Tinh Tấn Là Sự Nâng Đỡ
Vua Milinda hỏi tinh tấn có dấu hiệu gì. Ngài Nāgasena đáp tinh tấn có dấu hiệu là nâng đỡ: nhờ được tinh tấn chống đỡ, mọi pháp tốt lành không suy giảm. Ngài cho hai ví dụ: cây gỗ chống ngôi nhà sắp đổ và đội quân tăng viện giúp đội quân nhỏ đánh tan đội quân lớn, rồi dẫn lời đức Thế Tôn dạy vị Thánh đệ tử có tinh tấn thì bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện và giữ mình trong sạch.
Điểm thực hànhKhi một thói quen tốt sắp đổ, đừng chờ nó sụp hẳn rồi mới dựng lại; hãy chống đỡ ngay bằng một nỗ lực nhỏ đúng lúc, như cây gỗ chống nhà hay quân tăng viện đến kịp lúc trận đánh chưa ngã ngũ.
Mi-lan-đà Hỏi Đáp Đại Phẩm 12. Câu Hỏi về Dấu Hiệu của Tinh Tấn Đức vua nói: “Thưa ngài Nāgasena, tinh tấn có dấu hiệu gì?” “Tâu đại vương, tinh tấn có dấu hiệu là nâng đỡ. Khi được tinh tấn nâng đỡ, mọi pháp tốt lành không suy giảm.” “Xin ngài cho một ví dụ.” “Tâu đại vương, như khi một ngôi nhà sắp đổ, người ta lấy một cây gỗ khác chống đỡ cho nó; được chống đỡ như vậy, ngôi nhà ấy không đổ xuống; cũng vậy, tâu đại vương, tinh tấn có dấu hiệu là nâng đỡ. Khi được tinh tấn nâng đỡ, mọi pháp tốt lành không suy giảm.” “Xin ngài cho thêm một ví dụ.” “Tâu đại vương, như khi một đội quân lớn đánh tan một đội quân nhỏ, đức vua cho một đội quân khác tiếp sức, gửi quân đến tăng viện cho đội quân nhỏ của mình; nhờ đội quân tăng viện ấy, đội quân nhỏ đánh tan được đội quân lớn; cũng vậy, tâu đại vương, tinh tấn có dấu hiệu là nâng đỡ. Khi được tinh tấn nâng đỡ, mọi pháp tốt lành không suy giảm.
Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến: ‘Này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có tinh tấn thì từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện. Vị ấy từ bỏ điều đáng chê, tu tập điều không đáng chê. Vị ấy giữ mình trong sạch.’” “Ngài thật khôn khéo, thưa ngài Nāgasena.” Câu hỏi về dấu hiệu của tinh tấn là câu hỏi thứ mười hai.