Kinh Ví Dụ Lõi Cây Dài

Không lâu sau khi Đề-bà-đạt-đa rời bỏ Tăng đoàn, Đức Phật dạy các Tỷ-kheo bằng ví dụ lõi cây: người xuất gia vì muốn dứt khổ có thể dừng lại ở lợi lộc và tiếng tăm (như nắm cành lá), ở sự thành tựu về giới (như nắm chồi non), ở sự thành tựu về định (như nắm vỏ cây), ở cái thấy biết (như nắm gỗ mềm) — mỗi chỗ dừng đều sinh tự cao, chê người và buông thả. Chỉ tâm giải thoát không lay chuyển được mới là lõi cây, là mục đích cuối cùng của đời sống phạm hạnh.

Điểm thực hành

Mỗi khi đạt được một điều gì trong tu tập — được khen, giữ giới tốt, tâm yên, hiểu biết thêm — hãy tự hỏi: đây là cành lá, chồi non, vỏ cây, gỗ mềm, hay đã là lõi cây? Đừng dừng lại trước khi tâm thật sự không còn lay chuyển.

Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở gần thành Vương Xá, trên núi Linh Thứu, không lâu sau khi Đề-bà-đạt-đa rời bỏ Tăng đoàn. Tại đó, nhân chuyện Đề-bà-đạt-đa, Đức Phật nói với các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực): — Này các Tỷ-kheo, có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm. Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn.

Vị ấy tự đề cao mình và chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy: ‘Ta là người có lợi lộc, được kính trọng, có tiếng tăm. Còn các Tỷ-kheo kia thì vô danh, chẳng có tiếng tăm gì.’ Vị ấy đắm say, buông lung, rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy; sống buông thả nên phải sống trong khổ. Này các Tỷ-kheo, ví như có người cần lõi cây, đi tìm lõi cây, đang lang thang tìm lõi cây thì gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi. Người ấy bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ mềm, bỏ qua vỏ cây, bỏ qua chồi non, chặt lấy cành lá rồi mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây. Một người có mắt sáng thấy người ấy, sẽ nói: ‘Ông này không biết lõi cây là gì, không biết gỗ mềm là gì, không biết vỏ cây là gì, không biết chồi non là gì, không biết cành lá là gì.

Bởi vậy, người này cần lõi cây, đi tìm lõi cây, lang thang tìm lõi cây, gặp cây lớn đứng sừng sững có lõi, lại bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ mềm, bỏ qua vỏ cây, bỏ qua chồi non, chặt lấy cành lá mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây. Việc cần làm bằng lõi cây, người ấy sẽ không làm được.’ Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm. Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn.

Vị ấy tự đề cao mình và chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy: ‘Ta là người có lợi lộc, được kính trọng, có tiếng tăm. Còn các Tỷ-kheo kia thì vô danh, chẳng có tiếng tăm gì.’ Vị ấy đắm say, buông lung, rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy; sống buông thả nên phải sống trong khổ. Vị Tỷ-kheo như vậy được gọi là người đã nắm lấy cành lá của đời sống phạm hạnh; và dừng lại ở đó. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm.

Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy không hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, cũng không thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về giới. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về giới ấy, thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy tự đề cao mình và chê bai người khác vì sự thành tựu về giới ấy:

‘Ta là người giữ giới, có phẩm hạnh tốt. Còn các Tỷ-kheo kia thì phá giới, phẩm hạnh xấu.’ Vị ấy đắm say, buông lung, rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về giới ấy; sống buông thả nên phải sống trong khổ. Này các Tỷ-kheo, ví như có người cần lõi cây, đi tìm lõi cây, đang lang thang tìm lõi cây thì gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi. Người ấy bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ mềm, bỏ qua vỏ cây, chặt lấy chồi non rồi mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây. Một người có mắt sáng thấy người ấy, sẽ nói: ‘Ông này không biết lõi cây là gì, không biết gỗ mềm là gì, không biết vỏ cây là gì, không biết chồi non là gì, không biết cành lá là gì. Bởi vậy, người này cần lõi cây, đi tìm lõi cây, lang thang tìm lõi cây, gặp cây lớn đứng sừng sững có lõi, lại bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ mềm, bỏ qua vỏ cây, chặt lấy chồi non mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

Việc cần làm bằng lõi cây, người ấy sẽ không làm được.’ Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm. Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy không hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, cũng không thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy.

Nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về giới. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về giới ấy, thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy tự đề cao mình và chê bai người khác vì sự thành tựu về giới ấy: ‘Ta là người giữ giới, có phẩm hạnh tốt. Còn các Tỷ-kheo kia thì phá giới, phẩm hạnh xấu.’ Vị ấy đắm say, buông lung, rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về giới ấy; sống buông thả nên phải sống trong khổ. Vị Tỷ-kheo như vậy được gọi là người đã nắm lấy chồi non của đời sống phạm hạnh; và dừng lại ở đó. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm.

Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy không hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, cũng không thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về giới. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về giới ấy.

Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về giới ấy. Nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về định. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về định ấy, thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy tự đề cao mình và chê bai người khác vì sự thành tựu về định ấy: ‘Ta là người có tâm định tĩnh, nhất tâm. Còn các Tỷ-kheo kia thì tâm không định, tán loạn.’ Vị ấy đắm say, buông lung, rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về định ấy; sống buông thả nên phải sống trong khổ. Này các Tỷ-kheo, ví như có người cần lõi cây, đi tìm lõi cây, đang lang thang tìm lõi cây thì gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi. Người ấy bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ mềm, chặt lấy vỏ cây rồi mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

Một người có mắt sáng thấy người ấy, sẽ nói: ‘Ông này không biết lõi cây là gì, không biết gỗ mềm là gì, không biết vỏ cây là gì, không biết chồi non là gì, không biết cành lá là gì. Bởi vậy, người này cần lõi cây, đi tìm lõi cây, lang thang tìm lõi cây, gặp cây lớn đứng sừng sững có lõi, lại bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ mềm, chặt lấy vỏ cây mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây. Việc cần làm bằng lõi cây, người ấy sẽ không làm được.’ Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm.

Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy không hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, cũng không thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về giới. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về giới ấy.

Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về giới ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về định. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về định ấy, thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy tự đề cao mình và chê bai người khác vì sự thành tựu về định ấy: ‘Ta là người có tâm định tĩnh, nhất tâm. Còn các Tỷ-kheo kia thì tâm không định, tán loạn.’ Vị ấy đắm say, buông lung, rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về định ấy; sống buông thả nên phải sống trong khổ. Vị Tỷ-kheo như vậy được gọi là người đã nắm lấy vỏ cây của đời sống phạm hạnh; và dừng lại ở đó. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ:

‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm. Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy không hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, cũng không thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về giới. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn.

Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về giới ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về giới ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về định. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về định ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về định ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về định ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được cái thấy biết. Vị ấy hài lòng với cái thấy biết ấy, thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn.

Vị ấy tự đề cao mình và chê bai người khác vì cái thấy biết ấy: ‘Ta sống mà biết, mà thấy. Còn các Tỷ-kheo kia sống mà không biết, không thấy.’ Vị ấy đắm say, buông lung, rơi vào nếp sống buông thả vì cái thấy biết ấy; sống buông thả nên phải sống trong khổ. Này các Tỷ-kheo, ví như có người cần lõi cây, đi tìm lõi cây, đang lang thang tìm lõi cây thì gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi. Người ấy bỏ qua lõi cây, chặt lấy gỗ mềm rồi mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây. Một người có mắt sáng thấy người ấy, sẽ nói: ‘Ông này không biết lõi cây là gì, không biết gỗ mềm là gì, không biết vỏ cây là gì, không biết chồi non là gì, không biết cành lá là gì.

