Hạnh của Con Nai Chúa Ruru
Tiền thân nai chúa Ruru, màu lông như vàng nung đỏ, trong đêm tối liều mạng vớt người đàn ông bị chủ nợ bức bách gieo mình xuống sông Gaṅgā, chỉ xin một điều: đừng nói về ta với ai. Người ấy vì tiền phản bội, dẫn vua đến; khi vua giương cung định giết kẻ bội ơn, Ruru lại đứng ra chịu thay — ngài bảo vệ giới của mình, chứ không bảo tồn mạng sống. Bài thuộc ba-la-mật giới.
Điểm thực hànhCứu người không cần điều kiện — và ngay cả kẻ phản bội mình sau đó cũng không vì thế mà bị mình bỏ rơi.
Hạnh Tạng Phẩm Hatthināga Ba-la-mật giới 6 Hạnh của Con Nai Chúa Ruru
khi ta là vua của loài nai, có tên là Ruru,
có màu lông tợ như vàng nung đỏ,
đang chú tâm vào giới hạnh tối cao.
Ta đã đi đến trú ngụ tại nơi ấy,
ở một khu đất xinh xắn, đáng yêu,
thanh vắng, không có loài người,
bên bờ sông Gaṅgā thích ý.
Khi ấy, ở thượng nguồn sông Gaṅgā,
có người đàn ông bị bức bách bởi những chủ nợ
nên đã gieo mình xuống dòng sông Gaṅgā (nghĩ rằng):
“Ta hoặc là sống hay là chết.”
Trong khi bị cuốn trôi ở giòng nước lớn
và kêu la thảm thiết ngày đêm,
người ấy trôi ra
giữa dòng sông Gaṅgā.
Nghe được tiếng kêu la thảm thiết của người ấy
đang than khóc,
ta đã đứng ở bờ sông Gaṅgā hỏi rằng:
“Ông là người nào?”
Và khi được ta hỏi,
người ấy đã giải thích hành động của mình:
“Sợ hãi những người chủ nợ, bị hoảng hốt,
tôi đã lao mình xuống dòng sông lớn.”
Khởi tâm thương xót người ấy,
ta đã buông bỏ mạng sống của mình,
lao vào (dòng nước),
và đã vớt người ấy lên trong bóng tối của ban đêm.
Nhận biết được thời điểm đã được hồi phục,
ta đã nói với người ấy điều này:
“Ta yêu cầu ngươi một ân huệ
là ngươi chớ có nói về ta đối với bất cứ người nào.”
Sau khi đi đến thành phố,
người ấy vì nguyên nhân của cải đã nói ra khi được hỏi,
rồi đã đưa đức vua
đi đến vùng phụ cận của ta.
Toàn bộ sự việc đến đâu
đã được ta tường thuật cho đức vua.
Nghe được lời kể lại,
đức vua đã hướng mũi tên vào người ấy (nói rằng):
“Trẫm sẽ giết chết
kẻ đê tiện phản bội bạn bè ngay tại chỗ này.”
Trong khi bảo vệ cho người ấy,
ta đã hoán đổi (người ấy) bằng bản thân của ta (nói rằng):
“Tâu đại vương hãy để cho người ấy sống.
Thần sẽ là người tạo ra lạc thú cho ngài.”
Ta đã bảo vệ giới của ta.
Ta đã không bảo tồn mạng sống của mình.
Bởi vì,
vào lúc ấy ta đã là người có giới hạnh với lý do chỉ là vì quả vị giác ngộ.
Nghĩa là
Lại một thời khác nữa, màu lông như vàng nung đỏ rực, là vua loài nai, tên là Ruru, chú tâm vào giới hạnh tối cao. Ở một khu đất xinh xắn, đáng yêu, thanh vắng, không có loài người, ta đến trú ngụ tại nơi ấy, bên bờ sông Gaṅgā mát mẻ. Khi ấy, ở thượng nguồn sông Gaṅgā, có người đàn ông bị chủ nợ bức bách nên gieo mình xuống dòng sông Gaṅgā, nghĩ rằng: 'Ta sống hay là chết.' Ngày và đêm, người ấy trong dòng sông Gaṅgā, bị cuốn trôi trong dòng nước lớn và kêu la thảm thiết, giữa dòng sông Gaṅgā. Nghe tiếng kêu la thảm thiết của người ấy đang than khóc, ta đứng ở bờ sông Gaṅgā hỏi: 'Ông là người nào?' Khi được ta hỏi, người ấy giải thích hành động của mình: 'Sợ hãi các chủ nợ, bị hoảng hốt, tôi đã lao mình xuống dòng sông lớn.' Khởi tâm thương xót người ấy, ta buông bỏ mạng sống của mình, lao vào dòng nước, và vớt người ấy lên trong bóng tối ban đêm. Biết người ấy đã hồi phục, ta nói với người ấy: 'Ta xin ngươi một ân huệ: đừng nói về ta với bất cứ ai.' Về đến thành phố, người ấy vì tiền của đã nói ra khi được hỏi, rồi đưa đức vua đến gần chỗ ta. Toàn bộ sự việc đã được ta kể lại cho đức vua. Nghe lời kể lại, đức vua giương cung nhắm vào người ấy, nói: 'Trẫm sẽ giết chết kẻ đê tiện phản bội bạn bè ngay tại chỗ này.' Để bảo vệ người ấy, ta đánh đổi bằng chính bản thân mình, nói: 'Tâu đại vương, xin để người ấy sống. Thần sẽ làm theo ý muốn của ngài.' Ta bảo vệ giới của ta. Ta không bảo tồn mạng sống của mình. lúc ấy ta là người có giới hạnh, chỉ vì quả vị giác ngộ.
Phần thứ sáu — hạnh của con nai chúa Ruru.