Câu Hỏi Về Tính Chất Của Chiếc Thuyền
Ba tính chất của thuyền: ghép nhiều gỗ mà chở nhiều người qua — hành giả kết hợp nhiều pháp để đưa thế gian qua bờ kia; chịu đựng sóng gió và xoáy nước — chịu đựng sóng phiền não, lợi lộc, chê khen, vui khổ; và đi trên biển sâu vô tận — cho tâm đi lại trong sự thấu hiểu bốn sự thật cao quý theo ba vòng mười hai phương diện.
Điểm thực hànhĐời tu như con thuyền: vững nhờ nhiều pháp kết hợp, bền nhờ chịu đựng được sóng khen chê và vui khổ, và định hướng bằng sự thấu hiểu bốn sự thật cao quý.
Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Biển Cả 5. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Chiếc Thuyền — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Ba tính chất của chiếc thuyền nên được thực hành” — ba tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, chiếc thuyền nhờ sự kết hợp của nhiều loại gỗ ghép lại mà đưa được nhiều người qua sông. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập sẽ đưa thế gian cùng với chư Thiên qua bờ bên kia nhờ sự kết hợp của nhiều loại pháp: cách cư xử, giới, đức hạnh, phận sự và công việc. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của chiếc thuyền nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: chiếc thuyền chịu đựng sức đẩy của nhiều đợt sóng gào thét và sức xoáy của các dòng nước xoáy lan rộng.
Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên chịu đựng sức đẩy của nhiều đợt sóng: phiền não, lợi lộc, sự tôn kính, danh vọng, tiếng tăm, cúng dường, đảnh lễ, sự chê bai và khen ngợi nơi các gia đình khác, và sức đẩy của sóng vui, khổ, kính trọng, khinh khi cùng nhiều loại lỗi lầm khác. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của chiếc thuyền nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: chiếc thuyền đi lại trên biển cả mênh mông: vô lượng, vô tận, không bờ bên kia, không bị khuấy động, sâu thẳm, tiếng vang lớn lao, đầy các đàn cá lớn như cá ông, cá voi, cá đao tụ họp. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên cho tâm đi lại trong sự thấu hiểu và thâm nhập bốn sự thật cao quý theo ba vòng và mười hai phương diện.
Tâu đại vương, đó là tính chất thứ ba của chiếc thuyền nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này đức Thế Tôn, vị Trời vượt trên các vị Trời, cũng đã nói trong Tương Ưng Bộ quý báu, Tương Ưng Sự Thật: “Này các Tỷ-kheo, khi suy tư, các thầy nên suy tư: ‘Đây là khổ’, nên suy tư: ‘Đây là nguyên nhân của khổ’, nên suy tư: ‘Đây là sự diệt khổ’, nên suy tư: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’.” Câu hỏi về tính chất của chiếc thuyền là thứ năm.