Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Lừa
Đức vua hỏi tính chất của con lừa mà hành giả nên học. Trưởng lão đáp: con lừa nằm ở đâu cũng được và không nằm nhiều; hành giả cũng vậy, trải mảnh da nằm ở bất cứ nơi nào cũng được và không nên ham nằm. Lời Phật và kệ của trưởng lão Sāriputta được dẫn để chứng minh.
Điểm thực hànhDễ thích nghi và ít đòi hỏi về chỗ ở là đức tính cần học: nằm đâu cũng được, và thời gian dành cho nghỉ ngơi không lấn át thời gian nỗ lực tu tập.
Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Con Lừa 1. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Lừa — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Một tính chất của con lừa nên được thực hành” — tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, con lừa nằm ở bất cứ đâu: trên đỉnh đống rác, ở ngã tư, ở giao lộ, ở cổng làng, trên đống trấu — chỗ nào nó cũng nằm được, và nó không nằm nhiều. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập có thể trải một mảnh da rồi nằm ở bất cứ đâu: trên chiếu cỏ, trên chiếu lá, trên giường gỗ nhỏ, trên nền đất — chỗ nào cũng được, và không nên nằm nhiều. Tâu đại vương, đó là một tính chất của con lừa nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này đức Thế Tôn, vị Trời vượt trên các vị Trời, cũng đã nói: “Này các Tỷ-kheo, ngày nay các đệ tử của Ta sống với gối đầu là khúc gỗ mục, không buông lung, nhiệt tâm nỗ lực.”
Tâu đại vương, điều này trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, cũng đã nói:
trời mưa còn chưa làm ướt đầu gối,
vậy là quá đủ cho sự an trú thoải mái
của vị tỳ khưu có bản tánh cương quyết.’”
Nghĩa là
Nghĩa là: người ngồi kiết già ngoài trời, mưa còn không làm ướt nổi đầu gối — chỗ ở đơn sơ đến thế vẫn đủ. Nghĩa là: người ấy không cần mái che sang trọng; mưa nhỏ cũng không thấm tới đầu gối. Nghĩa là: bấy nhiêu thôi đã đủ thoải mái cho đời sống tu tập. Nghĩa là: vị Tỷ-kheo có tâm cương quyết hướng về giải thoát thì không đòi hỏi tiện nghi.
Câu hỏi về tính chất của con lừa là thứ nhất.