Bởi vậy, người này cần lõi cây, đi tìm lõi cây, lang thang tìm lõi cây, gặp cây lớn đứng sừng sững có lõi, lại bỏ qua lõi cây, chặt lấy gỗ mềm mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây. Việc cần làm bằng lõi cây, người ấy sẽ không làm được.’ Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm. Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy không hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, cũng không thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn.

Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về giới. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về giới ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về giới ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về định. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về định ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn.

Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về định ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về định ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được cái thấy biết. Vị ấy hài lòng với cái thấy biết ấy, thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy tự đề cao mình và chê bai người khác vì cái thấy biết ấy: ‘Ta sống mà biết, mà thấy. Còn các Tỷ-kheo kia sống mà không biết, không thấy.’ Vị ấy đắm say, buông lung, rơi vào nếp sống buông thả vì cái thấy biết ấy; sống buông thả nên phải sống trong khổ. Vị Tỷ-kheo như vậy được gọi là người đã nắm lấy gỗ mềm của đời sống phạm hạnh; và dừng lại ở đó.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm. Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm. Vị ấy không hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, cũng không thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về giới.

Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về giới ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về giới ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về định. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về định ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về định ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về định ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được cái thấy biết.

Vị ấy hài lòng với cái thấy biết ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì cái thấy biết ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì cái thấy biết ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự giải thoát không lay chuyển được. Này các Tỷ-kheo, không thể nào có chuyện vị Tỷ-kheo ấy lại rời bỏ sự giải thoát không lay chuyển ấy. Này các Tỷ-kheo, ví như có người cần lõi cây, đi tìm lõi cây, đang lang thang tìm lõi cây thì gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi. Người ấy chỉ chặt lấy đúng lõi cây rồi mang đi, biết rõ đó là lõi cây. Một người có mắt sáng thấy người ấy, sẽ nói:

‘Ông này biết lõi cây là gì, biết gỗ mềm là gì, biết vỏ cây là gì, biết chồi non là gì, biết cành lá là gì. Bởi vậy, người này cần lõi cây, đi tìm lõi cây, lang thang tìm lõi cây, gặp cây lớn đứng sừng sững có lõi, chỉ chặt lấy đúng lõi cây mang đi, biết rõ đó là lõi cây. Việc cần làm bằng lõi cây, người ấy sẽ làm được.’ Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có một người con nhà lành, vì lòng tin mà rời nhà, sống đời không nhà, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta bị chìm ngập trong sinh, già, chết; trong sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta bị khổ chìm ngập, bị khổ bao trùm. Mong sao có cách chấm dứt toàn bộ đống khổ này!’ Sau khi xuất gia, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự kính trọng và tiếng tăm.

Vị ấy không hài lòng với lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy, cũng không thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về giới. Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về giới ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về giới ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự thành tựu về định.

Vị ấy hài lòng với sự thành tựu về định ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì sự thành tựu về định ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì sự thành tựu về định ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được cái thấy biết. Vị ấy hài lòng với cái thấy biết ấy, nhưng chưa thấy nguyện vọng của mình đã trọn vẹn. Vị ấy không tự đề cao mình, không chê bai người khác vì cái thấy biết ấy. Vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào nếp sống buông thả vì cái thấy biết ấy.; nhờ sống không buông thả, vị ấy đạt được sự giải thoát không lay chuyển được.

Này các Tỷ-kheo, không thể nào có chuyện vị Tỷ-kheo ấy lại rời bỏ sự giải thoát không lay chuyển ấy. Cho nên, này các Tỷ-kheo, đời sống phạm hạnh này không phải vì lợi lộc, kính trọng và tiếng tăm, không phải vì sự thành tựu về giới, không phải vì sự thành tựu về định, không phải vì cái thấy biết. Mà chính tâm giải thoát không lay chuyển được ấy — đó mới là mục đích của đời sống phạm hạnh này, là lõi cây, là đích cuối cùng.’ Đức Phật nói như vậy. Các Tỷ-kheo hài lòng, vui mừng đón nhận lời Đức Phật dạy. Kinh Ví Dụ Lõi Cây Dài (hết).