Đức Tin Làm Tâm Trong Sáng: Ví Dụ Viên Ngọc Lọc Nước
Vua Milinda hỏi đức tin có dấu hiệu gì. Ngài Nāgasena đáp đức tin có hai dấu hiệu: làm cho trong sáng và bước tới, rồi giảng dấu hiệu thứ nhất: khi đức tin sinh khởi, nó đè nén các pháp che lấp, làm tâm trong và sáng rõ như viên ngọc lọc nước của vị chuyển luân vương làm rong rêu biến mất, bùn lắng xuống và nước trở nên trong vắt. Dấu hiệu bước tới được để dành cho câu hỏi tiếp theo.
Điểm thực hànhKhi tâm đang đục vì lo âu và nghi ngờ, đừng cố gạn lọc từng ý nghĩ một; hãy khơi lại đức tin vào điều mình đã từng kiểm chứng là đúng, tâm sẽ tự lắng xuống và trong lại như nước được thả viên ngọc lọc.
Mi-lan-đà Hỏi Đáp Đại Phẩm 10. Câu Hỏi về Đức Tin Làm Tâm Trong Sáng Đức vua nói: “Thưa ngài Nāgasena, đức tin có dấu hiệu gì?” “Tâu đại vương, đức tin có dấu hiệu là làm cho trong sáng, và cũng có dấu hiệu là bước tới.” “Thưa ngài, đức tin có dấu hiệu là làm cho trong sáng nghĩa là thế nào?” “Tâu đại vương, khi đức tin sinh khởi, nó đè nén các pháp che lấp; tâm thoát khỏi các pháp che lấp, trở nên trong, sáng rõ, không vẩn đục. Tâu đại vương, đức tin có dấu hiệu là làm cho trong sáng là như vậy.” “Xin ngài cho một ví dụ.” “Tâu đại vương, như một vị chuyển luân vương đi đường xa cùng đoàn quân bốn binh chủng và lội qua một vũng nước nhỏ; vũng nước ấy bị voi, ngựa, xe và bộ binh khuấy lên, thành đục ngầu, xáo trộn, hóa thành bùn.
Khi đã qua rồi, vị chuyển luân vương ra lệnh cho người hầu: ‘Này các ngươi, hãy mang nước đến, trẫm sẽ uống.’ Vị vua có một viên ngọc làm trong nước. Những người ấy vâng lệnh vị chuyển luân vương: ‘Thưa bệ hạ, xin tuân lệnh’, rồi thả viên ngọc làm trong nước ấy vào nước. Ngay khi viên ngọc được thả vào, rong rêu và bèo tấm biến mất, bùn lắng xuống; nước trở nên trong, sáng rõ, không vẩn đục. Rồi họ dâng nước uống lên vị chuyển luân vương: ‘Thưa bệ hạ, xin bệ hạ uống nước.’” “Tâu đại vương, nước nên được hiểu là tâm; những người hầu ấy nên được hiểu là người tu hành; rong rêu, bèo tấm và bùn nên được hiểu là các phiền não. Viên ngọc làm trong nước nên được hiểu là đức tin. Như khi viên ngọc làm trong nước được thả vào nước thì rong rêu và bèo tấm biến mất, bùn lắng xuống, nước trở nên trong, sáng rõ, không vẩn đục; cũng vậy, tâu đại vương, khi đức tin sinh khởi, nó đè nén các pháp che lấp; tâm thoát khỏi các pháp che lấp, trở nên trong, sáng rõ, không vẩn đục.
Tâu đại vương, đức tin có dấu hiệu là làm cho trong sáng là như vậy.” “Ngài thật khôn khéo, thưa ngài Nāgasena.” Câu hỏi về đức tin làm trong sáng là câu hỏi thứ mười.