Hạnh của Vị Hiền Trí Temiya
Tiền thân hoàng tử Temiya (Mūgapakkha), người con duy nhất của vua Kāsi sau khi mười sáu ngàn phi tần không ai sinh được con trai. Thức giấc thấy chiếc lọng trắng — dấu hiệu vương quyền từng khiến ngài đọa địa ngục — ngài quyết thoát ra; được vị tiên nữ cùng huyết thống chỉ dạy, ngài giả câm, điếc, què suốt mười sáu năm, chịu bị chê là kẻ bất hạnh, bị truất phế, bị đưa ra rừng chôn sống, vẫn không phá vỡ quyết định của mình — vì quả vị giác ngộ. Bài mở đầu ba-la-mật quyết định.
Điểm thực hànhMột quyết định đúng đắn, khi đã rõ, cần được giữ trọn vẹn qua nhiều năm bị hiểu lầm — không phá vỡ vì bất cứ áp lực nào.
Hạnh Tạng Phẩm Yudhañjaya Ba-la-mật quyết định 1 Hạnh của Vị Hiền Trí Temiya
khi ta là người con trai của đức vua Kāsi
có tên là Mūgapakkha,
nhưng mọi người gọi ta là Temiya.
Khi ấy,
mười sáu ngàn phi tần (của đức vua) không có được một người con trai (luôn cả con gái).
Sau nhiều ngày đêm,
chỉ mỗi một mình ta đã được sanh ra.
(Vua) cha đã nuôi dưỡng ta, người con trai yêu quý, đạt được một cách khó nhọc,
đã được sanh ra vẹn toàn,
có thân tâm sáng lạng,
ở trên chiếc giường đã được che chiếc lọng màu trắng.
Khi ấy,
trong lúc đang ngủ trên chiếc giường cao quý,
ta đã thức giấc và nhìn thấy chiếc lọng nhạt màu,
nghĩa là ta sẽ bị đi địa ngục.
Có nỗi sợ hãi ghê gớm đã khởi lên ở ta
khi được nhìn thấy chiếc lọng.
Ta đã đi đến quyết định:
“Ta sẽ được thoát khỏi điều này bằng cách nào?”
Có vị tiên nữ trước đây cùng huyết thống với ta
có lòng mong muốn điều tốt đẹp cho ta,
sau khi nhìn thấy bản thân ta bị đau khổ,
đã căn dặn về ba thái độ:
“Chớ ra vẻ khôn ngoan,
hãy là kẻ ngu si đối với tất cả chúng sanh,
hãy làm cho mọi người khinh khi;
như thế sẽ có sự tốt đẹp cho con.”
Khi được nói như vậy,
ta đã nói với bà ấy lời này:
“Bà tiên ơi,
con sẽ thực hành theo lời mà bà đã chỉ bảo.
Mẹ ơi, mẹ đã có lòng mong muốn điều tốt đẹp cho con.
Bà tiên ơi, bà đã có mong muốn điều lợi ích cho con.”
Sau khi nghe được lời nói của bà ấy,
ta đã thọ nhận như là đã đến được đất liền ở giữa biển khơi.
Mừng rỡ, với tâm ý phấn chấn,
ta đã quyết định ba điều:
Ta đã là người câm, điếc,
què quặt, việc đi lại đã được từ bỏ.
Ta đã quyết định các điều này
và đã sống mười sáu năm.
Do đó, họ đã xoa bóp tay chân,
lưỡi và mắt của ta.
Sau khi nhận thấy không có sự khiếm khuyết ở ta,
họ đã chê bai là “Kẻ bất hạnh.”
Sau đó, tất cả dân chúng trong xứ sở,
các tướng lãnh quân đội, các viên quan tế tự,
tất cả đã nhất trí
bằng lòng việc truất phế.
Sau khi nghe ý kiến của những người ấy,
ta đây đã trở nên mừng rỡ,
có tâm trí phấn chấn.
Sự khổ hạnh đã được thể hiện (bởi ta) vì mục đích nào thì mục đích ấy của ta đã được thành công.
Sau khi đã tắm rửa, xức dầu,
đội lên vương miện,
làm lễ rưới nước (cho ta),
rồi với chiếc lọng che họ đã tiến hành việc đi nhiễu vòng quanh thành phố.
Sau khi đã duy trì chiếc lọng trong bảy ngày,
đến lúc vầng sáng của mặt trời hiện ra,
người đánh xe đã đưa ta ra khỏi (thành phố) bằng chiếc xe ngựa
rồi đi về phía khu rừng.
