Kinh Tất Cả Các Lậu Hoặc

Đức Phật dạy cho các Tỷ-kheo ở rừng Kỳ-đà về bảy cách trừ bỏ lậu hoặc. Ai suy xét đúng đắn thì biết điều nào nên để tâm, điều nào không; nhờ đó lậu hoặc được trừ bỏ bằng cái thấy, bằng cách giữ gìn các căn, bằng cách sử dụng đúng mực, chịu đựng, tránh xa, xua tan và tu tập bảy yếu tố giác ngộ.

Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở thành Xá-vệ, trong rừng Kỳ-đà, khu vườn của ông Cấp Cô Độc. Ở đó, Đức Phật gọi các Tỷ-kheo: — Này các Tỷ-kheo! Các Tỷ-kheo vâng đáp: — Bạch Thế Tôn. Đức Phật nói như sau: — Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các thầy pháp môn phòng hộ tất cả lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm). Hãy nghe và khéo chú tâm, Ta sẽ nói. Các Tỷ-kheo vâng đáp: — Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Đức Phật nói như sau: — Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng các lậu hoặc chỉ chấm dứt nơi người biết, người thấy, chứ không chấm dứt nơi người không biết, không thấy. Biết và thấy cái gì mà các lậu hoặc chấm dứt? Đó là suy xét đúng đắn và suy xét không đúng đắn.

Này các Tỷ-kheo, khi suy xét không đúng đắn, các lậu hoặc chưa sinh sẽ sinh khởi, các lậu hoặc đã sinh sẽ tăng thêm; còn khi suy xét đúng đắn, các lậu hoặc chưa sinh không sinh khởi, các lậu hoặc đã sinh được trừ bỏ. Này các Tỷ-kheo, có những lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cái thấy, có những lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách giữ gìn, có những lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách sử dụng, có những lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách chịu đựng, có những lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách tránh xa, có những lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách xua tan, và có những lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách tu tập.

1. Lậu hoặc trừ bỏ bằng cái thấy

Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc nào phải trừ bỏ bằng cái thấy? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một người phàm ít nghe, chưa từng gặp các bậc Thánh, không rành Pháp của các bậc Thánh, không được rèn luyện trong Pháp của các bậc Thánh; chưa từng gặp các bậc chân nhân, không rành Pháp của các bậc chân nhân, không được rèn luyện trong Pháp của các bậc chân nhân — người ấy không hiểu những điều nào nên để tâm suy xét, những điều nào không nên để tâm suy xét. Vì không hiểu những điều nên suy xét và những điều không nên suy xét, người ấy suy xét những điều không nên suy xét, và không suy xét những điều nên suy xét. Này các Tỷ-kheo, những điều nào là điều người ấy suy xét mà không nên suy xét?

Đó là những điều mà khi suy xét đến, lậu hoặc về thú vui giác quan chưa sinh sẽ sinh khởi, lậu hoặc đã sinh sẽ tăng thêm; lậu hoặc về ham muốn tồn tại chưa sinh sẽ sinh khởi, lậu hoặc đã sinh sẽ tăng thêm; lậu hoặc vô minh chưa sinh sẽ sinh khởi, lậu hoặc đã sinh sẽ tăng thêm — đó là những điều người ấy suy xét mà không nên suy xét. Này các Tỷ-kheo, những điều nào là điều người ấy không suy xét mà nên suy xét? Đó là những điều mà khi suy xét đến, lậu hoặc về thú vui giác quan chưa sinh không sinh khởi, lậu hoặc đã sinh được trừ bỏ; lậu hoặc về ham muốn tồn tại chưa sinh không sinh khởi, lậu hoặc đã sinh được trừ bỏ; lậu hoặc vô minh chưa sinh không sinh khởi, lậu hoặc đã sinh được trừ bỏ — đó là những điều người ấy không suy xét mà nên suy xét.

