Câu hỏi về sự cúng dường đức Phật

Vua Milinda hỏi: sao Đức Phật vừa bảo ngài Ānanda đừng bận rộn với việc cúng dường thân Ngài, vừa dạy cúng dường xá-lợi của bậc đáng cúng dường sẽ được sinh lên cõi trời? Ngài Nāgasena đáp: lời dặn ấy chỉ dành cho những người con của đấng Chiến Thắng, vì việc của họ là quán xét các hành, giữ bốn Niệm Xứ và chiến đấu với phiền não; còn cúng dường là việc của chư Thiên và loài người còn lại, như hoàng tử lo học binh pháp còn dân thường lo trồng trọt, buôn bán.

Điểm thực hành

Mỗi người có việc chính của mình: người tu thì việc chính là quán xét và diệt phiền não, đừng để việc phụ — dù là việc tốt như cúng dường — chiếm hết thời gian của việc chính.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp Phần Câu Hỏi Nan Giải Phẩm Đã Bị Giải Tán 7. Câu Hỏi Về Sự Cúng Dường Đức Phật “Thưa ngài Nāgasena, điều này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến: ‘Này Ānanda, các con đừng bận rộn với việc cúng dường thân thể của Như Lai.’ Lại nữa, Ngài đã nói rằng:

Nghĩa là

Hãy cúng dường xá-lợi của bậc xứng đáng được cúng dường. Làm như thế, các con sẽ từ nơi này sinh lên cõi trời.

Thưa ngài Nāgasena, nếu đức Thế Tôn đã nói: ‘Này Ānanda, các con đừng bận rộn với việc cúng dường thân thể của Như Lai,’ thì lời nói rằng: ‘Hãy cúng dường xá-lợi của bậc đáng được cúng dường; làm như vậy, các con từ chốn này sẽ đi đến cõi trời’ là sai. Nếu đức Thế Tôn đã nói: ‘Hãy cúng dường xá-lợi của bậc đáng được cúng dường; làm như vậy, các con từ chốn này sẽ đi đến cõi trời,’ thì lời nói rằng: ‘Này Ānanda, các con đừng bận rộn với việc cúng dường thân thể của Như Lai’ cũng là sai. Câu hỏi hai chiều này nay đến lượt ngài; xin ngài hãy gỡ rối.” “Tâu đại vương, đức Thế Tôn quả đã nói: ‘Này Ānanda, các con đừng bận rộn với việc cúng dường thân thể của Như Lai,’ và lại nữa, Ngài đã nói:

‘Hãy cúng dường xá-lợi của bậc đáng được cúng dường; làm như vậy, các con từ chốn này sẽ đi đến cõi trời.’ Nhưng điều đã được nói ấy không dành cho tất cả mọi người, mà chỉ liên quan đến những người con của đấng Chiến Thắng, đó là lời: ‘Này Ānanda, các con đừng bận rộn với việc cúng dường thân thể của Như Lai.’ Tâu đại vương, việc cúng dường này không phải là việc làm của những người con của đấng Chiến Thắng. Việc quán xét các hành, tác ý đúng đường lối, quan sát bốn Niệm Xứ, nắm lấy cốt lõi của đề mục, chiến đấu với các phiền não, gắn bó với mục đích của mình — đó là việc cần phải làm của những người con của đấng Chiến Thắng. Cúng dường là việc nên làm đối với những người còn lại, là chư Thiên và loài người.

Tâu đại vương, như đối với các hoàng tử trên trái đất này, các môn học về voi, ngựa, xe, cung, gươm, viết chữ, quản lý, binh thư, lắng nghe, khéo tiếp nhận, chiến đấu, động viên là công việc cần phải làm; còn đối với những người còn lại như các thương buôn và nô lệ thường dân, việc trồng trọt, buôn bán, chăn giữ trâu bò là việc cần phải làm; Cũng vậy, tâu đại vương, việc cúng dường này không phải là việc làm của những người con của đấng Chiến Thắng. Việc quán xét các hành, tác ý đúng đường lối, quan sát bốn Niệm Xứ, nắm lấy cốt lõi của đề mục, chiến đấu với các phiền não, gắn bó với mục đích của mình — đó là việc cần phải làm của những người con của đấng Chiến Thắng. Cúng dường là việc nên làm đối với những người còn lại, là chư Thiên và loài người.

Hoặc như, tâu đại vương, đối với các thanh niên Bà-la-môn, các môn học như bốn bộ Vệ Đà là Rig-Veda, Yajur-Veda, Sāma-Veda, Atharva-Veda, tướng số, truyền thống, truyền thuyết, từ vựng, nghi thức, sự phân tích âm từ, cú pháp, văn phạm, cấu trúc ngôn ngữ, hiện tượng lạ, giấc mơ, điềm báo, sáu chi phần của kinh Vệ Đà, nguyệt thực, nhật thực, sự di chuyển che khuất của các thiên thể, sự tranh giành ảnh hưởng của các vì sao, sự xuất hiện và sự rơi của thiên thể, động đất, sự bừng sáng ở các phương, bầu khí quyển, thiên văn học, tương lai của thế gian, điềm báo từ loài chó, điềm báo từ loài thú, điềm báo từ vị trí của các vì sao, hiện tượng bị xáo trộn, tiếng kêu của các loài chim là việc cần phải học; còn đối với những người còn lại như các thương buôn và nô lệ thường dân, việc trồng trọt, buôn bán, chăn giữ trâu bò là việc cần phải làm; Cũng vậy, tâu đại vương, việc cúng dường này không phải là việc làm của những người con của đấng Chiến Thắng. Việc quán xét các hành, tác ý đúng đường lối, quan sát bốn Niệm Xứ, nắm lấy cốt lõi của đề mục, chiến đấu với các phiền não, gắn bó với mục đích của mình — đó là việc cần phải làm của những người con của đấng Chiến Thắng. Cúng dường là việc nên làm đối với những người còn lại, là chư Thiên và loài người. Vì thế, tâu đại vương, đức Như Lai nghĩ rằng: ‘Đừng để những người này vướng bận vào những việc không phải là phận sự; hãy để những người này gắn bó với công việc của chính mình,’ nên đã nói:

Ngài đã nói: ‘Này Ānanda, các con đừng bận rộn với việc cúng dường thân thể của Như Lai.’ Tâu đại vương, nếu đức Như Lai không nói điều này, các Tỷ-kheo, dù đã nhận lấy y và bình bát của mình, cũng sẽ chỉ làm mỗi việc cúng dường đức Phật.” “Tốt lắm, thưa ngài Nāgasena! Việc này đúng như vậy, trẫm xin chấp nhận.” Câu hỏi về sự cúng dường đức Phật là câu hỏi thứ bảy.