Sau khi dừng chiếc xe ở một khoảng trống,
người đánh xe đã buộc ngựa để được rảnh tay
rồi đã đào cái hố
để chôn ta ở trong lòng đất.
Trong khi nhiều nguyên nhân đủ các loại đang đe dọa
điều quyết tâm đã được khẳng định,
ta đã không làm đổ vỡ việc tuân thủ đã được quyết định
với lý do chỉ là vì quả vị giác ngộ.
Mẹ cha không có bị ta ghét bỏ,
bản thân cũng không có bị ta ghét bỏ,
đối với ta quả vị Toàn Giác là yêu quý;
vì thế ta đã quyết định việc tuân thủ.
Sau khi quyết định các điều này,
ta đã sống trong mười sáu năm.
Không có ai bằng (ta) về sự quyết định,
điều này là sự toàn hảo về quyết định của ta.
Nghĩa là
Lại một thời khác nữa, khi ta là con trai của đức vua Kāsi, tên là Mūgapakkha, nhưng mọi người gọi ta là Temiya. Mười sáu ngàn phi tần của đức vua, không ai có được một người con trai. Sau nhiều ngày đêm, chỉ một mình ta được sinh ra. Người con trai yêu quý, khó nhọc mới có được, được sinh ra vẹn toàn, thân tâm sáng láng, che lọng trắng, được vua cha nuôi dưỡng trên giường. Đang ngủ trên chiếc giường cao quý, khi ấy ta thức giấc và thấy chiếc lọng nhạt màu, — điều ấy nghĩa là ta sẽ phải đi địa ngục. Ngay khi nhìn thấy chiếc lọng, nỗi sợ hãi ghê gớm khởi lên trong ta. Ta đi đến quyết định: 'Ta sẽ thoát khỏi điều này bằng cách nào?' Một vị tiên nữ trước đây cùng huyết thống với ta, có lòng mong muốn điều tốt đẹp cho ta, thấy ta đau khổ, đã căn dặn ta về ba thái độ: 'Đừng ra vẻ khôn ngoan, hãy làm kẻ ngu si đối với tất cả chúng sanh, hãy để mọi người khinh khi con; như thế sẽ có điều tốt đẹp cho con.' Khi được nói như vậy, ta nói với bà lời này: 'Con sẽ làm theo lời bà chỉ bảo, những gì bà nói, thưa bà tiên. Mẹ ơi, mẹ có lòng mong muốn điều tốt đẹp cho con. Bà tiên ơi, bà mong muốn điều lợi ích cho con.' Nghe lời bà ấy nói, ta cảm thấy như đã đến được đất liền giữa biển khơi. Mừng rỡ, tâm ý phấn chấn, ta quyết định ba điều: Ta trở thành người câm, điếc, què quặt, không đi lại được. Ta quyết định giữ các điều này và sống như thế mười sáu năm. Từ đó, họ xoa bóp tay chân, lưỡi và tai của ta. Thấy ta không có khiếm khuyết gì, họ chê bai ta là 'kẻ bất hạnh' (kāḷakaṇṇī). Sau đó, tất cả dân chúng trong xứ, các tướng lãnh quân đội, các quan tế tự, tất cả nhất trí bằng lòng việc truất phế ta. Nghe ý kiến của họ, ta trở nên mừng rỡ, tâm trí phấn chấn. 'Mục đích mà ta đã sống khổ hạnh vì nó — mục đích ấy của ta đã thành công. Sau khi tắm rửa, xức dầu cho ta, đội vương miện lên, làm lễ rưới nước tấn phong, rồi che lọng đưa ta đi nhiễu quanh thành phố. Giữ chiếc lọng suốt bảy ngày, đến lúc mặt trời mọc, người đánh xe đưa ta ra khỏi thành bằng xe ngựa rồi đi về phía khu rừng. Dừng xe ở một khoảng trống, người đánh xe buộc ngựa lại cho rảnh tay rồi đào một cái hố để chôn ta trong lòng đất. Điều quyết tâm đã khẳng định ấy, dù bị đe dọa bởi nhiều nguyên nhân đủ loại, ta không làm đổ vỡ quyết định đã tuân thủ, chỉ vì quả vị giác ngộ. Cha mẹ không bị ta ghét bỏ, bản thân ta cũng không bị ta ghét bỏ; đối với ta, quả vị Toàn Tri là quý nhất; vì thế ta quyết định tuân thủ điều nguyện ấy. Quyết định các điều ấy, ta sống mười sáu năm. Không ai sánh bằng ta về sự quyết định; điều này là sự toàn hảo về quyết định của ta.
Phần thứ sáu — hạnh của vị hiền trí Temiya.