giả Anuruddha đang đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta để nghe Pháp. Thấy vậy, vị ấy đi đến chỗ Tôn giả Revata và nói với Tôn giả Revata: — Này Tôn giả Revata, những bậc hiền đức kia đang đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta để nghe Pháp. Này Tôn giả Revata, chúng ta cũng hãy đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta để nghe Pháp. — Vâng, Tôn giả. — Tôn giả Revata đáp lại Tôn giả Ānanda. Rồi Tôn giả Revata và Tôn giả Ānanda cùng đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta để nghe Pháp. Tôn giả Sāriputta trông thấy Tôn giả Revata và Tôn giả Ānanda từ xa đang đi tới. Thấy vậy, vị ấy nói với Tôn giả Ānanda: — Mời Tôn giả Ānanda đến đây.

Hoan nghênh Tôn giả Ānanda, vị thị giả của Đức Phật, người luôn ở gần bên Đức Phật. Này Tôn giả Ānanda, vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Hạng Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực) như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ? — Ở đây, Tôn giả Sāriputta, một vị Tỷ-kheo học rộng, nhớ kỹ điều đã học và chất chứa điều đã học. Những Pháp tốt đẹp ở đoạn đầu, tốt đẹp ở đoạn giữa, tốt đẹp ở đoạn cuối, đủ nghĩa và đủ lời, nói lên đời sống tu hành hoàn toàn trọn vẹn và thanh tịnh — những Pháp như vậy vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, đọc tụng bằng miệng, suy xét bằng ý và thấu hiểu thấu suốt bằng tri kiến.

Vị ấy giảng Pháp cho bốn hội chúng, bằng những lời lẽ tròn đầy và tiếp nối ăn khớp nhau, để nhổ tận gốc các khuynh hướng ngấm ngầm trong tâm. Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ. Nghe nói vậy, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Revata: — Này Tôn giả Revata, Tôn giả Ānanda đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Revata: — Vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Này Tôn giả Revata, hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ? — Ở đây, Tôn giả Sāriputta, một vị Tỷ-kheo ưa thích chỗ yên tĩnh một mình, vui với sự yên tĩnh ấy, chuyên tâm làm cho nội tâm lắng yên, không lơ là thiền định, có đầy đủ tuệ quán, và hay lui tới những căn nhà trống.

Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ. Nghe nói vậy, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Anuruddha: — Này Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Revata đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Anuruddha: — Vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Này Tôn giả Anuruddha, hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ? — Ở đây, Tôn giả Sāriputta, một vị Tỷ-kheo dùng con mắt trời trong sạch, vượt hơn mắt người thường, nhìn thấy khắp một ngàn thế giới. Giống như một người có mắt sáng, đứng trên tầng trên cùng của một tòa lầu cao, nhìn thấy khắp một ngàn vòng tròn quanh mình; cũng vậy, Tôn giả Sāriputta, vị Tỷ-kheo ấy dùng con mắt trời trong sạch, vượt hơn mắt người thường, nhìn thấy khắp một ngàn thế giới.

Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ. Nghe nói vậy, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahākassapa: — Này Tôn giả Kassapa, Tôn giả Anuruddha đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Mahākassapa: — Vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Này Tôn giả Kassapa, hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ? — Ở đây, Tôn giả Sāriputta, một vị Tỷ-kheo tự mình sống trong rừng và cũng ca ngợi đời sống trong rừng; tự mình đi khất thực và cũng ca ngợi việc đi khất thực; tự mình mặc y vá bằng vải người ta bỏ đi và cũng ca ngợi hạnh mặc y ấy; tự mình chỉ sống với ba y và cũng ca ngợi hạnh ba y; tự mình ít ham muốn và cũng ca ngợi sự ít ham muốn; tự mình biết đủ và cũng ca ngợi sự biết đủ; tự mình sống tách riêng một mình và cũng ca ngợi sự sống tách riêng; tự mình không giao du lẫn lộn và cũng ca ngợi sự không giao du lẫn lộn; tự mình tinh tấn và cũng ca ngợi sự tinh tấn; tự mình đầy đủ về giới và cũng ca ngợi sự đầy đủ về giới; tự mình đầy đủ về định và cũng ca ngợi sự đầy đủ về định; tự mình đầy đủ về tuệ và cũng ca ngợi sự đầy đủ về tuệ; tự mình đầy đủ về giải thoát và cũng ca ngợi sự đầy đủ về giải thoát; tự mình đầy đủ về tri kiến giải thoát và cũng ca ngợi sự đầy đủ về tri kiến giải thoát.

Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ. Nghe nói vậy, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahāmoggallāna: — Này Tôn giả Moggallāna, Tôn giả Mahākassapa đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Mahāmoggallāna: — Vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Này Tôn giả Moggallāna, hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ? — Ở đây, Tôn giả Sāriputta, hai vị Tỷ-kheo cùng nhau đàm luận về Pháp ở mức sâu xa. Hai vị hỏi nhau, và khi được hỏi thì trả lời cho nhau, không bị á khẩu, và câu chuyện về Pháp của hai vị cứ tiếp nối không dứt.

Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ. Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna nói với Tôn giả Sāriputta: — Tất cả chúng tôi đều đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Sāriputta: — Này Tôn giả Sāriputta, vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ? — Ở đây, Tôn giả Moggallāna, một vị Tỷ-kheo làm chủ được tâm mình, chứ không để tâm làm chủ mình. Buổi sáng, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi trưa, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi chiều, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy.

Giống như, Tôn giả Moggallāna, một vị vua hay vị đại thần của vua có một rương đựng đầy quần áo đủ màu sắc khác nhau. Bộ quần áo nào vị ấy muốn mặc vào buổi sáng thì mặc đúng bộ ấy vào buổi sáng; bộ quần áo nào vị ấy muốn mặc vào buổi trưa thì mặc đúng bộ ấy vào buổi trưa; bộ quần áo nào vị ấy muốn mặc vào buổi chiều thì mặc đúng bộ ấy vào buổi chiều. Cũng vậy, Tôn giả Moggallāna, một vị Tỷ-kheo làm chủ được tâm mình, chứ không để tâm làm chủ mình. Buổi sáng, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi trưa, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi chiều, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy.

Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ. Rồi Tôn giả Sāriputta nói với các Tôn giả ấy: — Tất cả chúng ta đều đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Này các Tôn giả, chúng ta hãy đi đến chỗ Đức Phật, đến nơi sẽ trình lên Ngài việc này. Ngài trả lời thế nào, chúng ta sẽ ghi nhớ như vậy. — Vâng, Tôn giả. — Các Tôn giả ấy đáp lại Tôn giả Sāriputta. Rồi các Tôn giả ấy đi đến chỗ Đức Phật; đến nơi, cúi lạy Ngài rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Sāriputta bạch Đức Phật: — Bạch Ngài, Tôn giả Revata và Tôn giả Ānanda đã đến chỗ con để nghe Pháp. Bạch Ngài, con trông thấy Tôn giả Revata và Tôn giả Ānanda từ xa đang đi tới.

Thấy vậy, con nói với Tôn giả Ānanda: “— Mời Tôn giả Ānanda đến đây. Hoan nghênh Tôn giả Ānanda, vị thị giả của Đức Phật, người luôn ở gần bên Đức Phật. Này Tôn giả Ānanda, vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ?” Bạch Ngài, nghe con nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với con: “— Ở đây, Tôn giả Sāriputta, một vị Tỷ-kheo học rộng, nhớ kỹ điều đã học và chất chứa điều đã học. Những Pháp tốt đẹp ở đoạn đầu, tốt đẹp ở đoạn giữa, tốt đẹp ở đoạn cuối, đủ nghĩa và đủ lời, nói lên đời sống tu hành hoàn toàn trọn vẹn và thanh tịnh — những Pháp như vậy vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, đọc tụng bằng miệng, suy xét bằng ý và thấu hiểu thấu suốt bằng tri kiến.

để nhổ tận gốc các khuynh hướng ngấm ngầm trong tâm. Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ.” — Tốt lắm, tốt lắm, Sāriputta! Nếu trả lời cho đúng, thì Ānanda phải trả lời đúng như vậy. Vì, này Sāriputta, Ānanda là người học rộng, nhớ kỹ điều đã học và chất chứa điều đã học. Những Pháp tốt đẹp ở đoạn đầu, tốt đẹp ở đoạn giữa, tốt đẹp ở đoạn cuối, đủ nghĩa và đủ lời, nói lên đời sống tu hành hoàn toàn trọn vẹn và thanh tịnh — những Pháp như vậy vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, đọc tụng bằng miệng, suy xét bằng ý và thấu hiểu thấu suốt bằng tri kiến. Vị ấy giảng Pháp cho bốn hội chúng, bằng những lời lẽ tròn đầy và tiếp nối ăn khớp nhau, để nhổ tận gốc các khuynh hướng ngấm ngầm trong tâm.

