Hạnh của Đức Vua Sivi
Tiền thân vua Sivi ở thành Ariṭṭha: ngài nguyện cho bất cứ vật gì người ta xin, kể cả con mắt. Sakka hóa thành ông lão mù đến xin một con mắt; vua mừng rỡ cho móc cả hai mắt trao cho người xin, tâm không hề thay đổi — không phải vì ghét bỏ đôi mắt hay ghét bỏ bản thân, mà vì quả vị Toàn Tri quý hơn tất cả. Bài thuộc ba-la-mật bố thí.
Điểm thực hànhCho đi với tâm không đổi thay: trước khi cho, trong khi cho và sau khi đã cho, lòng vẫn một mực vì mục đích tốt đẹp ban đầu.
Hạnh Tạng Phẩm Akitti Ba-la-mật bố thí 8 Hạnh của Đức Vua Sivi
ta đã là vị Sát-đế-lỵ tên Sivi.
Vào lúc ngồi ở tòa lâu đài quý báu,
ta đã suy nghĩ như vầy:
“Không có bất cứ vật thí nào thuộc về nhân loại
mà ta chưa từng bố thí.
Thậm chí người nào yêu cầu ta về con mắt thì ta cũng có thể bố thí,
không bị dao động.”
Biết được tâm tư của ta,
vị Chúa Trời Sakka
ngồi ở giữa tập thể chư thiên
đã nói lên lời này:
“Đức vua Sivi có đại oai lực
trong khi ngồi ở tòa lâu đài quý báu
suy nghĩ về vật bố thí đủ các loại,
vị ấy không nhìn thấy vật chưa từng được bố thí.
Điều này là đúng hay không đúng sự thật?
Vậy hãy để ta thử thách vị ấy.
Các người hãy chờ một chốc lát
đến khi ta biết được tâm ý ấy.”
Sau khi biến thành dáng vóc người mù lòa, đang run rẩy, có đầu tóc bạc phơ,
cơ thể nhăn nheo, già yếu, bệnh hoạn,
(Chúa Trời Sakka)
đã đi đến gặp đức vua.
Khi ấy,
ông ta đã giơ cánh tay trái và cánh tay phải lên
chắp lại ở đầu,
rồi đã nói lời này:
“Tâu đại vương, tôi cầu xin ngài.
Ôi vị làm tiến triển vương quốc về phương diện đạo đức,
danh tiếng của ngài về sự hoan hỉ trong bố thí
đã vang khắp chốn nhân thiên.
Cả hai con mắt dẫn đường của tôi bị mù lòa,
hư hỏng.
Hãy bố thí cho tôi một con mắt,
ngài cũng hãy còn sống với một con mắt vậy.”
Nghe được lời nói của người ấy,
ta đã mừng rỡ, có tâm trí phấn chấn.
Tràn ngập niềm phấn khởi, ta đã chắp tay lại
rồi đã nói lời này:
“Lúc này đây,
sau khi suy nghĩ trẫm đã rời tòa lâu đài đi đến nơi đây.
Còn ngươi,
sau khi biết được tâm của trẫm đã đi đến để cầu xin con mắt.
Ôi, ý định của ta đã được thành tựu,
điều ước mong đã được vẹn toàn!
Hôm nay, ta sẽ ban cho người hành khất
tặng vật cao quý chưa từng được bố thí trước đây.
Này Sīvaka, hãy lại gần.
Hãy mạnh dạn lên, đừng chần chờ, chớ có run rẩy.
Hãy móc ra cả hai con mắt
và trao cho người cầu thỉnh.”
Sau đó, bị ta thúc giục
vị Sīvaka ấy là người thi hành mệnh lệnh
đã lấy ra (hai con mắt) giống như nạo cơm dừa,
rồi đã trao cho cho người hành khất.
Trong khi chuẩn bị bố thí,
khi đang bố thí,
khi tặng vật đã được ta bố thí,
tâm không có thay đổi với lý do chỉ là vì quả vị giác ngộ.
Hai con mắt không có bị ta ghét bỏ,
bản thân không có bị ta ghét bỏ,
đối với ta quả vị Toàn Giác là yêu quý;
vì thế ta đã bố thí con mắt.
Nghĩa là
Tại thành phố tên Ariṭṭha, ta là vị vua tên Sivi. Ngồi trong tòa lâu đài quý báu, ta suy nghĩ như vầy: 'Mọi vật bố thí của loài người, không vật nào ta chưa từng cho. Thậm chí ai xin ta con mắt, ta cũng cho được, không hề dao động.' Biết được ý nghĩ của ta, Sakka, chúa của chư thiên, đang ngồi giữa hội chúng chư thiên, nói lời này: 'Đang ngồi trong tòa lâu đài quý báu, vua Sivi có đại uy lực, nghĩ về đủ loại vật bố thí, không thấy vật nào mình chưa từng cho. Điều này thật hay không? Hãy để ta thử thách vị ấy. Các ngươi hãy chờ một lát, đến khi ta biết được ý nghĩ ấy.' Hóa thành dáng người mù lòa, run rẩy, đầu tóc bạc phơ, thân thể nhăn nheo, già yếu, bệnh hoạn, Sakka đi đến gặp đức vua. Khi ấy, ông giơ hai cánh tay trái và phải lên, chắp tay lên đầu, rồi nói lời này: 'Tâu đại vương, tôi cầu xin ngài. Ngài là vị vua làm cho vương quốc thịnh vượng về đạo đức, danh tiếng ưa thích bố thí của ngài đã vang khắp cõi người và cõi trời. Cả hai con mắt dẫn đường của tôi đã mù lòa, hư hỏng rồi. Xin cho tôi một con mắt, ngài vẫn còn sống được với một con mắt.' Nghe lời người ấy nói, ta mừng rỡ, tâm trí phấn chấn. Tràn ngập phấn khởi, ta chắp tay lại rồi nói lời này: 'Vừa rồi, sau khi suy nghĩ, trẫm rời lâu đài đến nơi đây. Còn ngươi, biết được ý trẫm, đã đến xin con mắt. Ôi, ý định của ta đã thành tựu, ước mong đã được trọn vẹn! Hôm nay, ta sẽ ban cho người đến xin một tặng vật cao quý chưa từng ai bố thí trước đây. 'Này Sīvaka, hãy lại đây. Hãy mạnh dạn lên, đừng chần chờ, đừng run rẩy. Hãy móc cả hai con mắt ra và trao cho người đến xin.' Sau đó, được ta thúc giục, Sīvaka làm theo lời, lấy hai con mắt ra rồi trao, như nhân hạt thốt nốt, cho người đến xin. Khi chuẩn bị cho, khi đang cho, và khi đã cho xong, tâm ta không hề thay đổi, chỉ vì quả vị giác ngộ. Ta không ghét bỏ hai con mắt, cũng không ghét bỏ bản thân, đối với ta, quả vị Toàn Tri là quý nhất; vì thế ta đã cho con mắt.
Phần thứ tám — hạnh của đức vua Sivi.