Câu Hỏi Về Tính Chất Của Người Cung Thủ
Bốn tính chất của cung thủ: tư thế bắn vững chãi với niềm vui sẽ trúng đích — đứng trên đất giới bằng đôi chân tinh tấn, nhắm mũi tên trí tuệ vào mọi phiền não; mang nẹp uốn thẳng tên cong — dùng Niệm Xứ uốn thẳng tâm cong vẹo; chuyên chú vào mục tiêu — quán thân đủ bốn mươi hai tính chất từ vô thường đến phiền não; và luyện tập sáng chiều không lơ là — con đường đến quả A-la-hán như người cung thủ nhận phần công xứng đáng.
Điểm thực hànhBắn tên trí tuệ như cung thủ chuyên nghiệp: chân đứng vững trên giới, tâm uốn thẳng bằng chánh niệm, mắt không rời thân này với mọi tính chất vô thường của nó, và luyện tập sáng chiều không một ngày lơ là.
Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Chum Nước 7. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Người Cung Thủ — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Bốn tính chất của người cung thủ nên được thực hành” — bốn tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, người cung thủ khi bắn tên: đặt vững hai bàn chân trên mặt đất, giữ đầu gối thẳng, đặt bao tên ở chỗ thắt lưng, làm thân mình cứng vững, đưa hai tay lên chỗ khớp nối, nắm chặt bàn tay, khép các ngón tay không còn kẽ hở, ngẩng cổ lên, nhắm mắt và miệng lại, ngắm thẳng vào dấu mục tiêu, và khởi niềm vui: “Ta sẽ bắn trúng.” Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập nên: đặt hai bàn chân tinh tấn trên mặt đất là giới, giữ kham nhẫn và ôn hòa được thẳng thắn, đặt tâm ở sự phòng hộ, đưa mình vào sự thu thúc và chế ngự, bóp nghẹt ước muốn và sự mê đắm, làm tâm liền lạc không kẽ hở trong tác ý đúng đường lối, nâng cao sự tinh tấn, khép kín sáu cửa, thiết lập chánh niệm, và khởi niềm vui: “Ta sẽ xuyên thủng mọi phiền não bằng mũi tên trí tuệ.”
Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của người cung thủ nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: người cung thủ mang theo cái nẹp uốn, để uốn thẳng mũi tên bị cong, vẹo, quẹo. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên mang theo cái nẹp uốn là Niệm Xứ ở thân này, để uốn thẳng cái tâm bị cong, vẹo, quẹo. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của người cung thủ nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: người cung thủ chuyên chú ngắm vào mục tiêu. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên chuyên chú quán sát ở thân này. Tâu đại vương, hành giả nên chuyên chú quán sát ở thân này như thế nào? Nên quán sát thân này là vô thường, là khổ, là vô ngã, là bệnh tật, là ghẻ lở, là mũi tên đâm, là tai ương, là tật bệnh, là cái gì khác lạ, là sự tiêu hoại, là tai họa, là bất hạnh, là sự sợ hãi, là nguy hiểm, là sự lay động, là mỏng manh dễ vỡ, là không bền chắc, là không chỗ che chở, là không nơi trú ẩn, là không chỗ nương nhờ, là rỗng trống, là trống không, là hư không vô ngã, là điều bất lợi, là pháp có bản chất đổi thay, là không có lõi, là gốc của tai ương, là kẻ giết hại, là có sự hủy diệt, là còn rỉ rò lậu hoặc, là pháp bị tạo tác, là miếng mồi của Ma vương, là có bản chất phải sinh, là có bản chất phải già, là có bản chất phải bệnh, là có bản chất phải chết, là có bản chất sầu muộn, là có bản chất than khóc, là có bản chất thất vọng, là có bản chất phiền não.
Tâu đại vương, hành giả nên chuyên chú quán sát ở thân này như thế. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ ba của người cung thủ nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: người cung thủ tập luyện cả buổi chiều lẫn buổi sáng. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên chuyên chú vào đối tượng thiền cả buổi chiều lẫn buổi sáng. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ tư của người cung thủ nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, cũng đã nói:
chuyên chú sáng chiều,
trong khi không bê trễ việc chuyên chú,
đạt được bữa ăn và tiền lương.
Tương tợ y như thế, người con trai của đức Phật
thực hành sự chuyên chú ở thân,
trong khi không bê trễ việc chuyên chú ở thân,
chứng đắc phẩm vị A-la-hán.’”
Nghĩa là
Nghĩa là: như người cung thủ kia. Nghĩa là: luyện tập cả sáng lẫn chiều. Nghĩa là: không lơ là việc luyện tập của mình. Nghĩa là: người ấy nhận được cơm ăn và tiền công xứng đáng. Nghĩa là: cũng vậy, người con của đức Phật. Nghĩa là: vị ấy thực hành chuyên chú quán sát thân. Nghĩa là: không lơ là việc quán thân ấy. Nghĩa là: vị ấy chứng đắc quả A-la-hán.
Câu hỏi về tính chất của người cung thủ là thứ bảy. Phẩm Chum Nước là thứ bảy. Phần Tóm Lược Của Phẩm Ấy: Chum nước, và sắt đen, cái lọng che, thửa ruộng, và thuốc giải độc, với vật thực, và người cung thủ, đã được các bậc hiểu biết nói đến như vậy. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ kết thúc.