Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Milinda & Apadāna › Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Beo Đực

Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Beo Đực

5. Dīpikaṅgapañha · MIL7.2.5 · 29 đoạn

Hai tính chất của beo đực: ẩn núp nơi rậm rạp để vồ mồi — hành giả lui tới nơi vắng vẻ để sớm làm chủ sáu thắng trí; và không ăn con thú ngã về phía trái — hành giả không dùng bữa ăn có được bằng các cách nuôi mạng sai trái bị đức Phật quở trách, thà bỏ mạng cũng không phá vỡ sự nuôi mạng chân chánh.

Điểm thực hành

Muốn tiến sâu phải có nơi vắng vẻ để ẩn tu; và muốn tâm thanh tịnh phải giữ nguồn nuôi sống trong sạch — thức ăn kiếm bằng cách sai trái không bao giờ nên dùng.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Con Lừa 5. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Beo Đực — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Hai tính chất của con beo đực nên được thực hành” — hai tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, con beo đực nương vào lùm cỏ rậm, rừng rậm hay sườn núi rậm, ẩn núp ở đó rồi vồ lấy các con thú. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập nên lui tới nơi vắng vẻ: rừng, gốc cây, sườn núi, thung lũng, hang núi, bãi tha ma, rừng thưa, khoảng trống, đống rơm — nơi ít tiếng động, ít ồn ào, vắng người, tách biệt với đám đông, thích hợp cho việc ẩn cư thiền định. Tâu đại vương, vì hành giả lui tới nơi vắng vẻ như thế thì chẳng bao lâu sẽ đạt được năng lực làm chủ sáu thắng trí.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của con beo đực nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này các vị trưởng lão kết tập Giáo Pháp cũng đã nói:

Cũng giống như con beo đực
ẩn núp rồi chộp lấy các con thú rừng.
Y như thế ấy người con trai này của đức Phật,
vị có sự tu tập đã được gắn bó, vị hành minh sát,
đi vào khu rừng
rồi nắm lấy quả vị tối thượng.’

Nghĩa là

Nghĩa là: như con beo đực biết ẩn mình chờ thời cơ. Nghĩa là: nấp kín rồi mới vồ được con mồi. Nghĩa là: người con của đức Phật cũng làm như vậy. Nghĩa là: vị ấy gắn bó với tu tập, thực hành tuệ quán sát. Nghĩa là: vào nơi rừng vắng để tu tập. Nghĩa là: rồi chứng được quả vị cao nhất là A-la-hán.

— Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con beo đực giết được con thú nào mà con thú ngã về phía bên trái thì nó không ăn. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập không nên dùng bữa ăn có được nhờ các cách nuôi mạng sai trái bị đức Phật quở trách: cho tre, cho lá, cho hoa, cho trái cây, nhường chỗ tắm, cho đất sét, cho bột tắm, cho tăm xỉa răng, cho nước súc miệng, nịnh hót, tâng bốc, chiều chuộng, chạy việc đưa tin, làm thầy thuốc, làm người phục dịch, đi theo sai bảo, đổi thức ăn lấy thức ăn, phát xuất từ quà cáp, xem địa lý, xem chiêm tinh, xem tướng số, hay bất cứ cách nuôi mạng sai trái nào khác — không nên dùng, như con beo đực không ăn con thú ngã về phía bên trái.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của con beo đực nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, cũng đã nói:

Mật ong và cháo được phát sanh
do việc lan truyền của sự biểu hiện bằng lời nói,
nếu ăn vào thì tôi
có thể bị chê trách về sự nuôi mạng của tôi.
Thậm chí, nếu nội tạng của tôi
rơi ra lòng thòng ở bên ngoài,
dầu cho đang từ bỏ mạng sống, tôi vẫn không
làm đổ vỡ sự nuôi mạng (chân chánh).’”

Nghĩa là

Nghĩa là: do sự gợi ý bằng lời nói lan truyền, Nghĩa là: mà mật và cháo sữa đã phát sanh, Nghĩa là: nếu tôi ăn món ấy. Nghĩa là: đời sống nuôi mạng của tôi sẽ đáng bị chê trách. Nghĩa là: dù cho ruột gan của tôi có lòi ra ngoài. Nghĩa là: dù thân thể có đến nông nỗi ấy. Nghĩa là: không phá vỡ nếp nuôi mạng chân chánh của mình, Nghĩa là: dù phải bỏ cả mạng sống, tôi cũng không chịu.

Câu hỏi về tính chất của con beo đực là thứ năm.