Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Rùa

Năm tính chất của rùa: sống trong nước — hành giả an trú trong tâm từ rải khắp thế gian; thấy người thì lặn sâu — phiền não đến thì chìm vào đối tượng thiền; ra khỏi nước thì sưởi nắng — sưởi ấm tâm trong nỗ lực đúng đắn; đào đất ở nơi cô quạnh — bỏ lợi lộc tiếng tăm mà ở nơi vắng; và rút các chi vào mai — thu thúc sáu căn, sống có niệm và tỉnh giác.

Điểm thực hành

Thu thúc các căn như rùa rút chi vào mai là cách bảo vệ đời sống tu tập: tâm từ làm môi trường sống, đối tượng thiền làm nơi ẩn náu khi phiền não tấn công, và nơi vắng vẻ làm đất tu.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Con Lừa 6. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Rùa — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Năm tính chất của con rùa nên được thực hành” — năm tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, con rùa là loài sống dưới nước và làm chỗ ở ngay trong nước. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập nên an trú với tâm đồng hành với lòng từ, thương tưởng đến lợi ích của tất cả chúng sinh đang sống và hiện hữu, rải tâm từ bao la, vĩ đại, vô lượng, không thù oán, không hãm hại khắp toàn thể thế gian. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của con rùa nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con rùa nổi lên mặt nước, nhô đầu nhìn quanh; nếu thấy có ai thì nó lặn ngay xuống và chìm sâu, nghĩ rằng: “Mong chúng đừng thấy ta nữa.”

Cũng vậy, tâu đại vương, khi các phiền não kéo đến, hành giả nên lặn xuống hồ nước là đối tượng thiền, chìm sâu vào đó, nghĩ rằng: “Mong các phiền não đừng thấy ta nữa.” Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của con rùa nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con rùa ra khỏi nước thì phơi nắng sưởi ấm thân. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên rút tâm ra khỏi các tư thế ngồi, đứng, nằm, đi kinh hành, rồi sưởi ấm tâm trong sự nỗ lực đúng đắn. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ ba của con rùa nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con rùa đào đất rồi làm chỗ ở nơi cô quạnh. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên từ bỏ lợi lộc, sự tôn kính và tiếng tăm, đi sâu vào nơi trống vắng cô quạnh — rừng lớn, rừng thưa, sườn núi, thung lũng, hang núi — nơi ít tiếng động, ít ồn ào, tách biệt, rồi ở ngay tại nơi cô quạnh ấy.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ tư của con rùa nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này trưởng lão Upasena, con trai của Vaṅganta, cũng đã nói:

Nghĩa là

Nghĩa là: trú xứ vắng vẻ, yên tĩnh. Nghĩa là: nơi thú dữ vẫn lui tới — xa hẳn con người. Nghĩa là: vị Tỷ-kheo nên chọn chỗ như thế. Nghĩa là: vì mục đích ẩn cư thiền định, vị ấy nên lui tới trú xứ ấy.

— Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con rùa đang đi lang thang, nếu thấy gì hay nghe tiếng gì thì nó rút bốn chân và cái đầu — chi thứ năm — vào trong mai, đứng yên bất động, lặng im, để bảo vệ thân thể. Cũng vậy, tâu đại vương, khi sắc, tiếng, hương, vị, xúc và pháp kéo đến ở khắp nơi, hành giả không mở cánh cửa thu thúc ở sáu căn, tập trung tâm lại, thực hành sự thu thúc, sống có niệm và tỉnh giác trong khi bảo vệ đời sống Sa-môn. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ năm của con rùa nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này đức Thế Tôn, vị Trời vượt trên các vị Trời, cũng đã nói trong Tương Ưng Bộ quý báu, bài kinh Ví Dụ Con Rùa:

Nghĩa là

Nghĩa là: như con rùa rút hết các chi vào trong mai. Nghĩa là: vị Tỷ-kheo thu gom các suy nghĩ của tâm lại như thế. Nghĩa là: không lệ thuộc vào ai, không làm phiền ai. Nghĩa là: đạt sự tịch tịnh hoàn toàn, không còn nặng lời với bất cứ ai.

Câu hỏi về tính chất của con rùa là thứ sáu.