Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Bò

Bốn tính chất của bò: không rời chuồng — không rời bỏ thân mà quán nó là vô thường, tan rã; nhận ách thì mang đến cùng — sống phạm hạnh dù sướng khổ cho đến hơi thở cuối; khát thì uống háo hức — tiếp nhận lời thầy với khao khát và tịnh tín; và ai bắt mang vác cũng mang — cúi đầu tiếp nhận lời giáo huấn từ bất cứ ai, như trưởng lão Sāriputta sẵn sàng học từ vị sa-di bảy tuổi.

Điểm thực hành

Kiên trì như bò kéo ách và khiêm tốn như bò ai sai cũng làm: mang đời sống phạm hạnh đến hơi thở cuối, và tiếp nhận lời dạy đúng từ bất cứ ai, dù người ấy mới bảy tuổi.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Con Mối 8. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Bò — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Bốn tính chất của con bò nên được thực hành” — bốn tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, con bò không rời bỏ chuồng của mình. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập không nên rời bỏ thân của mình — với quán niệm rằng: “Thân này bản chất là vô thường, bị chà xát, xoa bóp, tan rã, phân tán, tiêu hoại.” Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của con bò nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con bò đã nhận cái ách thì mang cái ách đi, dù sướng hay khổ. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả đã nhận lãnh đời sống phạm hạnh thì nên sống phạm hạnh, dù sướng hay khổ, cho đến khi mạng sống chấm dứt, đến hơi thở cuối cùng.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của con bò nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con bò đang khát thì uống nước với sự khao khát ham muốn. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả đang khao khát thì nên tiếp nhận lời chỉ dạy của thầy giáo thọ và thầy tế độ với sự ham muốn, yêu quý và tịnh tín. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ ba của con bò nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con bò bị bất cứ ai bắt mang vác thì nó mang vác. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên cúi đầu tiếp nhận lời giáo huấn của các Tỷ-kheo trưởng lão, mới tu hay trung niên, cho đến cả của người tại gia và cận sự nam. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ tư của con bò nên được thực hành.

Tâu đại vương, điều này trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, cũng đã nói:

Nghĩa là

Nghĩa là: vị ấy mới xuất gia ngay chính ngày hôm đó. Nghĩa là: dù vị ấy chỉ mới bảy tuổi đời. Nghĩa là: nếu vị ấy chỉ dạy cho tôi điều đúng. Nghĩa là: tôi sẽ cúi đầu tiếp nhận lời dạy ấy. Nghĩa là: lòng khao khát học hỏi mãnh liệt và tình thương mến. Nghĩa là: thấy được đức tính của vị ấy rồi, tôi sẽ khơi dậy trong mình. Nghĩa là: tôi sẽ tôn vị ấy lên vị trí của một vị thầy. Nghĩa là: kính cẩn như thế lặp đi lặp lại.

Câu hỏi về tính chất của con bò là thứ tám.