Vì suy xét những điều không nên suy xét và không suy xét những điều nên suy xét, nên các lậu hoặc chưa sinh nơi người ấy sinh khởi, các lậu hoặc đã sinh tăng thêm. Người ấy suy xét không đúng đắn như thế này: 'Trong quá khứ, ta có mặt không? Hay ta không có mặt? Trong quá khứ, ta là gì? Ta như thế nào? Ta đã là gì rồi trở thành gì trong quá khứ?' 'Trong tương lai, ta sẽ có mặt không? Hay ta sẽ không có mặt? Ta sẽ là gì? Ta sẽ như thế nào? Ta đã là gì rồi sẽ trở thành gì trong tương lai?' Hoặc ngay trong hiện tại, người ấy do dự về chính mình: 'Ta có thật không? Ta không có thật sao? Ta là gì? Ta như thế nào? Chúng sinh này từ đâu đến? Rồi nó sẽ đi về đâu?' Khi suy xét không đúng đắn như vậy, một trong sáu quan điểm này sinh khởi nơi người ấy và được người ấy tin là thật:

Quan điểm 'Ta có một cái ngã' sinh khởi nơi người ấy như là thật, là chắc chắn; quan điểm 'Ta không có cái ngã nào' sinh khởi nơi người ấy như là thật, là chắc chắn; quan điểm 'Bằng cái ngã, ta nhận biết cái ngã' sinh khởi nơi người ấy như là thật, là chắc chắn; quan điểm 'Bằng cái ngã, ta nhận biết cái không phải là ngã' sinh khởi nơi người ấy như là thật, là chắc chắn; quan điểm 'Bằng cái không phải là ngã, ta nhận biết cái ngã' sinh khởi nơi người ấy như là thật, là chắc chắn; hoặc người ấy có quan điểm như thế này: 'Cái ngã này của ta là cái biết nói, biết cảm nhận, nó nếm lấy quả của những việc tốt xấu đã làm ở chỗ này chỗ kia. Cái ngã ấy của ta thường còn, bền vững, vĩnh viễn, không thay đổi, và sẽ mãi mãi tồn tại như vậy.' Này các Tỷ-kheo, đó gọi là đường lạc của quan điểm, rừng rậm của quan điểm, sa mạc của quan điểm, sự vặn vẹo của quan điểm, sự quanh co của quan điểm, sợi xích của quan điểm.

Này các Tỷ-kheo, người phàm ít nghe bị sợi xích quan điểm trói buộc thì không thoát khỏi sinh, già, chết, khỏi sầu, than khóc, đau đớn, buồn rầu và chán nản; Ta nói người ấy không thoát khỏi khổ. Còn này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử đã nghe nhiều — đã từng gặp các bậc Thánh, rành Pháp của các bậc Thánh, được rèn luyện kỹ trong Pháp của các bậc Thánh; đã từng gặp các bậc chân nhân, rành Pháp của các bậc chân nhân, được rèn luyện kỹ trong Pháp của các bậc chân nhân — vị ấy hiểu những điều nào nên để tâm suy xét, những điều nào không nên để tâm suy xét. Nhờ hiểu những điều nên suy xét và những điều không nên suy xét, vị ấy không suy xét những điều không nên suy xét, và suy xét những điều nên suy xét.

Này các Tỷ-kheo, những điều nào là điều vị ấy không suy xét và không nên suy xét? Đó là những điều mà khi suy xét đến, lậu hoặc về thú vui giác quan chưa sinh sẽ sinh khởi, lậu hoặc đã sinh sẽ tăng thêm; lậu hoặc về ham muốn tồn tại chưa sinh sẽ sinh khởi, lậu hoặc đã sinh sẽ tăng thêm; lậu hoặc vô minh chưa sinh sẽ sinh khởi, lậu hoặc đã sinh sẽ tăng thêm — đó là những điều vị ấy không suy xét và không nên suy xét. Này các Tỷ-kheo, những điều nào là điều vị ấy suy xét và nên suy xét? Đó là những điều mà khi suy xét đến, lậu hoặc về thú vui giác quan chưa sinh không sinh khởi, lậu hoặc đã sinh được trừ bỏ; lậu hoặc về ham muốn tồn tại chưa sinh không sinh khởi, lậu hoặc đã sinh được trừ bỏ; lậu hoặc vô minh chưa sinh không sinh khởi, lậu hoặc đã sinh được trừ bỏ — đó là những điều vị ấy suy xét và nên suy xét.

Nhờ không suy xét những điều không nên suy xét và suy xét những điều nên suy xét, các lậu hoặc chưa sinh nơi vị ấy không sinh khởi, các lậu hoặc đã sinh được trừ bỏ. Vị ấy suy xét đúng đắn: 'Đây là khổ', suy xét đúng đắn: 'Đây là nguồn gốc của khổ', suy xét đúng đắn: 'Đây là sự chấm dứt của khổ', suy xét đúng đắn: 'Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ'. Khi suy xét đúng đắn như vậy, ba sợi dây trói buộc được vị ấy trừ bỏ — quan điểm cho rằng có một cái ta thật, sự nghi ngờ, và sự bám chấp sai vào giới luật và nghi lễ. Này các Tỷ-kheo, những điều ấy gọi là các lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cái thấy.

