Câu hỏi về giới hạnh tồi

Vua Milinda hỏi: người tại gia phá giới và vị Sa-môn phá giới khác nhau ở đâu, quả báo có giống nhau không? Trưởng lão Nāgasena chỉ ra vị Sa-môn phá giới vẫn hơn người tại gia phá giới ở mười đức tính — còn tôn kính Tam Bảo và bạn đồng tu, còn học hỏi, nghe pháp, còn giữ tư cách trước hội chúng, còn biết giấu điều ác vì sợ chê trách — và bởi mười lý do, sự cúng dường cho vị ấy vẫn được trong sạch về phía thí chủ, như nước đặc vẫn rửa sạch bùn, nước sôi vẫn dập được lửa, thức ăn vô vị vẫn xua được cơn đói.

Điểm thực hành

Quả của việc cúng dường nằm nhiều ở tâm trong sạch của người dâng hơn là ở sự hoàn hảo của người nhận; và dù một người tu có lầm lỗi, những nền nếp tốt còn giữ được — kính Tam Bảo, biết hổ thẹn, còn học hỏi — vẫn là vốn liếng quý không nên buông bỏ.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp Phần Câu Hỏi Suy Luận Phẩm Đức Phật 8. Câu hỏi về giới hạnh tồi “Thưa ngài Nāgasena, giữa người tại gia phá giới và vị Sa-môn phá giới có sự phân biệt gì, có sự khác biệt gì? Có phải cả hai đều có cảnh giới tái sinh giống nhau, cả hai đều có quả báo giống nhau, hay là có điều gì khác nhau?” “Tâu đại vương, vị Sa-môn phá giới có mười đức tính vượt hơn người tại gia phá giới để phân biệt, và bởi mười lý do, vị ấy làm cho sự cúng dường được trong sạch hơn. Mười đức tính nào của vị Sa-môn phá giới vượt hơn người tại gia phá giới để phân biệt? Ở đây, tâu đại vương, vị Sa-môn phá giới có sự tôn kính đối với đức Phật, có sự tôn kính đối với Giáo Pháp, có sự tôn kính đối với Tăng Đoàn, có sự tôn kính đối với các bạn đồng tu; ra sức trong việc đọc tụng và học hỏi; có nhiều sự lắng nghe; tâu đại vương, vị phá giới, có giới bị hỏng, khi đi đến tập thể cũng thể hiện tư cách đúng mực; gìn giữ thân và lời nói vì sợ sự chê trách; tâm của vị ấy hướng đến sự nỗ lực; và vị ấy đã đến gần đời sống Sa-môn của vị Tỷ-kheo.

Tâu đại vương, ngay cả khi làm điều ác, vị Sa-môn phá giới cũng làm một cách giấu diếm. Tâu đại vương, như người phụ nữ có chồng lén lút thực hiện việc xấu một cách kín đáo; cũng vậy, tâu đại vương, ngay cả khi làm điều ác, vị Sa-môn phá giới cũng làm một cách giấu diếm. Tâu đại vương, đây là mười đức tính của vị Sa-môn phá giới vượt hơn người tại gia phá giới để phân biệt. Bởi mười lý do nào vị ấy làm cho sự cúng dường được trong sạch hơn? Sự cúng dường được trong sạch do việc mang lớp vỏ bọc không tội lỗi; sự cúng dường được trong sạch do việc mang dấu hiệu đầu cạo trọc, là biểu hiện Sa-môn của vị ẩn sĩ; sự cúng dường được trong sạch do việc đã tham gia vào hội chúng của Tăng Đoàn; sự cúng dường được trong sạch do việc đã đi đến nương nhờ đức Phật, Giáo Pháp và Tăng Đoàn; sự cúng dường được trong sạch do việc đã cư ngụ ở nơi có khuynh hướng nỗ lực; sự cúng dường được trong sạch do việc tầm cầu tài sản Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng; sự cúng dường được trong sạch do việc thuyết giảng Giáo Pháp cao quý; sự cúng dường được trong sạch do việc lấy Giáo Pháp làm hòn đảo và mục đích tối hậu; sự cúng dường được trong sạch do quan điểm hoàn toàn ngay thẳng rằng: ‘Đức Phật là cao cả’; sự cúng dường được trong sạch do việc thọ trì ngày trai giới.

Tâu đại vương, bởi mười lý do này, vị ấy làm cho sự cúng dường được trong sạch hơn. Tâu đại vương, ngay cả vị Sa-môn phá giới, dù đã phạm tội rõ ràng, cũng làm trong sạch sự cúng dường của các thí chủ. Tâu đại vương, như nước, dù đặc quánh, cũng tẩy sạch bùn lầy, bụi bặm, vết dơ; cũng vậy, tâu đại vương, ngay cả vị Sa-môn phá giới, dù đã phạm tội rõ ràng, cũng làm trong sạch sự cúng dường của các thí chủ. Hoặc như, tâu đại vương, nước nóng, dù đã sôi dữ dội, cũng dập tắt được khối lửa lớn đang bốc cháy; cũng vậy, tâu đại vương, ngay cả vị Sa-môn phá giới, dù đã phạm tội rõ ràng, cũng làm trong sạch sự cúng dường của các thí chủ. Hoặc như, tâu đại vương, thức ăn, dù vô vị, cũng xua đi sự suy nhược vì cơn đói; cũng vậy, tâu đại vương, ngay cả vị Sa-môn phá giới, dù đã phạm tội rõ ràng, cũng làm trong sạch sự cúng dường của các thí chủ.

Điều này cũng đã được đức Như Lai, vị Trời vượt trên các vị Trời, nói đến trong Trung Bộ, phần Dấu Ấn Cao Quý, bài giải thích về sự phân loại cúng dường, rằng:

Nghĩa là

Người có giới hạnh dâng vật thí kiếm được đúng pháp cho những kẻ phá giới với tâm hoàn toàn trong sạch và tin tưởng vững tin rằng quả của nghiệp là to lớn thì sự cúng dường ấy trong sạch về phía người dâng cúng

“Thưa ngài Nāgasena, thật là kỳ diệu! Thưa ngài Nāgasena, thật là phi thường! Chúng tôi đã hỏi một câu hỏi có chừng ấy, ngài đã phân tích nó bằng các ví dụ, bằng các lý lẽ, và khiến cho vị ngọt của Bất Tử được lắng nghe. Thưa ngài, như người đầu bếp hoặc học trò của người đầu bếp, sau khi nhận được chừng ấy thịt, chế biến với nhiều loại gia vị khác nhau rồi làm thành món ăn xứng đáng cho đức vua; cũng vậy, thưa ngài Nāgasena, chúng tôi đã hỏi một câu hỏi có chừng ấy, ngài đã phân tích nó bằng các ví dụ, bằng các lý lẽ, và khiến cho vị ngọt của Bất Tử được lắng nghe.” Câu hỏi về giới hạnh tồi là thứ tám.