— Bạch Ngài, nghe nói vậy, con nói với Tôn giả Revata: “— Này Tôn giả Revata, Tôn giả Ānanda đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Revata: Này Tôn giả Revata, vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ?” Bạch Ngài, nghe con nói vậy, Tôn giả Revata nói với con: “— Ở đây, Tôn giả Sāriputta, một vị Tỷ-kheo ưa thích chỗ yên tĩnh một mình, vui với sự yên tĩnh ấy, chuyên tâm làm cho nội tâm lắng yên, không lơ là thiền định, có đầy đủ tuệ quán, và hay lui tới những căn nhà trống.

Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ.” — Tốt lắm, tốt lắm, Sāriputta! Nếu trả lời cho đúng, thì Revata phải trả lời đúng như vậy. Vì, này Sāriputta, Revata ưa thích chỗ yên tĩnh một mình, vui với sự yên tĩnh ấy, chuyên tâm làm cho nội tâm lắng yên, không lơ là thiền định, có đầy đủ tuệ quán, và hay lui tới những căn nhà trống. — Bạch Ngài, nghe nói vậy, con nói với Tôn giả Anuruddha: “— Này Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Revata đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Anuruddha: Này Tôn giả Anuruddha, vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa.

hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ?” Bạch Ngài, nghe con nói vậy, Tôn giả Anuruddha nói với con: “— Ở đây, Tôn giả Sāriputta, một vị Tỷ-kheo dùng con mắt trời trong sạch, vượt hơn mắt người thường, nhìn thấy khắp một ngàn thế giới. Giống như một người có mắt sáng, đứng trên tầng trên cùng của một tòa lầu cao, nhìn thấy khắp một ngàn vòng tròn quanh mình; cũng vậy, Tôn giả Sāriputta, vị Tỷ-kheo ấy dùng con mắt trời trong sạch, vượt hơn mắt người thường, nhìn thấy khắp một ngàn thế giới. Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ.” — Tốt lắm, tốt lắm, Sāriputta! Nếu trả lời cho đúng, thì Anuruddha phải trả lời đúng như vậy.

Vì, này Sāriputta, Anuruddha dùng con mắt trời trong sạch, vượt hơn mắt người thường, nhìn thấy khắp một ngàn thế giới. — Bạch Ngài, nghe nói vậy, con nói với Tôn giả Mahākassapa: “— Này Tôn giả Kassapa, Tôn giả Anuruddha đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Mahākassapa: Này Tôn giả Kassapa, vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ?” Bạch Ngài, nghe con nói vậy, Tôn giả Mahākassapa nói với con: “— Ở đây, Tôn giả Sāriputta, một vị Tỷ-kheo tự mình sống trong rừng và cũng ca ngợi đời sống trong rừng; tự mình đi khất thực và cũng ca ngợi việc đi khất thực; tự mình mặc y vá bằng vải người ta bỏ đi và cũng ca ngợi hạnh mặc y ấy; tự mình chỉ sống với ba y và cũng ca ngợi hạnh ba y; tự mình ít ham muốn và cũng ca ngợi sự ít ham muốn; tự mình biết đủ và cũng ca ngợi sự biết đủ; tự mình sống tách riêng một mình và cũng ca ngợi sự sống tách riêng; tự mình không giao du lẫn lộn và cũng ca ngợi sự không giao du lẫn lộn; tự mình tinh tấn và cũng ca ngợi sự tinh tấn; tự mình đầy đủ về giới và cũng ca ngợi sự đầy đủ về giới; tự mình đầy đủ về định và cũng ca ngợi sự đầy đủ về định; tự mình đầy đủ về tuệ và cũng ca ngợi sự đầy đủ về tuệ; tự mình đầy đủ về giải thoát và cũng ca ngợi sự đầy đủ về giải thoát; tự mình đầy đủ về tri kiến giải thoát và cũng ca ngợi sự đầy đủ về tri kiến giải thoát.

Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ.” — Tốt lắm, tốt lắm, Sāriputta! Nếu trả lời cho đúng, thì Kassapa phải trả lời đúng như vậy. Vì, này Sāriputta, Kassapa tự mình sống trong rừng và cũng ca ngợi đời sống trong rừng; tự mình đi khất thực và cũng ca ngợi việc đi khất thực; tự mình mặc y vá bằng vải người ta bỏ đi và cũng ca ngợi hạnh mặc y ấy; tự mình chỉ sống với ba y và cũng ca ngợi hạnh ba y; tự mình ít ham muốn và cũng ca ngợi sự ít ham muốn; tự mình biết đủ và cũng ca ngợi sự biết đủ; tự mình sống tách riêng một mình và cũng ca ngợi sự sống tách riêng; tự mình không giao du lẫn lộn và cũng ca ngợi sự không giao du lẫn lộn; tự mình tinh tấn và cũng ca ngợi sự tinh tấn; tự mình đầy đủ về giới và cũng ca ngợi sự đầy đủ về giới; tự mình đầy đủ về định và cũng ca ngợi sự đầy đủ về định; tự mình đầy đủ về tuệ và cũng ca ngợi sự đầy đủ về tuệ; tự mình đầy đủ về giải thoát và cũng ca ngợi sự đầy đủ về giải thoát; tự mình đầy đủ về tri kiến giải thoát và cũng ca ngợi sự đầy đủ về tri kiến giải thoát.

