Câu Hỏi về Việc Có Nhiều Tội

Vua Milinda hỏi: các ngài nói người sát sinh trong khi không biết thì tội nặng hơn, vậy sao trong Luật đức Phật lại nói người không biết thì không phạm tội? Ngài Nāgasena giải thích ở đây có khác biệt về ý nghĩa: có loại tội mà việc thoát tội tùy thuộc vào sự nhận biết, có loại không — và câu ‘người không biết thì không phạm tội’ chỉ nói về loại thứ nhất.

Điểm thực hành

Không biết không làm nhẹ mọi lỗi lầm: với những việc gây hại rõ ràng như sát sinh, thiếu hiểu biết còn làm tội nặng thêm — nên học cho biết trước khi hành động.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp Phần Câu Hỏi Nan Giải Phẩm Không Bị Chia Rẽ 6. Câu Hỏi về Việc Có Nhiều Tội “Thưa ngài Nāgasena, các ngài nói rằng: ‘Người nào sát sinh trong khi không biết, người ấy sinh ra tội nặng hơn.’ Vậy mà trong phần quy định về Luật, đức Thế Tôn đã nói: ‘Người không biết thì không phạm tội.’ Thưa ngài Nāgasena, nếu người sát sinh trong khi không biết mà sinh ra tội nặng hơn, thì lời nói ‘người không biết thì không phạm tội’ là sai. Nếu người không biết thì không phạm tội, thì lời nói ‘người sát sinh trong khi không biết sinh ra tội nặng hơn’ cũng là sai. Câu hỏi hai đầu này, khó vượt hơn, khó vượt qua, được đưa đến ngài; ngài cần giải quyết nó.”

“Tâu đại vương, đức Thế Tôn quả đã nói: ‘Người nào sát sinh trong khi không biết, người ấy sinh ra tội nặng hơn.’ Và trong phần quy định về Luật, đức Thế Tôn cũng đã nói: ‘Người không biết thì không phạm tội.’ Ở đây có sự khác biệt về ý nghĩa. Sự khác biệt về ý nghĩa ấy là gì? Tâu đại vương, có loại tội mà việc thoát tội tùy thuộc vào sự nhận biết, có loại tội mà việc thoát tội không tùy thuộc vào sự nhận biết. Tâu đại vương, về loại tội mà việc thoát tội tùy thuộc vào sự nhận biết ấy, đức Thế Tôn đã nói: ‘Người không biết thì không phạm tội.’” “Thưa ngài Nāgasena, tốt lắm! Trẫm chấp nhận điều này đúng như vậy.” Câu hỏi về việc có nhiều tội ở hành động ác của người không biết là câu hỏi thứ sáu.