Câu Hỏi về Việc Có Đức Phật hay Không

Vua Milinda suy luận rằng vì ngài Nāgasena và các vị thầy của ngài đều chưa từng thấy đức Phật, nên không có đức Phật. Ngài Nāgasena lật lại chính lý luận ấy bằng con sông Ūhā trên dãy Himalaya mà vua và cha của vua cũng chưa từng thấy, và vua phải thừa nhận sông ấy vẫn có — cũng vậy, đức Thế Tôn vẫn có.

Điểm thực hành

Đừng vội kết luận một điều không có chỉ vì mình chưa từng thấy; hãy kiểm tra xem cách suy luận của mình có áp dụng được cho những điều mình vẫn tin là có hay không.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp 5. Phẩm Đức Phật 1. Câu Hỏi về Việc Có Đức Phật hay Không Đức vua nói: “Thưa ngài Nāgasena, ngài đã từng thấy đức Phật chưa?” “Tâu đại vương, chưa.” “Vậy các vị thầy của ngài đã từng thấy đức Phật chưa?” “Tâu đại vương, cũng chưa.” “Vậy thì, thưa ngài Nāgasena, không có đức Phật.” “Tâu đại vương, còn con sông Ūhā trên dãy Himalaya, đại vương đã từng thấy chưa?” “Thưa ngài, chưa.” “Vậy cha của đại vương đã từng thấy sông Ūhā chưa?” “Thưa ngài, cũng chưa.” “Vậy thì, tâu đại vương, không có sông Ūhā.” “Thưa ngài, vẫn có chứ. Dù tôi chưa từng thấy sông Ūhā, cha tôi cũng chưa từng thấy, nhưng sông Ūhā vẫn có.” “Tâu đại vương, cũng như vậy, dù tôi chưa từng thấy đức Thế Tôn, các vị thầy của tôi cũng chưa từng thấy, nhưng đức Thế Tôn vẫn có.”

“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khéo léo!” Dứt Câu Hỏi về Việc Có Đức Phật hay Không, câu hỏi thứ nhất.