2. Lậu hoặc trừ bỏ bằng cách giữ gìn

Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc nào phải trừ bỏ bằng cách giữ gìn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực) sau khi suy xét đúng đắn, sống biết giữ gìn căn mắt. Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người sống không giữ gìn căn mắt thì không sinh khởi nơi người sống biết giữ gìn căn mắt. Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy sống biết giữ gìn căn tai. Những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người sống không giữ gìn căn tai thì không sinh khởi nơi người sống biết giữ gìn căn tai. Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy sống biết giữ gìn căn mũi. Những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người sống không giữ gìn căn mũi thì không sinh khởi nơi người sống biết giữ gìn căn mũi.

Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy sống biết giữ gìn căn lưỡi. Những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người sống không giữ gìn căn lưỡi thì không sinh khởi nơi người sống biết giữ gìn căn lưỡi. Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy sống biết giữ gìn căn thân. Những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người sống không giữ gìn căn thân thì không sinh khởi nơi người sống biết giữ gìn căn thân. Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy sống biết giữ gìn căn ý. Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người sống không giữ gìn căn ý thì không sinh khởi nơi người sống biết giữ gìn căn ý. Những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người sống không giữ gìn thì không sinh khởi nơi người sống biết giữ gìn.

Này các Tỷ-kheo, những điều ấy gọi là các lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách giữ gìn.

3. Lậu hoặc trừ bỏ bằng cách sử dụng

Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc nào phải trừ bỏ bằng cách sử dụng? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sau khi suy xét đúng đắn, dùng vải y: 'Chỉ để chống lạnh, chống nóng, tránh sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, nắng và các loài bò sát, và chỉ để che phần kín của thân.' Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy dùng thức ăn khất thực: 'Không phải để vui chơi, không phải để say mê, không phải để trang điểm, không phải để làm đẹp, mà chỉ để thân này được duy trì và sống còn, để tránh làm hại thân, và để hỗ trợ đời sống tu hành. Nghĩ rằng: như vậy ta sẽ dứt được cảm giác khó chịu cũ và không để sinh ra cảm giác khó chịu mới, ta sẽ có đủ sức đi tiếp, không lỗi lầm và sống được thoải mái.' Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy dùng chỗ ở:

'Chỉ để chống lạnh, chống nóng, tránh sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, nắng và các loài bò sát, để tránh thời tiết khắc nghiệt và để được yên tĩnh ẩn mình.' Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy dùng thuốc men và các vật dụng cho người bệnh: 'Chỉ để ngăn chặn những cơn đau do bệnh tật đã sinh, và để được khỏe mạnh, không bệnh.' Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người không sử dụng những thứ ấy thì không sinh khởi nơi người có sử dụng. Này các Tỷ-kheo, những điều ấy gọi là các lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách sử dụng.

4. Lậu hoặc trừ bỏ bằng cách chịu đựng

Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc nào phải trừ bỏ bằng cách chịu đựng? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sau khi suy xét đúng đắn, chịu đựng được lạnh, nóng, đói, khát. Vị ấy chịu đựng sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, nắng và các loài bò sát; chịu đựng những lời nói thô lỗ, khó nghe; và chịu đựng được những cảm giác đau đớn trong thân — nhói buốt, dữ dội, gay gắt, đắng chát, khó chịu, không vừa ý, đến mức đe dọa cả tính mạng. Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người không chịu đựng những điều ấy thì không sinh khởi nơi người có chịu đựng. Này các Tỷ-kheo, những điều ấy gọi là các lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách chịu đựng.

5. Lậu hoặc trừ bỏ bằng cách tránh xa

Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc nào phải trừ bỏ bằng cách tránh xa? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sau khi suy xét đúng đắn, tránh xa voi dữ, ngựa dữ, bò dữ, chó dữ, rắn, gốc cây, chỗ đầy gai, hố sâu, vách đá, đầm lầy và cống rãnh. Sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy tránh ngồi ở những chỗ ngồi không thích hợp, tránh đi lại ở những nơi chốn không nên đến, và tránh giao du với bạn xấu — những chỗ mà các bạn đồng tu có trí sẽ cho là không tốt. Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người không tránh xa những điều ấy thì không sinh khởi nơi người có tránh xa. Này các Tỷ-kheo, những điều ấy gọi là các lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách tránh xa.

