Câu Hỏi Về Tính Chất Của Biển Cả

Năm tính chất của biển cả: không dung xác chết — không sống chung với phiền não; giữ kín châu báu — che giấu các chứng đắc của mình; sống với sinh vật to lớn — nương tựa bạn lành; sông mưa đổ đầy cũng không tràn bờ — không vi phạm điều học dù vì mạng sống; và không bao giờ đầy — không thỏa mãn với việc học hỏi Giáo Pháp. Cuối bài là phần tóm lược phẩm Biển Cả.

Điểm thực hành

Như biển cả: loại bỏ ô nhiễm ngay, giữ kín điều quý, không vượt ranh giới giới luật trong mọi hoàn cảnh, và học hỏi không bao giờ biết đủ.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Biển Cả 10. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Biển Cả — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Năm tính chất của biển cả nên được thực hành” — năm tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, biển cả không sống chung với xác chết. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập không nên sống chung với tham, sân, si, ngã mạn, tà kiến, gièm pha, hiềm hận, ganh tỵ, bỏn xẻn, gian trá, xảo quyệt, cong vạy, chênh lệch, hạnh xấu và các bợn nhơ phiền não. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của biển cả nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: biển cả cất giữ kho tàng nhiều loại châu báu — ngọc trai, ngọc ma-ni, ngọc bích, vỏ ốc, đá quý, san hô, pha lê và các loại ngọc khác — mà che kín lại, không tung rải ra ngoài.

Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả sau khi chứng đắc các châu báu đức hạnh đủ loại — Đạo, Quả, thiền, giải thoát, định, sự chứng đạt, tuệ quán và thắng trí — thì nên che kín lại, không đưa ra bên ngoài. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của biển cả nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: biển cả sống chung với các sinh vật to lớn vĩ đại. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên sống nương tựa vào người bạn đồng phạm hạnh tốt lành: ít ham muốn, biết đủ, thuyết về hạnh đầu-đà, sống đời giảm thiểu, đầy đủ đức hạnh, có lòng hổ thẹn, khéo cư xử, đáng kính, đáng trọng, biết thuyết giảng, nhẫn nại với lời nói, biết quở trách điều xấu, biết giáo giới, biết dạy dỗ, biết giải thích, biết chỉ dạy, biết thức tỉnh, biết khuyến khích, biết làm người khác phấn khởi.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ ba của biển cả nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: biển cả tuy được trăm ngàn con sông đầy nước mới — sông Hằng, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī và các sông khác — cùng những trận mưa từ trời đổ vào làm đầy, cũng không vượt qua bờ của mình. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả không nên cố ý vi phạm điều học vì lý do lợi lộc, sự tôn kính, danh tiếng, đảnh lễ, kính nể, cúng dường — thậm chí dù nguyên nhân là mạng sống. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ tư của biển cả nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này đức Thế Tôn, vị Trời vượt trên các vị Trời, cũng đã nói: “Ví như, này Pahārāda, biển cả có tính bền vững, không vượt qua bờ; cũng vậy, này Pahārāda, điều học nào Ta đã quy định cho các đệ tử, các đệ tử của Ta dù vì mạng sống cũng không vượt qua điều ấy.”

— Tâu đại vương, còn điều khác nữa: biển cả không bị làm đầy bởi tất cả các dòng sông — Hằng, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī — và bởi các trận mưa từ trời. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả không nên thỏa mãn với việc đọc tụng, vấn hỏi, nghe pháp, ghi nhớ, phân định, sự uyên thâm về Vi Diệu Pháp và Giới Luật, tranh luận về Kinh, cách đặt từ, nối từ, phân tích từ, và giáo pháp cao quý chín thể loại của đấng Chiến Thắng. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ năm của biển cả nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này đức Thế Tôn, vị Trời vượt trên các vị Trời, cũng đã nói trong Bổn Sanh Sutasoma:

Nghĩa là

Nghĩa là: như lửa đốt cỏ củi mà không bao giờ no. Nghĩa là: như biển nhận mọi dòng sông mà không bao giờ đầy. Nghĩa là: các bậc trí cũng như thế, thưa vị vua cao quý nhất. Nghĩa là: nghe lời khéo nói bao nhiêu cũng không thấy đủ.

Câu hỏi về tính chất của biển cả là thứ mười. Phẩm Biển Cả là thứ hai. Phần Tóm Lược: Dây bầu và cây sen, hạt giống, cây sālā xinh đẹp; chiếc thuyền và cái neo thuyền, cột buồm, người thuyền trưởng cũng vậy; người làm công và biển cả, phẩm được gọi tên theo đó.