Câu Hỏi Về Tính Chất Của Cái Neo Thuyền
Hai tính chất của cái neo: giữ chặt thuyền giữa biển động — hành giả neo giữ tâm giữa xung đột của suy tư và sóng tham sân si; và chìm sâu chứ không nổi — hành giả không nổi lên trên lợi lộc danh vọng mà giữ tâm ở mức vừa đủ nuôi sống thân này.
Điểm thực hànhTâm cần một cái neo: neo vào sự chế ngự giữa sóng gió của suy tư và phiền não, và chìm xuống khiêm tốn thay vì nổi lên khi được lợi lộc tôn vinh.
Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Biển Cả 6. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Cái Neo Thuyền — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Hai tính chất của cái neo thuyền nên được thực hành” — hai tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, cái neo giữ chặt và cố định con thuyền trên biển cả mênh mông, nơi mặt nước bị khuấy động, hỗn loạn bởi lưới sóng nhiều lớp, không cho thuyền bị lôi đi theo hướng này hướng khác. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập nên neo giữ tâm giữa trận xung đột lớn lao của các suy tư và lưới sóng tham, sân, si, không cho tâm bị lôi đi theo hướng này hướng khác. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của cái neo thuyền nên được thực hành.
— Tâu đại vương, còn điều khác nữa: cái neo không nổi lên mà chìm xuống; dù nước sâu cả trăm cánh tay, nó vẫn giữ chặt con thuyền và đưa thuyền về vị trí cố định. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả không nên nổi lên trên lợi lộc, danh vọng, sự tôn kính, kính nể, đảnh lễ, cúng dường và trọng vọng — cho đến trên cả đỉnh cao của lợi lộc và danh vọng — mà nên giữ tâm chỉ ở mức duy trì sự sống của thân này. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của cái neo thuyền nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, cũng đã nói:
không nổi lên ở biển, mà chìm xuống,
y như thế ấy các ngươi chớ nổi lên ở lợi lộc và tôn vinh,
mà hãy chìm xuống.’”
Nghĩa là
Nghĩa là: như cái neo dưới biển sâu. Nghĩa là: nó không nổi lên mặt nước mà chìm xuống đáy. Nghĩa là: các thầy cũng đừng nổi lên, kiêu căng vì lợi lộc và sự tôn vinh. Nghĩa là: hãy chìm xuống, khiêm tốn và lặng lẽ.
Câu hỏi về tính chất của cái neo thuyền là thứ sáu.