6. Lậu hoặc trừ bỏ bằng cách xua tan

Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc nào phải trừ bỏ bằng cách xua tan? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sau khi suy xét đúng đắn, không dung dưỡng ý nghĩ về dục đã sinh khởi, mà từ bỏ nó, xua tan nó, dứt bỏ nó, làm cho nó không còn nữa; không dung dưỡng ý nghĩ ác ý đã sinh khởi, mà từ bỏ nó, xua tan nó, dứt bỏ nó, làm cho nó không còn nữa; không dung dưỡng ý nghĩ hại người đã sinh khởi, mà từ bỏ nó, xua tan nó, dứt bỏ nó, làm cho nó không còn nữa; không dung dưỡng bất cứ điều xấu, điều không lành nào đã sinh khởi, mà từ bỏ chúng, xua tan chúng, dứt bỏ chúng, làm cho chúng không còn nữa. Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người không xua tan những điều ấy thì không sinh khởi nơi người có xua tan.

Này các Tỷ-kheo, những điều ấy gọi là các lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách xua tan.

7. Lậu hoặc trừ bỏ bằng cách tu tập

Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc nào phải trừ bỏ bằng cách tu tập? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sau khi suy xét đúng đắn, tu tập yếu tố giác ngộ là niệm, nương vào sự xa lìa, nương vào sự phai dần ham muốn, nương vào sự chấm dứt, chín muồi trong sự buông bỏ; sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy tu tập yếu tố giác ngộ là sự xem xét Pháp, nương vào sự xa lìa, nương vào sự phai dần ham muốn, nương vào sự chấm dứt, chín muồi trong sự buông bỏ; sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy tu tập yếu tố giác ngộ là tinh tấn, nương vào sự xa lìa, nương vào sự phai dần ham muốn, nương vào sự chấm dứt, chín muồi trong sự buông bỏ; sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy tu tập yếu tố giác ngộ là niềm vui, nương vào sự xa lìa, nương vào sự phai dần ham muốn, nương vào sự chấm dứt, chín muồi trong sự buông bỏ; sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy tu tập yếu tố giác ngộ là sự thư thái, nương vào sự xa lìa, nương vào sự phai dần ham muốn, nương vào sự chấm dứt, chín muồi trong sự buông bỏ; sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy tu tập yếu tố giác ngộ là định, nương vào sự xa lìa, nương vào sự phai dần ham muốn, nương vào sự chấm dứt, chín muồi trong sự buông bỏ; sau khi suy xét đúng đắn, vị ấy tu tập yếu tố giác ngộ là sự buông xả, nương vào sự xa lìa, nương vào sự phai dần ham muốn, nương vào sự chấm dứt, chín muồi trong sự buông bỏ.

Này các Tỷ-kheo, những lậu hoặc gây phiền não và nóng bức có thể sinh khởi nơi người không tu tập những điều ấy thì không sinh khởi nơi người có tu tập. Này các Tỷ-kheo, những điều ấy gọi là các lậu hoặc phải trừ bỏ bằng cách tu tập. Này các Tỷ-kheo, khi một Tỷ-kheo đã trừ bỏ bằng cái thấy những lậu hoặc cần trừ bỏ bằng cái thấy, đã trừ bỏ bằng cách giữ gìn những lậu hoặc cần trừ bỏ bằng cách giữ gìn, đã trừ bỏ bằng cách sử dụng những lậu hoặc cần trừ bỏ bằng cách sử dụng, đã trừ bỏ bằng cách chịu đựng những lậu hoặc cần trừ bỏ bằng cách chịu đựng, đã trừ bỏ bằng cách tránh xa những lậu hoặc cần trừ bỏ bằng cách tránh xa, đã trừ bỏ bằng cách xua tan những lậu hoặc cần trừ bỏ bằng cách xua tan, đã trừ bỏ bằng cách tu tập những lậu hoặc cần trừ bỏ bằng cách tu tập — này các Tỷ-kheo, vị ấy được gọi là Tỷ-kheo sống với sự phòng hộ tất cả lậu hoặc, đã cắt đứt khát ái, đã cởi bỏ các sợi dây trói buộc, và nhờ thấu hiểu đúng đắn về tính kiêu mạn nên đã chấm dứt khổ đau.

Đức Phật nói như vậy. Các Tỷ-kheo hoan hỷ, vui mừng đón nhận lời Đức Phật dạy. Kinh Tất Cả Các Lậu Hoặc (hết).