— Bạch Ngài, nghe nói vậy, con nói với Tôn giả Mahāmoggallāna: “— Này Tôn giả Moggallāna, Tôn giả Mahākassapa đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Mahāmoggallāna: Này Tôn giả Moggallāna, vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ?” Bạch Ngài, nghe con nói vậy, Tôn giả Mahāmoggallāna nói với con: “— Ở đây, Tôn giả Sāriputta, hai vị Tỷ-kheo cùng nhau đàm luận về Pháp ở mức sâu xa. Hai vị hỏi nhau, và khi được hỏi thì trả lời cho nhau, không bị á khẩu, và câu chuyện về Pháp của hai vị cứ tiếp nối không dứt.

Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ.” — Tốt lắm, tốt lắm, Sāriputta! Nếu trả lời cho đúng, thì Moggallāna phải trả lời đúng như vậy. Vì, này Sāriputta, Moggallāna là người hay giảng Pháp. Nghe nói vậy, Tôn giả Mahāmoggallāna bạch Đức Phật: — Bạch Ngài, rồi con nói với Tôn giả Sāriputta: “— Này Tôn giả Sāriputta, tất cả chúng tôi đều đã trả lời theo cảm hứng riêng của mình. Nay chúng tôi xin hỏi Tôn giả Sāriputta: Này Tôn giả Sāriputta, vườn rừng sa-la Gosinga thật đẹp, đêm nay sáng trong, các cây sa-la nở hoa khắp nơi, hương thơm như của cõi trời đang lan tỏa. Hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ?”

Bạch Ngài, nghe con nói vậy, Tôn giả Sāriputta nói với con: “— Ở đây, Tôn giả Moggallāna, một vị Tỷ-kheo làm chủ được tâm mình, chứ không để tâm làm chủ mình. Buổi sáng, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi trưa, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi chiều, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy. Giống như, Tôn giả Moggallāna, một vị vua hay vị đại thần của vua có một rương đựng đầy quần áo đủ màu sắc khác nhau. Bộ quần áo nào vị ấy muốn mặc vào buổi sáng thì mặc đúng bộ ấy vào buổi sáng; bộ quần áo nào vị ấy muốn mặc vào buổi trưa thì mặc đúng bộ ấy vào buổi trưa; bộ quần áo nào vị ấy muốn mặc vào buổi chiều thì mặc đúng bộ ấy vào buổi chiều.

Cũng vậy, Tôn giả Moggallāna, một vị Tỷ-kheo làm chủ được tâm mình, chứ không để tâm làm chủ mình. Buổi sáng, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi trưa, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi chiều, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy. Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ.” — Tốt lắm, tốt lắm, Moggallāna! Nếu trả lời cho đúng, thì Sāriputta phải trả lời đúng như vậy. Vì, này Moggallāna, Sāriputta làm chủ được tâm mình, chứ không để tâm làm chủ mình. Buổi sáng, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi trưa, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy; buổi chiều, vị ấy muốn an trú vào chỗ an trú hay mức chứng đắc nào thì an trú vào chỗ ấy.

Nghe nói vậy, Tôn giả Sāriputta bạch Đức Phật: — Bạch Ngài, ai là người đã trả lời hay nhất? — Này Sāriputta, tất cả các ông đều trả lời hay, mỗi người theo cách của mình. Nhưng các ông cũng hãy nghe Ta nói hạng Tỷ-kheo như thế nào mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ. Ở đây, này Sāriputta, một vị Tỷ-kheo sau bữa ăn, đi khất thực trở về, ngồi xuống khoanh chân, giữ lưng thẳng, đặt niệm ngay trước mặt, và nghĩ: “Ta sẽ không rời tư thế ngồi này cho đến khi tâm ta, không còn chấp thủ, được giải thoát khỏi các lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm)!” Một vị Tỷ-kheo như vậy mới làm cho vườn rừng sa-la Gosinga thêm rạng rỡ. Đức Phật đã nói như vậy.

Các Tôn giả ấy hài lòng, hoan hỷ với lời Đức Phật dạy. Đại Kinh Rừng Sừng Bò (hết).