Hạnh của Con Trâu Chúa
Tiền thân trâu chúa bị con khỉ đê tiện ngày nào cũng đến tiểu tiện, đại tiện lên lưng, trán và lông mày. Dạ-xoa xúi giết nó bằng sừng và móng, ngài từ chối: nổi giận thì chính mình thành kẻ tồi tệ hơn, giới bị đứt, người trí khiển trách — thà chết trong sự trong sạch còn hơn sống mà hổ thẹn. Bài thuộc ba-la-mật giới.
Điểm thực hànhNhẫn nhịn sự khinh miệt từ mọi hạng người — không trả đũa kẻ làm nhục mình chỉ vì mình có sức mạnh hơn.
Hạnh Tạng Phẩm Hatthināga Ba-la-mật giới 5 Hạnh của Con Trâu Chúa
khi ta là con trâu lang thang ở trong khu rừng rậm,
có thân thể phát triển, khỏe mạnh,
to lớn, trông thấy phải sợ hãi.
Nơi ấy, trong hang động, ở sườn núi dốc,
dưới cội cây, (gần) nơi hồ nước,
có (các) khu vực rải rác đó đây
dành cho loài trâu.
Trong khi đi lang thang ở khu rừng rậm,
ta đã nhìn thấy một nơi thuận tiện.
Ta đã đi đến nơi ấy,
đứng lại, rồi nằm xuống.
Rồi có con khỉ đê tiện, thô lỗ, nhanh nhảu đã đi đến nơi ấy
và tiểu tiện, đại tiện
ở trên lưng, trên trán,
và lông mày của ta.
Một lần trong ngày, rồi lần thứ hai, lần thứ ba, và thậm chí đến lần thứ tư,
nó làm ta bị nhơ bẩn vào mọi lúc;
vì điều ấy,
ta trở nên bực bội.
Nhìn thấy sự bực bội của ta,
có con Dạ-xoa đã nói với ta điều này:
“Ngươi hãy giết chết cái loài tồi tệ đê tiện ấy
bằng các sừng và các móng chân.”
Được con Dạ-xoa nói như vậy,
khi ấy ta đã nói với con Dạ-xoa ấy điều này:
“Sao ngươi lại bôi nhọ ta
với cái thây ma đê tiện và thô lỗ?
Nếu ta nổi giận với nó,
vì điều đó ta sẽ trở nên tồi tệ hơn,
giới của ta có thể bị đứt,
và người trí có thể khiển trách ta.
Vả lại,
sống mà hổ thẹn thì chết với sự trong sạch là cao quý.
Cho dù nguyên nhân là mạng sống,
không thể nào ta lại gây ra sự tổn hại cho kẻ khác?
Trong khi suy nghĩ về những người khác là giống như ta,
con khỉ này cũng sẽ hành động như thế.
Chính họ sẽ giết chết nó tại nơi ấy,
còn ta thì sẽ có được sự giải thoát này.
Trong khi nhẫn nhịn sự khinh miệt ở những người kém cỏi,
trung bình,
hoặc cao quý,
như thế bậc thiện trí đạt được theo như điều đã được mong mỏi bởi tâm ý.
Nghĩa là
Lại một thời khác nữa, khi ta là con trâu lang thang trong khu rừng rậm, thân thể to lớn, khỏe mạnh, vóc dáng khiến ai thấy cũng sợ. Nơi ấy, trong hang động, ở sườn núi dốc, dưới cội cây, gần hồ nước, có khu vực dành cho loài trâu, rải rác đó đây. Đi lang thang trong rừng rậm, ta thấy một nơi thuận tiện. Ta đi đến nơi ấy, đứng lại rồi nằm xuống. Rồi một con khỉ đến nơi ấy, con khỉ đê tiện, thô lỗ, nhanh nhảu, ở trên lưng, trên trán và lông mày của ta, nó tiểu tiện, đại tiện lên. Một lần trong ngày, rồi lần thứ hai, lần thứ ba, thậm chí lần thứ tư, nó làm ta nhơ bẩn vào mọi lúc; vì thế ta trở nên bực bội. Thấy ta bực bội, một con Dạ-xoa nói với ta: 'Hãy giết chết loài tồi tệ đê tiện ấy bằng sừng và móng chân.' Được Dạ-xoa nói như vậy, ta nói với Dạ-xoa ấy: 'Sao ngươi lại bôi nhọ ta với cái thây ma đê tiện và thô lỗ?' Nếu ta nổi giận với nó, ta sẽ trở nên tồi tệ hơn, giới của ta có thể bị đứt, và người trí có thể khiển trách ta. Sống mà hổ thẹn, thì thà chết trong sự trong sạch còn cao quý hơn. Dù là vì mạng sống, làm sao ta lại gây tổn hại cho kẻ khác? Nghĩ rằng kẻ khác cũng như ta, con khỉ này cũng sẽ làm như thế với họ. Chính họ sẽ giết chết nó, còn ta thì được giải thoát. Từ người kém cỏi, người trung bình hay người cao quý, chịu đựng sự khinh miệt, như thế, bậc thiện trí đạt được theo như điều tâm mình mong mỏi.
Phần thứ năm — hạnh của con trâu chúa.